Nhiễm virus HPV là một trong những mối lo ngại hàng đầu về sức khỏe sinh sản, trong đó HPV 35 nổi lên như một tác nhân nguy hiểm thuộc nhóm nguy cơ cao. Khác với các chủng gây mụn cóc thông thường, chủng này có khả năng âm thầm tấn công và biến đổi cấu trúc di truyền của tế bào, dẫn đến các bệnh lý ác tính nếu không được phát hiện sớm.
HPV nguy cơ cao là gì?
Gồm những chủng nào?
Hệ thống virus HPV bao gồm hàng trăm chủng khác nhau, nhưng chúng thường được chia thành hai nhóm chính dựa trên khả năng gây ung thư: nhóm nguy cơ thấp và nhóm nguy cơ cao. Các chủng HPV nguy cơ thấp thường chỉ gây ra các nốt u nhú lành tính hoặc mụn cóc sinh dục, trong khi nhóm nguy cơ cao lại là tác nhân trực tiếp dẫn đến sự hình thành của các khối u ác tính.
Nhóm nguy cơ cao bao gồm khoảng 14 chủng virus khác nhau, phổ biến nhất là 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66 và 68. Đặc điểm nguy hiểm của nhóm này là khả năng xâm nhập sâu vào niêm mạc, tích hợp vật chất di truyền của virus vào DNA của tế bào vật chủ, từ đó làm rối loạn quá trình phát triển tự nhiên và ngăn chặn sự tự hủy của tế bào lỗi, tạo điều kiện cho ung thư nảy mầm.
HPV type 35 là virus gì?
HPV type 35 là một loại virus gây u nhú ở người thuộc phân nhóm nguy cơ cao (high-risk HPV). Về mặt sinh học, virus này có cấu trúc DNA sợi đôi và lớp vỏ bọc protein giúp chúng tồn tại bền bỉ trong môi trường niêm mạc ẩm ướt của cơ quan sinh dục và hầu họng. Điểm khác biệt lớn nhất của HPV 35 so với các chủng lành tính là nó sở hữu các protein độc lực có khả năng vô hiệu hóa các protein kiểm soát khối u trong cơ thể người. Khi hệ miễn dịch không thể đào thải virus trong một thời gian dài, HPV 35 sẽ bắt đầu xâm lấn mạnh mẽ hơn vào các lớp tế bào biểu mô vảy.
Nghiên cứu y khoa cho thấy dù không phổ biến bằng chủng 16 hay 18 trên quy mô toàn cầu, nhưng ở một số quần thể dân cư cụ thể, HPV 35 lại chiếm tỷ lệ đáng kể trong các trường hợp loạn sản cổ tử cung mức độ nặng. Do đó, đây không phải là một chủng virus có thể xem thường trong công tác tầm soát và điều trị.
Nhiễm HPV 35 có thể gây ra những bệnh lý nào?
Tác động của HPV 35 lên cơ thể không chỉ giới hạn ở một bộ phận duy nhất mà có thể gây ra một dải rộng các bệnh lý từ nhẹ đến ác tính tại nhiều vị trí tiếp xúc khác nhau.
Ung thư cổ tử cung
Đây là biến chứng nguy hiểm và phổ biến nhất liên quan đến HPV 35 ở phụ nữ. Virus tấn công vào vùng chuyển đổi của cổ tử cung, gây ra tình trạng nhiễm trùng dai dẳng. Qua nhiều năm, sự hiện diện của virus làm biến đổi các tế bào khỏe mạnh thành tế bào bất thường, dẫn đến ung thư cổ tử cung xâm lấn. Nếu không được phát hiện qua tầm soát định kỳ, bệnh có thể tiến triển âm thầm và gây đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Ung thư âm đạo
Mặc dù hiếm gặp hơn ung thư cổ tử cung, nhưng các tế bào niêm mạc âm đạo cũng là “mục tiêu” ưa thích của HPV 35. Virus có thể gây ra các tổn thương tân sinh trong biểu mô âm đạo. Nếu hệ miễn dịch suy yếu, những tổn thương này sẽ dần lan rộng và phát triển thành khối u ác tính tại vùng âm đạo, gây khó khăn cho việc điều trị và ảnh hưởng nặng nề đến chức năng sinh dục.
Ung thư hậu môn
Cả nam giới và phụ nữ đều có nguy cơ mắc ung thư hậu môn khi nhiễm HPV 35 qua quan hệ tình dục đường hậu môn hoặc do sự lây lan virus từ các vùng lân cận. Virus gây ra sự thay đổi cấu trúc tế bào ở niêm mạc hậu môn, dẫn đến các khối u đau đớn và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý lành tính khác như trĩ, khiến người bệnh chủ quan trong giai đoạn đầu.
Ung thư dương vật
Ở nam giới, HPV 35 là một trong những tác nhân có khả năng gây ung thư dương vật. Virus thường cư trú dưới bao quy đầu hoặc trên thân dương vật, gây ra các biến đổi tế bào âm thầm. Đây là bệnh lý có tiên lượng nặng và ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý cũng như sức khỏe của phái mạnh nếu không được xử lý ở giai đoạn khởi phát.
Ung thư vùng hầu họng
Sự thay đổi trong thói quen sinh hoạt tình dục đã khiến tỷ lệ ung thư vòm họng, lưỡi và amidan liên quan đến HPV gia tăng. HPV 35 có thể lây truyền qua quan hệ đường miệng, bám trụ tại niêm mạc họng và gây ra các khối u ác tính. Đây là nhóm bệnh khó phát hiện sớm vì các triệu chứng ban đầu thường rất mơ hồ, dễ bị bỏ qua như đau họng kéo dài hoặc khó nuốt.
Các tổn thương tiền ung thư
Trước khi trở thành ung thư thực sự, HPV 35 gây ra các thay đổi tế bào được gọi là tổn thương tiền ung thư (CIN). Tùy theo mức độ biến đổi tế bào mà các tổn thương này được phân loại từ CIN 1 đến CIN 3. Việc phát hiện HPV 35 ở giai đoạn này cực kỳ quan trọng vì đây là “thời điểm vàng” để can thiệp y tế nhằm loại bỏ các tế bào lỗi trước khi chúng chuyển sang giai đoạn ác tính.
Mụn cóc sinh dục và tổn thương lành tính
Dù thuộc nhóm nguy cơ cao, trong một số trường hợp ít gặp hơn hoặc khi đồng nhiễm với các chủng khác, HPV 35 vẫn có thể góp phần gây ra các u nhú, mụn cóc sinh dục hoặc các vết trợt niêm mạc lành tính. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các nốt này thường là dấu hiệu cảnh báo rằng hệ miễn dịch đang gặp vấn đề trong việc kiểm soát virus.
Hình minh họa thực hiện tầm soát sức khỏe sinh sản định kỳ là biện pháp quan trọng để ngăn ngừa ung thư cổ tử cung (Nguồn: Sưu tầm)
Dấu hiệu nhận biết khi nhiễm HPV type 35
Một trong những thách thức lớn nhất của việc nhiễm HPV 35 là tình trạng này thường không gây ra bất kỳ triệu chứng lâm sàng rõ rệt nào trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, khi virus bắt đầu gây ra những biến đổi đáng kể, cơ thể có thể xuất hiện một số tín hiệu cảnh báo.
Biểu hiện mụn cóc tại vùng sinh dục
Người bệnh có thể quan sát thấy các nốt sùi nhỏ, mềm, màu hồng hoặc trùng màu da xuất hiện đơn lẻ hoặc thành cụm tại âm đạo, cổ tử cung, dương vật hoặc vùng da xung quanh hậu môn. Chúng thường không gây đau nhưng có thể gây ngứa hoặc khó chịu khi va chạm, cọ xát với quần áo.
Hình minh họa dấu hiệu của bệnh (Nguồn: Sưu tầm)
Bất thường tại cổ tử cung
Phụ nữ nhiễm HPV 35 có thể gặp tình trạng khí hư ra nhiều bất thường, có mùi hôi hoặc màu sắc lạ (vàng, xanh). Đặc biệt, tình trạng chảy máu âm đạo ngoài kỳ kinh hoặc chảy máu sau khi quan hệ tình dục là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng về sự tổn thương niêm mạc cổ tử cung cần được bác sĩ kiểm tra ngay lập tức.
Triệu chứng liên quan đến ung thư sinh dục
Ở giai đoạn tiến triển hơn, người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ vùng chậu, đau khi quan hệ tình dục hoặc đau khi đi tiểu. Đối với nam giới, sự xuất hiện của các vết loét không lành hoặc vùng da dương vật bị dày lên, đổi màu cũng là những dấu hiệu cần đặc biệt lưu tâm.
