14 
Thiamin hydrochloride, hay còn gọi là Vitamin B1, là một loại thuốc bổ sung vitamin B1 dùng để ngăn ngừa hoặc điều trị tình trạng thiếu Vitamin B1. Với vai trò quan trọng đối với hoạt động của hệ thần kinh và hệ tuần hoàn, Thiamine giúp bảo vệ chống lại quá trình peroxy hóa lipid và giữ vai trò thiết yếu trong quá trình chuyển hóa glucose nội bào. Nó được sử dụng để điều trị các vấn đề liên quan đến thiếu hụt Vitamin B1.
Tổng quan về Thiamin hydrochloride
Tên thuốc gốc (hoạt chất)
- Thiamin hydrochloride (còn được gọi là Thiamine hoặc Vitamin B1)
Loại thuốc
- Thuốc bổ sung vitamin B1.
Dạng thuốc và hàm lượng
- Thuốc uống hoặc thuốc tiêm truyền.
- Thiamin hydrochloride còn được gọi là vitamin B1
Chỉ định Thiamin hydrochloride
- Thiamine được dùng để ngăn ngừa hoặc điều trị tình trạng thiếu Vitamin B1 ở những người không nhận đủ Thiamine từ khẩu phần ăn hàng ngày.
- Đa số người có chế độ ăn uống bình thường, đầy đủ các loại thực phẩm thiết yếu, sẽ không cần bổ sung Thiamine.
- Tuy nhiên, một số tình trạng sức khỏe nhất định (như nghiện rượu, xơ gan, hoặc các vấn đề về đường tiêu hóa) có thể gây ra sự thiếu hụt Thiamine trong cơ thể.
- Thiamine là một vitamin có vai trò quan trọng đối với cơ thể.
- Nó không thể thiếu cho hoạt động bình thường của nhiều hệ cơ quan, bao gồm hệ thần kinh và hệ tuần hoàn.
- Hàm lượng vitamin B1 thấp có thể dẫn đến suy tim, các bệnh lý đường tiêu hóa và các rối loạn tâm thần/thần kinh.
- Thiếu Thiamine cũng có thể gây ra trầm cảm.
Dược lực học
- Thiamine đã được chứng minh có khả năng bảo vệ chống lại quá trình peroxy hóa lipid do chì gây ra tại gan và thận của chuột.
- Trong các mô hình động vật, tình trạng thiếu hụt Thiamine dẫn đến sự chết tế bào thần kinh một cách chọn lọc.
- Hiện tượng chết tế bào thần kinh này có mối liên hệ với việc gia tăng sản xuất các gốc tự do, điều này cho thấy rằng stress oxy hóa có thể đóng vai trò khởi phát quan trọng trong tổn thương não liên quan đến thiếu hụt Thiamine.
- Thiamine giữ vai trò thiết yếu trong quá trình chuyển hóa glucose nội bào, và có giả thuyết cho rằng nó ức chế tác động của glucose và insulin lên sự tăng sinh của các tế bào cơ trơn động mạch.
- Việc ức chế sự tăng sinh của tế bào nội mô cũng tiềm ẩn nguy cơ thúc đẩy xơ vữa động mạch.
- Các tế bào nội mô trong môi trường nuôi cấy đã được quan sát thấy có tốc độ tăng sinh giảm và sự di chuyển chậm lại khi phản ứng với tình trạng tăng đường huyết.
- Thiamine đã được chứng minh có khả năng ức chế hiệu ứng này của glucose lên các tế bào nội mô.
Dược động học
Hấp thu
- Thiamine được hấp thu tại ruột non sau khi enzyme phosphatase trong ruột thủy phân nó thành dạng tự do.
- Quá trình hấp thu này diễn ra thông qua cả cơ chế vận chuyển tích cực và khuếch tán thụ động, tùy thuộc vào liều lượng (dinh dưỡng hoặc dược lý).
- Thuốc có thời gian bán thải ngắn, kéo dài từ 14 đến 18 ngày.
- Do đó, việc bổ sung thiamine đều đặn qua chế độ ăn uống là điều cần thiết.
Phân bố
- Dạng thiamine đã được phosphoryl hóa sẽ được phân phối đến nhiều cơ quan khác nhau trong cơ thể.
- Một lượng thiamine nhất định được lưu trữ trong thời gian ngắn tại gan, tim, thận và não.
Chuyển hóa
- Thiamine được chuyển hóa trong cơ thể qua quá trình phosphoryl hóa.
- Trong cơ thể người, thiamine chủ yếu tồn tại dưới dạng thiamine diphosphate (TDP), còn được biết đến là TPP.
