Ốm nghén là một trong những trải nghiệm đầu tiên và rõ rệt nhất báo hiệu sự xuất hiện của một thiên thần nhỏ. Dù đây là một dấu hiệu sinh lý bình thường cho thấy thai nhi đang phát triển, nhưng những cơn buồn nôn, nôn mửa kéo dài lại gây không ít mệt mỏi cho mẹ bầu. Vậy mang thai bao lâu thì nghén và làm thế nào để vượt qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng nhất? Pharmacity sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
Mang thai bao lâu thì nghén?
Câu hỏi “mang thai bao lâu thì nghén” là thắc mắc chung của rất nhiều phụ nữ lần đầu làm mẹ. Theo các số liệu thống kê y khoa, có khoảng 70% – 80% phụ nữ mang thai gặp phải tình trạng ốm nghén với các mức độ khác nhau.
Thông thường, các triệu chứng ốm nghén bắt đầu xuất hiện khá sớm, cụ thể:
- Thời điểm bắt đầu: Cơn nghén thường khởi phát từ tuần thứ 4 đến tuần thứ 6 của thai kỳ. Đây là giai đoạn phôi thai đang bắt đầu làm tổ và cơ thể mẹ có những biến đổi nội tiết tố mạnh mẽ.
- Thời điểm cao trào: Các triệu chứng thường trở nên nặng nề nhất vào khoảng tuần thứ 9.
- Đặc điểm nhận dạng: Mẹ bầu thường cảm thấy buồn nôn hoặc nôn ói, đặc biệt là vào sáng sớm khi vừa thức dậy hoặc khi ngửi thấy các mùi lạ (mùi thức ăn, mùi nước hoa, mùi khói xe…). Ngoài ra, mẹ có thể cảm thấy mệt mỏi, chán ăn hoặc thay đổi khẩu vị đột ngột.
Cơn ốm nghén thường xuất hiện sớm từ những tuần đầu của thai kỳ. (Nguồn: Sưu tầm)
Nguyên nhân gây ốm nghén khi mang thai?
Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa khẳng định được duy nhất một nguyên nhân gây ra ốm nghén. Tuy nhiên, tình trạng này được cho là sự kết hợp của nhiều yếu tố thay đổi trong cơ thể người mẹ:
- Sự gia tăng hormone hCG: Hormone Chorionic Gonadotropin (hCG) được sản xuất bởi nhau thai ngay sau khi thụ thai. Nồng độ hCG tăng gấp đôi sau mỗi 2-3 ngày và đạt đỉnh vào cuối tam cá nguyệt thứ nhất. Sự gia tăng đột ngột này được liên kết chặt chẽ với cảm giác buồn nôn.
- Thay đổi nồng độ Estrogen và Progesterone: Các hormone này tăng cao làm giãn các cơ trong hệ tiêu hóa, dẫn đến tình trạng thức ăn di chuyển chậm hơn, gây đầy hơi, khó tiêu và buồn nôn.
- Khứu giác nhạy cảm hơn: Khi mang thai, các thụ thể mùi vị của mẹ bầu trở nên cực kỳ nhạy bén. Một mùi vị trước đây vốn bình thường cũng có thể trở thành tác nhân gây nôn tức thì.
- Hệ tiêu hóa nhạy cảm: Dạ dày của phụ nữ mang thai thường trở nên nhạy cảm hơn với các loại thực phẩm lạ hoặc thực phẩm nhiều dầu mỡ.
- Yếu tố di truyền và tâm lý: Nếu mẹ hoặc chị gái của bạn từng bị nghén nặng, bạn có nguy cơ cao gặp tình trạng tương tự. Ngoài ra, căng thẳng (stress) cũng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng.
Cách giảm ốm nghén khi mang thai
Dù không có cách nào làm biến mất hoàn toàn cơn nghén ngay lập tức, nhưng các phương pháp sau đây có thể giúp bạn kiểm soát và giảm bớt sự khó chịu.
Uống đủ nước
Nôn ói nhiều dễ khiến cơ thể mẹ bị mất nước và điện giải, dẫn đến mệt mỏi, chóng mặt. Bạn nên cố gắng uống từ 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày. Hãy uống từng ngụm nhỏ giữa các bữa ăn thay vì uống quá nhiều nước trong lúc ăn để tránh làm dạ dày quá tải.
Chia nhỏ bữa ăn
Thay vì ăn 3 bữa chính lớn, bạn hãy chia thành 5 – 6 bữa nhỏ trong ngày. Việc để dạ dày quá trống hoặc quá no đều kích thích cơn buồn nôn. Một vài miếng bánh quy lạt hoặc ngũ cốc khô trước khi bước ra khỏi giường vào buổi sáng có thể giúp trung hòa acid dạ dày và giảm nghén hiệu quả.
Nghỉ ngơi hợp lý
Căng thẳng và thiếu ngủ có thể khiến cơn nghén trở nên tồi tệ hơn. Mẹ bầu cần ưu tiên thời gian để nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc và giữ tinh thần thoải mái. Các bài tập yoga nhẹ nhàng cho bà bầu cũng là một cách tốt để cân bằng cảm xúc.
