Trifluridine: Công dụng điều trị nhiễm Herpes simplex ở mắt và liều dùng

Trifluridine là thuốc kháng virus nhỏ mắt, thường được sử dụng để điều trị viêm giác mạc và các nhiễm trùng mắt do virus Herpes simplex gây ra. Thuốc hoạt động bằng cách ức chế sự sao chép của virus, giúp giảm hoạt động của thymidylat syntherase. Trifluridine thường được dùng dưới dạng nhỏ mắt, với liều lượng và tần suất sử dụng tùy thuộc vào tình trạng bệnh và chỉ định của bác sĩ.

Tổng quan về Trifluridine

Tên thuốc gốc (Hoạt chất)

• Trifluridine

Loại thuốc

• Thuốc kháng virus, nhỏ mắt.

Dạng thuốc và hàm lượng

• Dung dịch nhỏ mắt 1% (7,5 ml).
• Bột đông khô lọ 50 mg, lọ 5 ml.

Chỉ định Trifluridine

Chỉ định

• Thuốc Trifluridine được sử dụng cho các mục đích sau:
• Điều trị các trường hợp viêm giác mạc bề mặt, viêm loét giác mạc dạng cành cây, và viêm giác mạc dạng bản đồ do virus Herpes simplex gây ra.
• Phòng ngừa và chữa trị nhiễm virus Vaccinia tại mắt, phát sinh do biến chứng từ việc chủng ngừa đậu mùa hoặc trong môi trường phòng thí nghiệm.
• Dùng độc lập hoặc kết hợp với corticosteroid tại chỗ để điều trị viêm giác mạc dạng đĩa và viêm giác mạc-mống mắt-thể mi.

Dược lực học

Dược lực học

• Trifluridine là một nucleosid pyrimidin có cấu trúc tương tự thymidin, có hoạt tính kháng virus Herpes simplex typ 1 và 2 (HSV).
• Trong các thử nghiệm in vitro, thuốc cho thấy hiệu quả đối với một số chủng Adenovirus và Vaccinia virus.
• Tuy nhiên, thuốc không có tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm hay kháng Chlamydia. Trifluridine thường được dùng tại chỗ dưới dạng nhỏ mắt.
• Cơ chế hoạt động của trifluridine là ức chế sự sao chép của virus.
• Thuốc cũng làm giảm hoạt động của thymidylat syntherase, một enzym cần thiết cho quá trình tổng hợp DNA của virus.
• So với idoxuridin, trifluridine có độ hòa tan cao hơn 10 lần.
• Dung dịch trifluridine 1% có hiệu lực mạnh gấp đôi so với dung dịch idoxuridin.
• Một nghiên cứu lâm sàng đã chỉ ra rằng 95% bệnh nhân bị loét giác mạc dạng cành cây hoặc bản đồ do HSV đã đạt được quá trình tái biểu mô hóa hoàn toàn giác mạc trong vòng 14 ngày nghiên cứu.
• Trifluridine dùng tại chỗ cũng được chứng minh là hiệu quả trong điều trị viêm giác mạc do HSV ở những bệnh nhân không dung nạp hoặc đã kháng lại idoxuridin và/hoặc vidarabin dùng tại chỗ.
• Do đặc tính của nhiễm HSV ở mắt, bệnh thường tái phát sau khi đã được chữa khỏi.
• Thuốc không có khả năng ngăn chặn sự suy giảm thị lực nếu bệnh tái phát.
• Về vấn đề kháng thuốc: Mặc dù chưa có bằng chứng rõ ràng về việc virus phát triển kháng trifluridine sau nhiều lần tiếp xúc, khả năng kháng thuốc vẫn có thể xảy ra.

Dược động học

Dược động học

Hấp thu

• Khi trifluridine được sử dụng dưới dạng thuốc nhỏ mắt với liều điều trị, sự hấp thu vào hệ tuần hoàn toàn thân dường như rất ít.
• Ở các liều lượng điều trị, cả thuốc nguyên bản và các chất chuyển hóa của nó đều không được phát hiện trong huyết thanh.

Phân bố

• Sau khi nhỏ vào mắt, thuốc thấm vào mô đệm giác mạc và thủy dịch.
• Mức độ thấm của thuốc tăng lên tỷ lệ thuận với mức độ tổn thương của biểu mô giác mạc.
• Các nghiên cứu trong ống nghiệm chỉ ra rằng trifluridine liên kết với protein huyết tương người với tỷ lệ trên 96%, chủ yếu là với albumin huyết thanh.

