Giai đoạn đầu thai kỳ luôn đi kèm với những thay đổi xáo trộn trong cơ thể, khiến mẹ bầu không khỏi lo lắng trước bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Bên cạnh tình trạng ốm nghén hay táo bón vốn đã quá quen thuộc, nhiều chị em lại gặp phải tình trạng ngược lại là đi ngoài phân lỏng. Vậy mới có thai có bị tiêu chảy không, nguyên nhân do đâu và làm thế nào để xử lý an toàn cho cả mẹ và bé? Hãy cùng Pharmacity tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
Mới có thai có bị tiêu chảy không, vì sao?
Câu trả lời là có. Tình trạng tiêu chảy hoàn toàn có thể xảy ra ở phụ nữ mới mang thai, đặc biệt là trong 3 tháng đầu (tam cá nguyệt thứ nhất).
Mặc dù táo bón thường được nhắc đến nhiều hơn như một triệu chứng điển hình của thai kỳ, nhưng tiêu chảy cũng không phải là hiếm gặp. Lý do chính là khi bắt đầu mang thai, cơ thể mẹ bầu trải qua một cuộc “cách mạng” về nội tiết tố. Nồng độ hormone thay đổi đột ngột làm ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của hệ tiêu hóa.
Một số phụ nữ có hệ tiêu hóa nhạy cảm sẽ phản ứng với sự thay đổi này bằng cách tăng nhu động ruột, dẫn đến việc đi ngoài phân lỏng. Điều này đôi khi khiến mẹ bầu lầm tưởng mình bị ngộ độc thức ăn hoặc mắc bệnh đường ruột, nhưng thực tế đó có thể là một phản ứng sinh lý của cơ thể trước sự hiện diện của thai nhi.
Dấu hiệu tiêu chảy ở mẹ bầu 3 tháng đầu
Việc nhận diện đúng tình trạng tiêu chảy giúp mẹ bầu có hướng xử lý kịp thời, tránh tình trạng mất nước gây mệt mỏi. Tiêu chảy ở phụ nữ mang thai 3 tháng đầu thường biểu hiện qua việc đi ngoài phân lỏng hoặc phân sống từ 3 lần trở lên trong vòng 24 giờ. Các mẹ bầu thường cảm thấy đau bụng âm ỉ hoặc đau quặn từng cơn dọc theo khung đại tràng trước mỗi lần đi ngoài. Kèm theo đó là cảm giác đầy hơi, chướng bụng và đôi khi là buồn nôn (dễ nhầm lẫn với nghén). Một số trường hợp tiêu chảy do nhiễm khuẩn có thể đi kèm sốt nhẹ, phân có mùi hôi tanh khó chịu hoặc có chất nhầy. Nếu mẹ bầu thấy môi khô, khát nước thường xuyên, nước tiểu đậm màu và cảm thấy chóng mặt, đó là những dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang bị mất nước nghiêm trọng. Theo khuyến cáo, nếu triệu chứng kéo dài quá 2 ngày hoặc mức độ đi ngoài quá dày đặc, bạn cần đến cơ sở y tế để được thăm khám ngay lập tức.
Mẹ bầu cần theo dõi sát sao số lần đi ngoài và tính chất phân để đánh giá mức độ nghiêm trọng. (Nguồn: Sưu tầm)
Nguyên nhân gây tiêu chảy khi mới mang thai?
Hiểu rõ nguyên nhân giúp chúng ta có cách xử lý đúng đắn nhất. Các lý do khiến mẹ bầu mới có thai dễ bị tiêu chảy bao gồm:
- Sự thay đổi hormone (Progesterone): Khi mang thai, nồng độ Progesterone tăng cao giúp làm thư giãn các cơ tử cung. Tuy nhiên, hormone này cũng vô tình làm thư giãn các cơ trong hệ tiêu hóa, bao gồm cả ruột. Ở một số người, điều này làm chậm quá trình tiêu hóa (gây táo bón), nhưng ở người khác, nó lại làm rối loạn nhu động ruột và gây tiêu chảy.
- Thay đổi chế độ ăn uống: Tiêu chảy khi mới mang thai có thể xuất phát từ việc thay đổi chế độ ăn uống, như ăn nhiều thực phẩm lạ, tăng chất xơ đột ngột hoặc dùng sữa, thực phẩm bổ sung mà cơ thể chưa thích nghi. Ngoài ra, sự thay đổi nội tiết cũng làm hệ tiêu hóa nhạy cảm hơn. Nếu triệu chứng nhẹ và ngắn ngày thường không đáng lo, nhưng cần theo dõi để đảm bảo an toàn.
- Nhạy cảm với thực phẩm: Nhạy cảm với thực phẩm: Khi mới mang thai, cơ thể có thể trở nên nhạy cảm hơn với một số loại thực phẩm như đồ lạ, sữa, hải sản hoặc món nhiều dầu mỡ, dễ gây rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy. Hệ tiêu hóa lúc này cũng hoạt động “khó chiều” hơn do thay đổi nội tiết, khiến mẹ bầu dễ phản ứng với những món trước đây vẫn ăn bình thường.