Sử dụng trà gừng
Gừng là một vị thuốc tự nhiên có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa và giảm buồn nôn rất tốt. Bạn có thể nhâm nhi một tách trà gừng ấm, ngậm kẹo gừng hoặc thêm một vài lát gừng tươi vào món ăn hằng ngày.
Gừng là liệu pháp tự nhiên hỗ trợ giảm cảm giác buồn nôn hiệu quả cho mẹ bầu. (Nguồn: Sưu tầm)
Chế độ ăn uống khoa học
- Ưu tiên: Thực phẩm giàu protein, các loại carbohydrate dễ tiêu hóa như bánh mì, khoai tây, cháo, các loại hạt.
- Tránh: Thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, thức ăn có mùi nồng, cay nóng hoặc quá ngọt.
Bổ sung vitamin
Một số nghiên cứu chỉ ra rằng Vitamin B6 có thể giúp hỗ trợ giảm các triệu chứng buồn nôn ở phụ nữ mang thai. Tuy nhiên, bạn không nên tự ý bổ sung mà cần có sự tư vấn của bác sĩ về liều lượng để đảm bảo an toàn cho thai nhi.
Bổ sung nước, điện giải, năng lượng qua dịch truyền
Trong trường hợp nghén nặng (Hyperemesis Gravidarum), mẹ bầu không thể ăn uống và nôn liên tục dẫn đến sụt cân, mất nước nghiêm trọng. Lúc này, việc nhập viện để truyền dịch, bổ sung điện giải và vitamin qua đường tĩnh mạch là cần thiết theo chỉ định của nhân viên y tế.
Chăm sóc răng miệng
Acid dạ dày khi nôn ra có thể gây mòn men răng và tạo mùi khó chịu khiến mẹ muốn nôn tiếp. Sau khi nôn, bạn nên súc miệng bằng nước sạch hoặc nước súc miệng dịu nhẹ để làm sạch khoang miệng.
Hạn chế một số thói quen không tốt
Nên tránh nằm ngay sau khi ăn và tránh các môi trường quá nóng, ngột ngạt hoặc có mùi thuốc lá. Những yếu tố này thường là ngòi nổ cho các cơn buồn nôn bùng phát.
Nghén bao lâu thì hết?
Tin vui cho các mẹ bầu là tình trạng ốm nghén thường không kéo dài suốt thai kỳ.
- Phần lớn các trường hợp, cơn nghén sẽ thuyên giảm đáng kể và biến mất hoàn toàn vào khoảng tuần thứ 12 đến tuần thứ 14 (khi bước sang tam cá nguyệt thứ hai).
- Một số ít phụ nữ (khoảng 10%) có thể kéo dài đến tuần thứ 20.
- Chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ gặp tình trạng nghén suốt cả thai kỳ.
Khi cơn nghén qua đi, mẹ bầu sẽ cảm thấy ăn ngon miệng trở lại và đây là thời điểm vàng để bổ sung dinh dưỡng bù đắp cho giai đoạn trước.
Đa số mẹ bầu sẽ cảm thấy khỏe mạnh và ăn ngon miệng hơn sau 3 tháng đầu. (Nguồn: Sưu tầm)
Lưu ý khi bị ốm nghén
Mặc dù ốm nghén là bình thường, nhưng bạn cần theo dõi sát sao cơ thể. Hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu có các dấu hiệu sau:
- Nôn quá nhiều, không thể giữ lại bất kỳ thực phẩm hoặc chất lỏng nào trong dạ dày.
- Nôn ra máu hoặc nước tiểu có màu sẫm, ít đi tiểu.
- Sụt cân nhanh (giảm hơn 5% trọng lượng cơ thể so với trước khi mang thai).
- Thường xuyên cảm thấy chóng mặt, ngất xỉu hoặc tim đập nhanh.
- Đau bụng, sốt hoặc tiêu chảy kèm theo ốm nghén.
FAQ
Nghén sớm là trai hay gái?
Có một quan niệm dân gian cho rằng nghén sớm và nghén nặng thường là dấu hiệu mang thai bé gái do nồng độ hormone cao hơn. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khoa học cụ thể nào khẳng định mối liên hệ giữa thời điểm/mức độ nghén và giới tính thai nhi. Giới tính của trẻ được xác định ngay từ thời điểm thụ tinh bởi nhiễm sắc thể của bố. Để biết chính xác giới tính, bạn nên thực hiện siêu âm hoặc xét nghiệm NIPT theo hướng dẫn của bác sĩ.
Tóm tắt, ốm nghén thường bắt đầu từ tuần thứ 4–6 của thai kỳ, khi hormone hCG tăng nhanh. Nhiều mẹ bầu cảm thấy buồn nôn, mệt mỏi hoặc nhạy cảm với mùi. Triệu chứng thường rõ nhất vào khoảng tuần 8–10 và giảm dần sau tuần 12–14, nhưng cũng có người kéo dài lâu hơn. Mức độ nghén ở mỗi người khác nhau, từ nhẹ đến nặng, và là dấu hiệu bình thường của thai kỳ.