Cảm lạnh là bệnh lý đường hô hấp phổ biến do virus gây ra. Tình trạng đổ mồ hôi khi bị cảm lạnh là một phản ứng tự nhiên của cơ thể nhằm điều hòa nhiệt độ, đặc biệt là khi cơ thể đang sốt. Tuy nhiên, việc hiểu rõ nguyên nhân và cách chăm sóc đúng cách sẽ giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi và hạn chế những khó chịu không đáng có.
Bệnh cảm lạnh chủ yếu do virus gây ra (Nguồn: Sưu tầm)
Vì sao bị cảm lạnh có thể ra nhiều mồ hôi?
Khi bị cảm lạnh, nhiều người thường thắc mắc vì sao cơ thể lại ra nhiều mồ hôi. Thực tế, đây là một phản ứng sinh lý tự nhiên của cơ thể trong quá trình chống lại virus gây bệnh. Khi virus xâm nhập, hệ miễn dịch sẽ được kích hoạt để bảo vệ cơ thể. Một trong những phản ứng phổ biến là gây sốt: nhiệt độ cơ thể tăng lên nhằm tạo môi trường bất lợi cho virus phát triển. Tuy nhiên, khi cơn sốt bắt đầu hạ xuống, cơ thể cần giải phóng lượng nhiệt dư thừa để đưa nhiệt độ trở về mức bình thường. Cách hiệu quả nhất để làm điều này chính là thông qua việc tiết mồ hôi. Tuyến mồ hôi hoạt động mạnh, giúp thoát nhiệt ra ngoài và làm mát cơ thể.
Ngoài ra, việc ra nhiều mồ hôi khi cảm lạnh còn liên quan đến sự thay đổi trong hệ thần kinh tự động. Khi sốt, hệ thần kinh giao cảm được kích thích, làm tăng nhịp tim, tăng tuần hoàn máu và thúc đẩy tuyến mồ hôi hoạt động. Khi nhiệt độ giảm, cơ thể vẫn duy trì trạng thái này một thời gian, dẫn đến hiện tượng đổ mồ hôi nhiều hơn bình thường. Đây là cơ chế tự điều chỉnh để đảm bảo cân bằng nội môi.
Một yếu tố khác cũng góp phần là việc sử dụng thuốc hạ sốt hoặc thuốc điều trị cảm lạnh. Một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc chứa paracetamol hoặc ibuprofen, có thể làm giãn mạch máu và kích thích tuyến mồ hôi hoạt động mạnh hơn. Nhờ đó, cơ thể nhanh chóng hạ nhiệt, nhưng đồng thời cũng khiến người bệnh cảm thấy ra nhiều mồ hôi hơn. Trong nhiều trường hợp, mồ hôi ra nhiều là dấu hiệu cho thấy thuốc đang phát huy tác dụng.
Không chỉ vậy, khi bị cảm lạnh, cơ thể thường yếu đi, quá trình trao đổi chất và điều hòa nhiệt độ cũng bị ảnh hưởng. Người bệnh dễ cảm thấy nóng lạnh thất thường, lúc thì run rẩy vì lạnh, lúc lại đổ mồ hôi vì nóng. Đây là kết quả của sự mất cân bằng tạm thời trong hệ miễn dịch và hệ thần kinh khi cơ thể đang nỗ lực chống lại tác nhân gây bệnh.Khi virus xâm nhập, hệ miễn dịch sẽ phản ứng để chống lại tác nhân gây bệnh, thường dẫn đến tình trạng sốt. Khi cơn sốt hạ, cơ thể sẽ giải phóng nhiệt dư thừa thông qua việc đổ mồ hôi để đưa nhiệt độ về mức bình thường. Ngoài ra, việc sử dụng một số loại thuốc hạ sốt cũng có thể kích thích quá trình này diễn ra mạnh mẽ hơn.
Cách chữa cảm lạnh ra nhiều mồ hôi tại nhà
Khi gặp tình trạng này, mục tiêu cốt lõi của việc chăm sóc tại nhà là hỗ trợ cơ thể cân bằng lại lượng nước đã mất, duy trì vệ sinh da đầu, da toàn thân khô thoáng và tạo điều kiện tối ưu cho hệ miễn dịch phục hồi.
Nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể phục hồi
Khi bị cảm lạnh, cơ thể cần tiêu hao một lượng năng lượng lớn cho hệ thống miễn dịch làm việc. Người bệnh cần dành thời gian nghỉ ngơi tuyệt đối trong một không gian thông thoáng nhưng kín gió. Hãy đảm bảo giấc ngủ sâu từ 7 – 8 tiếng mỗi ngày, hạn chế tối đa việc vận động nặng, làm việc quá sức hoặc tập luyện thể thao cường độ cao trong giai đoạn này để tránh làm cơ thể bị mất sức sâu hơn.
Uống đủ nước, ưu tiên nước ấm hoặc dung dịch bù nước khi cần
Việc đổ mồ hôi ồ ạt sẽ làm sụt giảm nghiêm trọng thể tích tuần hoàn và lượng nước trong các tế bào. Để ngăn ngừa tình trạng mệt mỏi, kiệt sức do mất nước, người bệnh cần chủ động bổ sung nước liên tục cho cơ thể:
- Ưu tiên uống nước lọc ấm, nước dừa tươi hoặc các loại nước ép trái cây thanh đạm.
- Trong trường hợp mồ hôi ra quá nhiều kèm theo sốt nhẹ, có thể sử dụng các dung dịch bù nước và điện giải (như Oresol) được pha theo đúng tỷ lệ hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc nhân viên y tế để cân bằng lại nồng độ các chất khoáng trong máu.
Lau khô mồ hôi và thay quần áo thoáng, sạch
Lượng mồ hôi bám trên da nếu không được xử lý kịp thời sẽ bị bay hơi tự nhiên dưới tác động của môi trường, làm nhiệt độ bề mặt da giảm xuống đột ngột. Hiện tượng này dễ khiến cơ thể bị nhiễm lạnh ngược trở lại vào bên trong phế quản, phổi, làm trầm trọng hơn tình trạng ho hoặc viêm đường hô hấp.
- Người nhà nên dùng khăn bông mềm, khô để liên tục lau sạch mồ hôi ở các vùng nhạy cảm như lưng, ngực, cổ và lòng bàn tay, bàn chân của người bệnh.
- Thường xuyên thay quần áo mới khô ráo, sạch sẽ. Nên ưu tiên chọn các trang phục có chất liệu vải cotton tự nhiên mỏng nhẹ, có khả năng thấm hút mồ hôi tốt.
Giữ ấm vừa đủ, tránh ủ quá kín khiến cơ thể nóng hơn
Một sai lầm rất phổ biến trong dân gian là đắp thật nhiều chăn dày hoặc mặc áo khoác quá ấm với mục đích “vã mồ hôi” để nhanh khỏi bệnh. Tuy nhiên, việc ủ quá kín sẽ làm cản trở hoàn toàn cơ chế đối lưu và thoát nhiệt tự nhiên của da, khiến nhiệt độ bên trong cơ thể tăng cao vọt, rất dễ dẫn đến tình trạng sốc nhiệt hoặc co giật do sốt cao. Mẹ bầu hoặc người bệnh chỉ nên giữ ấm ở mức độ vừa phải, giữ cho không gian phòng ở mức nhiệt độ dễ chịu.
Ăn món mềm, ấm, dễ tiêu như cháo, súp hoặc canh
Hệ tiêu hóa của người bị cảm lạnh thường hoạt động kém hơn do cơ thể mệt mỏi. Vì vậy, thực đơn hằng ngày cần ưu tiên các món ăn được chế biến dưới dạng lỏng, mềm, dễ hấp thu nhưng vẫn đảm bảo dinh dưỡng:
- Cháo hành, tía tô: Món ăn kinh điển giúp hỗ trợ giải cảm, làm ấm dạ dày và kích thích tiêu hóa dịu nhẹ.