- TPP là dạng chuyển hóa có hoạt tính của thiamine, đóng vai trò là đồng yếu tố cho nhiều enzyme tham gia vào quá trình chuyển hóa glucose, lipid và protein.
Thải trừ
- Thiamine là một vitamin tan trong nước.
- Lượng thiamine dư thừa trong cơ thể sẽ được bài tiết qua nước tiểu.
Tương tác thuốc Thiamin hydrochloride
- Hiện tại, chưa có báo cáo nào về tương tác giữa Thiamin hydrochloride và thức ăn.
- Thiamin hydrochloride nitrat có thể tương tác với các loại thuốc khác mà bệnh nhân đang sử dụng.
- Để tránh các tương tác thuốc có thể xảy ra, bệnh nhân nên thông báo cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc đang dùng, bao gồm thuốc kê đơn, không kê đơn, vitamin và các sản phẩm thảo dược.
- Furosemid (thuốc lợi tiểu) và các kháng sinh nhóm Macrolid là những thuốc thường gây tương tác với Thiamin hydrochloride.
Chống chỉ định thuốc Thiamin hydrochloride
- Các hướng dẫn điều trị hiện hành không ghi nhận bất kỳ chống chỉ định tuyệt đối nào đối với việc dùng vitamin B1.
- Tuy nhiên, những cá nhân có tiền sử dị ứng với các chất bổ sung vitamin nên tránh sử dụng thiamine.
Liều lượng & cách dùng Thiamin hydrochloride
Liều lượng sử dụng thuốc phụ thuộc vào dạng bào chế, tình trạng bệnh lý và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Để đạt hiệu quả điều trị tối ưu, bệnh nhân cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Nhằm phòng ngừa tình trạng thiếu hụt Thiamine, Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia đã đưa ra khuyến nghị về lượng Thiamine cần bổ sung hàng ngày qua chế độ ăn uống như sau:
- Trẻ sơ sinh đến 3 tuổi: 0,3 – 0,7 mg/ngày;
- Trẻ từ 4 đến 6 tuổi: 0,9 mg/ngày;
- Trẻ từ 7 đến 10 tuổi: 1 mg/ngày;
- Nam thanh thiếu niên và người lớn: 1,2 – 1,5 mg/ngày;
- Nữ vị thành niên và người lớn: 1 – 1,1 mg/ngày;
- Phụ nữ mang thai: 1,5 mg/ngày;
- Phụ nữ cho con bú: 1,6 mg/ngày.
Cách dùng
- Việc dùng vitamin này có thể thực hiện kèm hoặc không kèm thức ăn, vì thực phẩm không gây ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc.
- Thuốc thường được uống 1 đến 3 lần mỗi ngày.
- Hãy tuân thủ mọi hướng dẫn ghi trên bao bì sản phẩm hoặc theo chỉ định của chuyên gia y tế.
- Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ.
- Mức liều dùng được xác định dựa trên bệnh lý, dạng bào chế của thuốc và phản ứng của cơ thể người bệnh với quá trình điều trị.
- Nhằm đảm bảo tuân thủ điều trị, người bệnh nên uống thuốc vào một giờ cố định mỗi ngày.
- Để nhận được lời khuyên tối ưu về liều lượng và phương pháp sử dụng Thiamine, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc dược sĩ.
Tác dụng phụ của Thiamin hydrochloride
Thường gặp
- Loại vitamin này thường không gây ra tác dụng phụ.
- Nếu xuất hiện bất kỳ phản ứng bất thường nào, cần liên hệ ngay với bác sĩ hoặc dược sĩ.
Ít gặp
- Khi dùng Thiamin hydrochloride qua đường tiêm, có thể xảy ra các phản ứng phụ nghiêm trọng hơn.
- Nếu xuất hiện phát ban da nghiêm trọng, da đỏ hoặc ngứa, người bệnh cần ngưng sử dụng Thiamin hydrochloride ngay lập tức và thông báo cho bác sĩ.
Hiếm gặp
- Mặc dù các tác dụng phụ nghiêm trọng do Thiamin hydrochloride rất hiếm gặp, nhưng chúng vẫn có thể xảy ra do thuốc được hấp thu vào hệ tuần hoàn.
- Các triệu chứng có thể bao gồm:
- Khó thở, thở khò khè
- Khó khăn khi nuốt
- Sưng ở mắt hoặc môi
- Buồn nôn, tiêu chảy
- Đau đầu
- Cần thông báo ngay cho bác sĩ nếu có bất kỳ biểu hiện bất thường nào sau khi dùng thuốc.
Lưu ý khi dùng Thiamin hydrochloride
Lưu ý chung
- Bệnh nhân cần thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ về tiền sử dị ứng với Thiamin hydrochloride, các loại thuốc khác hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
- Trước khi bắt đầu điều trị bằng Thiamin hydrochloride, hãy cung cấp cho bác sĩ danh sách đầy đủ các loại thuốc kê đơn, không kê đơn, vitamin, thực phẩm chức năng và sản phẩm thảo dược đang sử dụng.