Chuyển hóa

• Chất chuyển hóa chính 5-carboxy-2'-deoxyuridine được phát hiện trong các tế bào nội mô giác mạc, điều này cho thấy thuốc được chuyển hóa ngay tại chỗ.

Thải trừ

• Thời gian bán thải của thuốc là từ 12 đến 18 phút sau khi nhỏ mắt.

Tương tác thuốc Trifluridine

• Trifluridine có thể được dùng đồng thời với corticosteroid dạng bôi tại chỗ để điều trị viêm giác mạc gây ra bởi Herpes simplex.
• Các thuốc dùng qua đường uống hoặc tiêm ít có khả năng gây ảnh hưởng đến hoạt động của trifluridine khi sử dụng tại mắt.
• Tuy vậy, cần lưu ý rằng nhiều loại thuốc có thể tương tác lẫn nhau.
• Do đó, bệnh nhân cần thông báo cho bác sĩ về toàn bộ các loại thuốc đang dùng, bao gồm thuốc được kê đơn, thuốc không kê đơn, các loại vitamin và sản phẩm từ thảo dược.

Chống chỉ định thuốc Trifluridine

• Chống chỉ định cho những người có phản ứng quá mẫn cảm với trifluridine hoặc bất kỳ tá dược nào có trong chế phẩm.

Liều lượng & cách dùng Trifluridine

Liều dùng Trifluridine

Người lớn

• Đối với việc điều trị viêm giác mạc và viêm giác – kết mạc gây ra bởi virus Herpes simplex:
• Ở giai đoạn cấp tính, hãy nhỏ 1 giọt thuốc nhỏ mắt nồng độ 1% vào mỗi mắt, mỗi 2 giờ một lần (tối đa 9 lần/ngày), cho đến khi lớp biểu mô giác mạc hoàn toàn phục hồi.
• Nhằm ngăn ngừa tái nhiễm, liều dùng là 1 giọt mỗi 4 giờ một lần, với tần suất tối đa 5 lần/ngày trong vòng 7 ngày.
• Thông thường, tổng thời gian điều trị không được vượt quá 21 ngày.
• Khi điều trị nhiễm virus Vaccinia tại mắt (bao gồm giác mạc và kết mạc):
• Nhỏ 1 giọt dung dịch thuốc nhỏ mắt trifluridine 1% vào mắt bị tổn thương, mỗi 2 giờ một lần (khoảng 9 lần/ngày), kéo dài tới 14 ngày hoặc cho đến khi tất cả các tổn thương đã lành.
• Đối với viêm bờ mi hoặc tổn thương do virus Vaccinia xuất hiện trên hoặc cạnh mi mắt (nhằm phòng ngừa sự lây lan của nhiễm virus Vaccinia đến kết mạc và giác mạc):
• Nhỏ 1 giọt dung dịch nhỏ mắt 1%, mỗi 4 giờ một lần (khoảng 5 lần/ngày), trong thời gian tối đa 14 ngày hoặc cho đến khi các tổn thương quanh mắt và/hoặc mi mắt đã hoàn toàn lành lặn và bong hết vảy.
• Nếu tình trạng lâm sàng không có dấu hiệu cải thiện hoặc trở nên tệ hơn sau 24 – 48 giờ điều trị bằng trifluridine, có thể xem xét việc tăng liều bằng cách nhỏ 1 giọt dung dịch thuốc (1%) vào mắt bị tổn thương, mỗi 2 giờ một lần (khoảng 9 lần/ngày).

Trẻ em

• Liều dùng cho trẻ em tương tự như liều dành cho người lớn.
• Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, hiệu quả và tính an toàn của thuốc vẫn chưa được xác định.

Cách dùng Trifluridine

• Bệnh nhân cần rửa tay sạch sẽ trước khi tiến hành nhỏ thuốc.
• Tuyệt đối không để mắt hoặc tay tiếp xúc với đầu ống nhỏ giọt, vì đây là bộ phận vô khuẩn.
• Việc nhỏ thuốc phải được thực hiện đúng kỹ thuật.
• Sau khi nhỏ, hãy nhẹ nhàng ấn vào góc trong của mắt gần mũi trong khoảng 1 phút để ngăn thuốc chảy xuống ống lệ.
• Trong trường hợp cần nhỏ thêm một loại thuốc mắt khác, hai loại thuốc nên được nhỏ cách nhau tối thiểu 10 phút.