Dấu hiệu tổn thương ở vòm họng
Nhiễm HPV 35 tại họng có thể biểu hiện qua tình trạng khàn tiếng kéo dài, ho ra máu, có khối u trong cổ họng hoặc sưng hạch bạch huyết ở cổ. Những dấu hiệu này thường bị nhầm lẫn với viêm họng thông thường nên người bệnh cần chú ý nếu triệu chứng kéo dài trên 2 tuần không thuyên giảm.
Biểu hiện bất thường tại hậu môn
Các dấu hiệu bao gồm ngứa hậu môn dai dẳng, chảy máu sau khi đi đại tiện hoặc cảm giác có khối u, vật lạ trong ống hậu môn. Sự thay đổi trong thói quen đi tiêu hoặc phân có kích thước nhỏ hơn bình thường cũng có thể là tín hiệu của sự chèn ép do khối u gây ra.
Dấu hiệu khi tổn thương tiến triển nặng
Khi virus đã gây ra những biến chứng sâu hơn, người bệnh có thể sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, đau lưng hoặc đau chân. Những triệu chứng này thường xuất hiện khi khối u đã bắt đầu xâm lấn sang các mô xung quanh hoặc các cơ quan khác trong cơ thể.
Các phương pháp phát hiện sớm HPV type 35
Vì các dấu hiệu lâm sàng thường mờ nhạt, việc dựa vào các phương pháp xét nghiệm hiện đại là cách duy nhất để khẳng định sự hiện diện của HPV 35.
Xét nghiệm HPV DNA
Đây là phương pháp chính xác nhất để xác định chủng virus. Kỹ thuật này sử dụng công nghệ sinh học phân tử để tìm kiếm các đoạn mã di truyền của virus trong mẫu tế bào lấy từ cổ tử cung hoặc vùng niêm mạc nghi ngờ. Xét nghiệm HPV DNA không chỉ cho biết bạn có nhiễm virus hay không mà còn định danh chính xác đó là chủng 35 hay chủng nào khác trong nhóm nguy cơ cao, từ đó giúp bác sĩ đưa ra phác đồ theo dõi sát sao nhất.
Xét nghiệm Pap smear
Đây là phương pháp phết tế bào cổ tử cung truyền thống để tìm kiếm sự biến đổi hình dạng của tế bào dưới kính hiển vi. Mặc dù không trực tiếp tìm thấy virus như xét nghiệm DNA, nhưng Pap smear giúp bác sĩ phát hiện các tế bào loạn sản (tiền ung thư) do HPV 35 gây ra. Việc kết hợp cả xét nghiệm HPV DNA và Pap smear (co-testing) được xem là tiêu chuẩn vàng trong tầm soát ung thư phụ khoa hiện nay.
Soi cổ tử cung và sinh thiết khi cần thiết
Nếu các kết quả xét nghiệm ban đầu có bất thường, bác sĩ sẽ tiến hành soi cổ tử cung bằng thiết bị phóng đại chuyên dụng và bôi dung dịch chỉ thị để xác định chính xác vị trí tổn thương. Trong trường hợp nghi ngờ cao, một mẫu mô nhỏ (sinh thiết) sẽ được lấy ra để kiểm tra giải phẫu bệnh, giúp khẳng định chắc chắn sự hiện diện của tế bào ác tính.
Khả năng xét nghiệm HPV ở nam giới
Hiện nay, việc tầm soát HPV ở nam giới vẫn còn nhiều hạn chế do chưa có quy chuẩn lấy mẫu rộng rãi như ở nữ giới. Tuy nhiên, nếu nam giới có triệu chứng u nhú hoặc bạn tình nhiễm chủng nguy cơ cao, bác sĩ có thể lấy mẫu dịch niệu đạo hoặc phết vùng da tổn thương để làm xét nghiệm PCR tìm virus.
Các hướng theo dõi và xử trí khi nhiễm HPV type 35
Điều quan trọng cần ghi nhớ là hiện nay chưa có thuốc đặc trị để tiêu diệt hoàn toàn virus HPV ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, việc phát hiện nhiễm HPV 35 không phải là một “án tử”. Hầu hết các trường hợp nhiễm virus sẽ được hệ miễn dịch tự đào thải sau một khoảng thời gian nhất định (thường là 6 đến 24 tháng). Đối với những trường hợp nhiễm virus dai dẳng, bác sĩ sẽ thực hiện theo dõi sát sao qua các kỳ khám định kỳ mỗi 6 tháng hoặc 1 năm.
Nếu virus bắt đầu gây ra các tổn thương tế bào, các phương pháp can thiệp tại chỗ sẽ được áp dụng như đốt laser, áp lạnh bằng nitơ lỏng, hoặc thực hiện thủ thuật khoét chóp cổ tử cung (LEEP) để loại bỏ vùng mô bệnh, ngăn chặn sự tiến triển thành ung thư. Mục tiêu của việc xử trí không phải là tiêu diệt virus bằng kháng sinh mà là kiểm soát các biến đổi tế bào mà virus gây ra.
Cách phòng ngừa virus HPV type 35 hiệu quả
Phòng bệnh luôn là giải pháp tối ưu và ít tốn kém nhất để bảo vệ sức khỏe trước virus HPV 35.
Tiêm vắc xin HPV đúng độ tuổi
Tiêm vắc xin phòng HPV là biện pháp bảo vệ chủ động và hiệu quả nhất hiện nay. Các loại vắc xin hiện hành như Gardasil 9 giúp bảo vệ chống lại nhiều chủng nguy cơ cao phổ biến. Mặc dù vắc xin có thể không bao phủ hoàn toàn mọi chủng virus hiện có trên thế giới, nhưng nó tạo ra sự bảo vệ chéo đáng kể và giúp hệ miễn dịch chuẩn bị sẵn sàng để đối phó với sự xâm nhập của các chủng nguy cơ cao tương tự. Độ tuổi lý tưởng nhất để tiêm chủng là từ 9 đến 26 tuổi, trước khi có quan hệ tình dục.
Thăm khám và tầm soát định kỳ
Dù bạn đã tiêm vắc xin hay chưa, việc thực hiện khám phụ khoa và tầm soát định kỳ vẫn là bắt buộc. Phụ nữ từ 21 tuổi trở lên hoặc sau khi bắt đầu quan hệ tình dục nên duy trì lộ trình tầm soát theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc này giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường do HPV 35 gây ra ở giai đoạn sớm nhất, khi khả năng điều trị thành công là cao nhất.
Quan hệ tình dục an toàn, có bảo vệ
Sử dụng bao cao su trong mọi hình thức quan hệ tình dục giúp giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm HPV 35, mặc dù bao cao su không thể bảo vệ hoàn toàn 100% vì virus có thể lây qua các vùng da không được che chắn. Việc thực hiện nguyên tắc chung thủy, hạn chế số lượng bạn tình là cách quan trọng để giảm thiểu khả năng tiếp xúc với các chủng virus nguy cơ cao từ cộng đồng.
Giữ vệ sinh cá nhân và vùng sinh dục
Duy trì vệ sinh vùng kín sạch sẽ hàng ngày bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, tránh thụt rửa sâu làm mất cân bằng hệ vi sinh vật âm đạo. Nam giới nên chú ý vệ sinh sạch sẽ vùng dưới bao quy đầu. Việc giữ cho niêm mạc khỏe mạnh, không bị viêm nhiễm hay trầy xước sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ virus xâm nhập và trú ngụ.
Hình minh họa khi tới chu kỳ kinh nguyệt (Nguồn: Sưu tầm)
Duy trì lối sống lành mạnh, tăng sức đề kháng
Hệ miễn dịch khỏe mạnh là “vũ khí” tự nhiên tốt nhất để đào thải virus HPV 35. Bạn nên xây dựng chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, bổ sung rau xanh, trái cây giàu vitamin C, E và các chất chống oxy hóa. Tuyệt đối không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia vì chất kích thích làm suy giảm nghiêm trọng chức năng của các tế bào miễn dịch bảo vệ niêm mạc. Ngoài ra, việc tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng sẽ giúp cơ thể luôn ở trạng thái tốt nhất để chống lại sự tấn công của virus.
Tóm lại, HPV 35 là một chủng virus nguy cơ cao cần được sự quan tâm đúng mức nhưng không nên gây ra tâm lý hoang mang quá độ. Việc chủ động tiêm ngừa, duy trì lối sống khoa học và đặc biệt là tuân thủ lịch trình tầm soát định kỳ chính là lá chắn an toàn nhất. Khi chúng ta hiểu rõ về virus và có ý thức bảo vệ sức khỏe, các bệnh lý ác tính liên quan đến HPV 35 hoàn toàn có thể được ngăn chặn và kiểm soát hiệu quả.