- Thiamin hydrochloride có khả năng gây ra các phản ứng bất lợi. Nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào sau đây, người bệnh nên ngừng dùng thuốc và liên hệ ngay với bác sĩ:
- Nổi mề đay;
- Phát ban;
- Ngứa;
- Buồn nôn;
- Khó thở hoặc thở khò khè;
- Bất kỳ phản ứng bất lợi nào khác mà bạn nhận thấy.
Lưu ý với phụ nữ có thai
- Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phân loại Thiamin cho phụ nữ mang thai vào nhóm A (đối với dạng tiêm) và nhóm C (đối với liều vượt quá liều khuyến nghị hàng ngày – RDA).
- Các nghiên cứu thực hiện trên động vật không cho thấy bằng chứng về tác động có hại đối với thai nhi.
- Việc sử dụng Thiamin chỉ nên thực hiện dưới sự chỉ định và giám sát của bác sĩ.
- Lượng Thiamin bổ sung hàng ngày khuyến nghị (RDA) cho phụ nữ mang thai là 1,5 mg/ngày, không phụ thuộc vào độ tuổi.
- Thiamin hydrochloride có thể được sử dụng cho phụ nữ đang trong thai kỳ.
Quá liều và cách xử lý
Quá liều và xử trí
Quá liều và độc tính
- Một trong những biểu hiện được báo cáo khi dùng vitamin B1 quá mức là đau bụng.
- Để giảm thiểu nguy cơ khó chịu dạ dày, việc chia một liều lớn thành nhiều liều nhỏ hơn và uống đều trong ngày có thể hữu ích.
- Uống vitamin B1 kèm theo thức ăn cũng có thể giúp giảm các triệu chứng này.
- Trong một số ít trường hợp, việc bổ sung vitamin B1 có khả năng gây ra phản ứng dị ứng.
- Các triệu chứng dị ứng phổ biến nhất bao gồm kích ứng da, dẫn đến khô, ngứa hoặc phát ban.
- Ngoài ra, trong một số trường hợp hiếm gặp, có thể xảy ra các phản ứng nghiêm trọng hơn như buồn nôn, chóng mặt, khó thở và sưng ở tay, mặt, miệng hoặc cổ họng.
- Nếu bạn hoặc người thân có biểu hiện sưng mặt nghiêm trọng và khó thở, cần liên hệ ngay với bác sĩ để được can thiệp y tế khẩn cấp.
- Tất cả các vitamin nhóm B đều hoạt động phối hợp với nhau như một phức hợp.
- Việc dùng quá nhiều một loại vitamin B, chẳng hạn như vitamin B1, có thể dẫn đến mất cân bằng các vitamin B khác.
- Sự thiếu hụt một số vitamin B khác như B3, B6 và B12 có thể gây ra cảm giác mệt mỏi, kèm theo kích ứng da và phát ban.
- Thiếu hụt B6 và B12 có thể dẫn đến thiếu máu, biểu hiện bằng da nhợt nhạt và yếu cơ.
- Bên cạnh đó, thiếu vitamin B12 cũng có thể gây ra các triệu chứng thần kinh, bao gồm cảm giác tê hoặc ngứa ran ở tay hoặc chân.
Cách xử lý khi quá liều
- Khi xảy ra tình trạng quá liều, các biện pháp điều trị triệu chứng và hỗ trợ được khuyến nghị.
- Nếu vô tình dùng quá liều thuốc và xuất hiện các tác dụng phụ nghiêm trọng, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được hỗ trợ.
Quên liều và xử trí
- Khi quên một liều Thiamin hydrochloride, bạn nên dùng ngay lập tức khi nhớ ra.
- Nếu thời điểm nhớ ra đã gần với liều tiếp theo, hãy bỏ qua liều đã quên đó.
- Không được dùng gấp đôi liều để bù lại liều thuốc đã bỏ lỡ.
Nguồn tham khảo
Tên thuốc: Thiamin hydrochloride
Vitamin B1 (Thiamine): https://www.mountsinai.org/health-library/supplement/vitamin-b1-thiamine
About thiamine: https://www.nhs.uk/medicines/thiamine-vitamin-b1/about-thiamine/
Thiamine (Vitamin B1): https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682586.html
Vitamin B1 (Thiamine): https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482360/
The Role of Thiamine in Plants and Current Perspectives in Crop Improvement: https://www.intechopen.com/chapters/62836
Ngày cập nhật: 25/02/2024
Bài viết này có hữu ích không?
Có0Không0