Tác dụng phụ của Trifluridine

Thường gặp

• Chưa ghi nhận dữ liệu lâm sàng.

Ít gặp

• Viêm giác mạc dạng đốm khi sử dụng thuốc trong thời gian dài.
• Tăng áp lực nội nhãn.
• Phản ứng dị ứng.

Lưu ý khi dùng Trifluridine

Các lưu ý chung khi sử dụng Trifluridine

• Do nguy cơ độc tính trên mắt, bệnh nhân cần tuân thủ nghiêm ngặt liều lượng và tần suất sử dụng được khuyến cáo.
• Việc dùng thuốc phải được thực hiện dưới sự giám sát của bác sĩ chuyên khoa mắt; tuyệt đối không được vượt quá liều dùng hoặc số lần nhỏ thuốc đã chỉ định.
• Nếu thời gian điều trị kéo dài hơn 21 ngày, đặc biệt đối với người cao tuổi, cần tiến hành kiểm tra nhãn khoa.
• Trong quá trình điều trị, không nên đeo kính áp tròng vì một số thành phần của thuốc có thể bị hấp phụ bởi thấu kính.
• Nếu việc đeo kính áp tròng là bắt buộc, bệnh nhân cần chờ ít nhất 15 phút sau khi nhỏ thuốc mới được lắp kính.
• Tình trạng khô mắt có thể làm giảm hiệu quả điều trị của thuốc.
• Nên tránh dùng đồng thời Trifluridine với các loại thuốc nhỏ mắt khác nếu có thể.
• Thuốc nhỏ mắt Trifluridine không có tác dụng điều trị các bệnh nhiễm trùng mắt do vi khuẩn hoặc nấm.
• Không sử dụng thuốc nhỏ mắt nếu dung dịch có dấu hiệu đổi màu hoặc xuất hiện các hạt lơ lửng.
• Nếu các triệu chứng bệnh không cải thiện sau 7 ngày điều trị bằng thuốc nhỏ mắt Trifluridine, cần liên hệ ngay với bác sĩ.

Lưu ý đối với phụ nữ có thai

• Hiện chưa có dữ liệu nghiên cứu đầy đủ về việc sử dụng thuốc này cho phụ nữ mang thai.
• Việc chỉ định Trifluridine cho phụ nữ có thai cần được cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích điều trị và các nguy cơ tiềm ẩn.
• Theo phân loại của AHFS, Trifluridine thuộc nhóm C đối với phụ nữ có thai.

Lưu ý đối với phụ nữ cho con bú

• Hiện chưa rõ liệu thuốc có được bài tiết vào sữa mẹ hay không.
• Cần đánh giá cẩn thận lợi ích và nguy cơ trước khi chỉ định thuốc cho phụ nữ đang cho con bú.

Lưu ý khi lái xe và vận hành máy móc

• Sau khi nhỏ thuốc, tầm nhìn có thể bị mờ tạm thời. Do đó, bệnh nhân không nên lái xe, vận hành máy móc hoặc thực hiện các công việc đòi hỏi sự tập trung và thị lực rõ ràng.

Quá liều và cách xử lý

Xử trí khi quá liều và quên liều

Quá liều và các tác động độc hại

• Dung dịch thuốc nhỏ mắt 1% Trifluridine không gây hấp thu toàn thân đáng kể.
• Việc dùng quá liều thuốc nhỏ mắt Trifluridine được đánh giá là không gây nguy hiểm.

Hướng dẫn xử trí khi quá liều Trifluridine

• Bệnh nhân cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào nghi ngờ là do quá liều.

Xử trí khi quên liều

• Nếu bệnh nhân bỏ lỡ một liều, hãy nhỏ thuốc ngay khi nhớ ra.
• Tuy nhiên, nếu thời điểm nhớ ra gần với liều kế tiếp, bệnh nhân nên bỏ qua liều đã quên và tiếp tục dùng liều theo đúng lịch trình đã định.
• Tuyệt đối không được dùng gấp đôi liều đã quy định để bù cho liều đã quên.

Nguồn tham khảo

Tên thuốc: Trifluridine

AHFS 2011

go.drugbank.com https://go.drugbank.com/drugs/DB00432

Drugs.com: https://www.drugs.com/mtm/trifluridine-ophthalmic.html

Dược thư Quốc gia Việt Nam 2015

Ngày cập nhật: 23/06/2021