- Bổ sung Vitamin và vi chất: Bổ sung vitamin và vi chất: Khi mới mang thai, việc sử dụng các loại vitamin tổng hợp hoặc khoáng chất như sắt, canxi có thể khiến hệ tiêu hóa chưa kịp thích nghi, dẫn đến rối loạn nhẹ như tiêu chảy. Ngoài ra, một số thành phần hoặc tá dược trong sản phẩm cũng có thể gây kích ứng đường ruột. Vì vậy, mẹ bầu nên dùng theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn.
- Nhiễm khuẩn đường ruột: Do hệ miễn dịch của phụ nữ mang thai yếu hơn bình thường, mẹ dễ bị tấn công bởi vi khuẩn, virus từ thực phẩm không đảm bảo vệ sinh (như Salmonella, Listeria hoặc Norovirus).
Làm gì khi bà bầu bị tiêu chảy khi mới có thai
Tiêu chảy ở giai đoạn đầu nếu không được kiểm soát có thể gây mất nước, suy nhược cơ thể và trong trường hợp nặng có thể kích thích co bóp tử cung, ảnh hưởng đến thai nhi. Dưới đây là các biện pháp mẹ cần thực hiện ngay:
Bổ sung đủ nước
Đây là ưu tiên số một. Mất nước là nguy cơ lớn nhất của tiêu chảy.
- Mẹ nên uống nước lọc, nước trái cây pha loãng hoặc dung dịch oresol theo chỉ dẫn để bù lại lượng điện giải đã mất.
- Tránh các loại đồ uống có ga, nước ngọt công nghiệp hoặc cà phê vì chúng có thể làm tình trạng tiêu chảy nặng thêm.
Uống đủ nước và bổ sung điện giải là việc làm quan trọng nhất khi mẹ bầu bị tiêu chảy. (Nguồn: Sưu tầm)
Chế độ ăn uống lành mạnh
Mẹ nên áp dụng chế độ ăn BRAT giúp cầm tiêu chảy hiệu quả và an toàn:
- B (Bananas): Chuối giúp bù kali.
- R (Rice): Cơm trắng dễ tiêu hóa.
- A (Applesauce): Táo xay (hoặc táo chín) chứa pectin giúp làm đặc phân.
- T (Toast): Bánh mì nướng lạt giúp hút bớt dịch trong ruột. Ngoài ra, mẹ nên tránh các món nhiều dầu mỡ, đồ cay nóng, sữa tươi (nếu đang bị tiêu chảy do bất dung nạp lactose) và các loại thực phẩm tái sống.
Cần nghỉ ngơi và tránh căng thẳng
Khi bà bầu bị tiêu chảy trong giai đoạn đầu thai kỳ, nên ưu tiên nghỉ ngơi, giữ tinh thần thoải mái và tránh căng thẳng. Đồng thời, cần uống đủ nước để bù điện giải, ăn thực phẩm dễ tiêu như cháo, súp, hạn chế đồ sống hoặc nhiều dầu mỡ. Theo dõi triệu chứng; nếu tiêu chảy kéo dài, kèm sốt, đau bụng hoặc dấu hiệu mất nước, nên đi khám sớm để được tư vấn và điều trị an toàn.
Khám bác sĩ
Mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc cầm tiêu chảy (như loperamide) mà không có chỉ định, vì một số thuốc có thể qua nhau thai gây hại cho bé. Hãy đến cơ sở y tế nếu:
- Tiêu chảy kéo dài hơn 48 giờ không thuyên giảm.
- Đi ngoài kèm theo sốt cao, đau bụng dữ dội.
- Có dấu hiệu mất nước nặng: chóng mặt, ngất xỉu, môi khô nứt nẻ.
- Phân có lẫn nhầy hoặc máu.
Nếu tiêu chảy kèm theo các triệu chứng bất thường, mẹ cần đến gặp bác sĩ để được thăm khám kịp thời. (Nguồn: Sưu tầm)
FAQ
Bầu 6 tuần bị tiêu chảy có sao không?
Ở tuần thứ 6, thai nhi đang trong quá trình hình thành các cơ quan quan trọng nhất như tim và hệ thần kinh. Việc mẹ bị tiêu chảy nhẹ do thay đổi nội tiết tố thường không gây nguy hiểm trực tiếp cho bé. Tuy nhiên, nếu tiêu chảy nặng gây mất nước trầm trọng hoặc do nhiễm khuẩn, nó có thể gây ra các cơn co thắt tử cung nhẹ, làm tăng nguy cơ động thai hoặc dọa sảy thai. Vì vậy, mẹ bầu 6 tuần bị tiêu chảy cần uống nhiều nước và theo dõi sát sao, nếu thấy kèm đau bụng dưới hoặc ra máu thì phải đi cấp cứu ngay.
Tóm lại, mới mang thai, một số phụ nữ có thể bị tiêu chảy do thay đổi nội tiết tố, chế độ ăn uống hoặc nhạy cảm đường tiêu hóa. Tuy nhiên, đây không phải dấu hiệu phổ biến như buồn nôn hay mệt mỏi. Nếu tiêu chảy nhẹ và ngắn ngày thì thường không đáng lo, nhưng nếu kéo dài, kèm đau bụng, sốt hoặc mất nước, cần đi khám để đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi.