Nhiều người thường cho rằng đột quỵ chỉ xảy ra ở người cao huyết áp, trong khi tình trạng huyết áp thấp thường bị xem nhẹ. Tuy nhiên, huyết áp thấp kéo dài có thể dẫn đến những hệ quả nghiêm trọng, trong đó có nguy cơ gây đột quỵ. Bài viết này sẽ phân tích mối liên hệ giữa huyết áp thấp và đột quỵ dưới góc nhìn y khoa.
Huyết áp thấp có bị đột quỵ không?
Câu trả lời là có. Mặc dù huyết áp thấp không phải nguyên nhân phổ biến gây đột quỵ như cao huyết áp, nhưng tình trạng này vẫn tiềm ẩn nguy cơ. Khi huyết áp giảm quá mức, đặc biệt trong hạ huyết áp mạn tính hoặc hạ huyết áp tư thế, lưu lượng máu cung cấp cho não bị suy giảm. Não không nhận đủ oxy và dưỡng chất trong thời gian dài sẽ khiến các tế bào thần kinh bị tổn thương, từ đó dẫn đến đột quỵ thiếu máu cục bộ. Người có huyết áp thấp thường dễ bị chóng mặt, hoa mắt, ngất xỉu, và nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, nguy cơ đột quỵ càng cao. Ngoài ra, huyết áp thấp còn làm giảm khả năng vận chuyển máu đến các cơ quan quan trọng khác, gây suy giảm chức năng tim mạch và thần kinh. Vì vậy, người có huyết áp thấp cần theo dõi sức khỏe thường xuyên, duy trì chế độ ăn uống đầy đủ, uống nhiều nước, tránh thay đổi tư thế đột ngột và nên thăm khám bác sĩ để được tư vấn điều trị phù hợp nhằm giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Huyết áp thấp có đột quỵ không (Nguồn: Sưu tầm)
Vì sao người huyết áp thấp có nguy cơ đột quỵ?
Sự sụt giảm áp lực máu khiến khả năng tưới máu lên não bị suy giảm, gây ra tình trạng thiếu máu cục bộ. Dưới đây là các nguyên nhân chính:
Huyết áp thấp mạn tính
Là tình trạng huyết áp duy trì ở mức thấp trong thời gian dài, khiến các cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là não bộ, không được cung cấp đủ máu, oxy và dưỡng chất cần thiết. Khi não thiếu nuôi dưỡng, các tế bào thần kinh dễ bị tổn thương, dẫn đến suy giảm dần chức năng thần kinh. Người mắc huyết áp thấp mạn tính thường cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt, hoa mắt, thậm chí ngất xỉu. Nếu không được kiểm soát tốt, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm như đột quỵ thiếu máu cục bộ. Vì vậy, việc theo dõi huyết áp thường xuyên, duy trì chế độ ăn uống hợp lý và thăm khám định kỳ là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Do giảm thể tích máu
Có thể khiến huyết áp tụt nhanh và gây nguy hiểm. Khi cơ thể mất nước do tiêu chảy, nôn ói hoặc ra mồ hôi nhiều, lượng máu lưu thông giảm đáng kể. Tương tự, xuất huyết trong hoặc ngoài cơ thể cũng làm giảm thể tích máu. Ngoài ra, việc dùng thuốc lợi tiểu quá mức dễ gây mất nước và điện giải, khiến huyết áp hạ đột ngột. Khi huyết áp tụt, dòng máu lên não bị cản trở, não thiếu oxy và dưỡng chất, làm tăng nguy cơ chóng mặt, ngất xỉu hoặc thậm chí đột quỵ thiếu máu cục bộ. Vì vậy, cần theo dõi và xử lý kịp thời tình trạng mất nước hoặc xuất huyết để bảo vệ sức khỏe.
Suy tim
Suy tim khiến tim không đủ sức bơm máu, làm huyết áp giảm và lưu lượng tuần hoàn suy yếu. Khi máu lên não không đủ, não thiếu oxy và dưỡng chất, từ đó tăng nguy cơ chóng mặt, ngất xỉu hoặc đột quỵ thiếu máu cục bộ. Vì vậy, người bệnh suy tim cần được theo dõi chặt chẽ và chăm sóc y tế để hạn chế biến chứng nguy hiểm.
Tắc nghẽn động mạch
Tắc nghẽn động mạch có thể gây đột quỵ ngay cả khi huyết áp thấp. Các mảng xơ vữa làm hẹp lòng mạch, cản trở máu lên não, khiến não thiếu oxy và dưỡng chất. Tình trạng này dễ dẫn đến đột quỵ thiếu máu cục bộ, đặc biệt ở người có bệnh lý tim mạch hoặc mỡ máu cao. Vì vậy, việc kiểm soát xơ vữa động mạch và duy trì lối sống lành mạnh là rất quan trọng để phòng ngừa nguy cơ này.
Đối tượng có nguy cơ bị đột quỵ do huyết áp thấp?
Các đối tượng sau cần đặc biệt lưu ý:
- Người cao tuổi với hệ thống mạch máu đã lão hóa.
- Người mắc các bệnh lý về tim mạch, suy tim.
- Người bị mất nước do bệnh lý hoặc môi trường làm việc.
- Người sử dụng các loại thuốc điều trị bệnh nền nhưng gây tác dụng phụ hạ huyết áp quá mức.
Đột quỵ (Nguồn: Sưu tầm)
Triệu chứng đột quỵ do huyết áp thấp cần lưu ý gì?
Triệu chứng đột quỵ do huyết áp thấp thường khá giống với các dạng đột quỵ khác, nhưng dễ bị bỏ qua vì người bệnh vốn quen với tình trạng huyết áp thấp. Cần đặc biệt chú ý nếu xuất hiện các dấu hiệu như chóng mặt, hoa mắt, mất thăng bằng đột ngột; cảm giác tê yếu một bên mặt, tay hoặc chân; rối loạn ngôn ngữ, nói lắp hoặc không hiểu lời người khác; nhìn mờ hoặc mất thị lực một bên mắt; đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân. Những triệu chứng này có thể xuất hiện bất ngờ và tiến triển nhanh, gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Người có huyết áp thấp mạn tính hoặc thường xuyên bị hạ huyết áp tư thế cần theo dõi sát sao, không chủ quan khi thấy các dấu hiệu bất thường. Việc phát hiện sớm và đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức sẽ giúp giảm thiểu tổn thương não, hạn chế biến chứng và tăng khả năng hồi phục sau đột quỵ.
Đột quỵ do huyết áp thấp nguy hiểm không?
Đột quỵ do huyết áp thấp cũng nguy hiểm không kém các dạng đột quỵ khác. Dù nguyên nhân xuất phát từ tình trạng tụt huyết áp, hậu quả vẫn là sự thiếu máu nuôi dưỡng não, dẫn đến tổn thương tế bào thần kinh. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời trong “thời gian vàng”, người bệnh có thể phải đối mặt với những di chứng nặng nề như liệt nửa người, mất khả năng ngôn ngữ, suy giảm trí nhớ hoặc thậm chí tử vong. Đặc biệt, người có huyết áp thấp mạn tính thường dễ chủ quan, bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm như chóng mặt, hoa mắt, mất thăng bằng, khiến nguy cơ biến chứng càng cao. Chính vì vậy, đột quỵ dù do huyết áp cao hay thấp đều là tình trạng cấp cứu y tế khẩn cấp, cần được đưa đến bệnh viện ngay lập tức để can thiệp kịp thời, giảm thiểu tổn thương não và tăng khả năng hồi phục cho người bệnh.
Tầm soát phòng ngừa đột quỵ cho người nguy cơ cao
Để bảo vệ sức khỏe, người có tiền sử huyết áp thấp cần:
- Thăm khám sức khỏe định kỳ để kiểm soát huyết áp và các bệnh nền.
- Duy trì lối sống lành mạnh: Uống đủ nước, ăn uống đủ chất, không bỏ bữa.
- Vận động nhẹ nhàng, đều đặn để cải thiện lưu thông máu.
- Tránh thay đổi tư thế đột ngột (đặc biệt là đứng dậy quá nhanh).
Phòng ngừa đột quỵ (Nguồn: Sưu tầm)
Câu hỏi liên quan (FAQ)
Huyết áp cao có bị tai biến không?
Huyết áp cao là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây tai biến mạch máu não. Áp lực lớn lên thành mạch khiến mạch máu dễ vỡ hoặc tắc nghẽn, làm giảm lưu lượng máu lên não. Tình trạng này có thể dẫn đến đột quỵ nguy hiểm với di chứng nặng nề như liệt, mất ngôn ngữ hoặc suy giảm trí nhớ. Vì vậy, việc kiểm soát huyết áp thường xuyên, duy trì lối sống lành mạnh và thăm khám định kỳ là rất quan trọng để phòng ngừa tai biến.
Huyết áp 90/60 có thấp không?
Theo tiêu chuẩn y tế, chỉ số huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg hoặc tâm trương dưới 60 mmHg thường được coi là huyết áp thấp. Tuy nhiên, cần đánh giá dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể, nếu không kèm triệu chứng chóng mặt, mệt mỏi thì có thể là mức huyết áp bình thường của một số người.
Tóm lại, mặc dù huyết áp thấp không phải là nguyên nhân phổ biến nhất gây đột quỵ như cao huyết áp, nhưng tình trạng này hoàn toàn có thể trở thành yếu tố nguy cơ nếu không được kiểm soát tốt. Việc não bộ bị thiếu hụt oxy và dưỡng chất trong thời gian dài là “mầm mống” dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, bao gồm cả đột quỵ thiếu máu cục bộ.
Nguồn tham khảo:
TRẠM Ý TẾ PHƯỜNG LINH TÂY https://tytphuonglinhtay.medinet.gov.vn/chuyen-muc/4-dieu-can-biet-ve-huyet-ap-thap-c11665-128674.aspx