- Súp gà, canh sườn nấu gừng: Cung cấp nguồn axit amin dồi dào, hỗ trợ tăng cường sức bền cho thành mạch và làm loãng đờm nhầy vùng cổ họng.
Theo dõi nhiệt độ cơ thể bằng nhiệt kế
Người bệnh cần được kiểm tra thân nhiệt thường xuyên (khoảng 3 – 4 tiếng một lần) bằng nhiệt kế ở nách hoặc trán. Việc này giúp theo dõi sát sao diễn tiến của cơn sốt để có các biện pháp xử lý bằng vật lý (như chườm ấm) hoặc sử dụng các hoạt chất hạ sốt thông dụng theo đúng liều lượng khuyến cáo khi có sự tham vấn từ chuyên khoa.
Theo dõi sát thân nhiệt giúp người bệnh chủ động kiểm soát sức khỏe tại nhà tốt hơn (Nguồn: Sưu tầm)
Các cách phòng ngừa cảm lạnh
Để bảo vệ bản thân và các thành viên trong gia đình trước nguy cơ xâm nhập của các chủng virus gây cảm lạnh, bạn nên duy trì các thói quen lành mạnh sau:
- Giữ gìn vệ sinh đôi tay sạch sẽ: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch dưới vòi nước chảy trong tối thiểu 20 giây, hoặc sử dụng các dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn, đặc biệt là sau khi đi từ nơi công cộng về hoặc trước khi ăn.
- Hạn chế tiếp xúc gần: Tránh tiếp xúc trực tiếp hoặc dùng chung vật dụng cá nhân (ly uống nước, khăn mặt) với những người đang có các biểu hiện của viêm đường hô hấp như ho, hắt hơi, sổ mũi.
- Rèn luyện thể chất và nâng cao đề kháng: Thiết lập một chế độ dinh dưỡng cân bằng, tích cực bổ sung các loại trái cây chứa nhiều vitamin C (cam, bưởi, quýt, kiwi) và duy trì thói quen tập thể dục nhẹ nhàng để tăng cường hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể.
- Chú ý giữ ấm cơ thể: Khi thời tiết chuyển lạnh hoặc khi phải ra ngoài vào sáng sớm, đêm muộn, hãy chú ý giữ ấm kỹ các vị trí nhạy cảm như vùng cổ, ngực, mũi và tai.
Câu hỏi thường gặp
Cảm lạnh bao lâu thì khỏi?
Thông thường, đối với những người có hệ miễn dịch bình thường và được chăm sóc đúng cách, các triệu chứng của cảm lạnh sẽ đạt đỉnh trong khoảng 2 – 3 ngày đầu và tự thuyên giảm rồi khỏi hoàn toàn sau khoảng 7 đến 10 ngày. Tuy nhiên, một số triệu chứng như ho nhẹ hoặc mệt mỏi âm ỉ có thể kéo dài thêm vài ngày sau đó tùy thuộc vào cơ địa và thể trạng của từng người.
Làm sao để hết đổ mồ hôi lạnh?
Mồ hôi lạnh thường xuất hiện khi cơ thể phản ứng với các yếu tố căng thẳng, lo âu hoặc khi nhiệt độ cơ thể thay đổi đột ngột do nhiễm lạnh. Để cải thiện tình trạng này, người bệnh cần:
- Nằm nghỉ ngơi ở không gian kín gió, yên tĩnh để làm dịu hệ thần kinh giao cảm.
- Uống từng ngụm nhỏ nước gừng ấm hoặc trà thảo mộc ấm để làm ấm cơ thể từ bên trong, hỗ trợ lưu thông khí huyết.
Dùng khăn ấm lau sạch các vùng da bị ra mồ hôi lạnh và thay trang phục khô thoáng ngay lập tức.
Tại sao uống thuốc cảm lại đổ mồ hôi?
Nhiều dòng sản phẩm hoặc các hoạt chất hỗ trợ giảm triệu chứng cảm lạnh (đặc biệt là nhóm hoạt chất hạ sốt, giảm đau như Paracetamol) hoạt động bằng cách tác động lên trung tâm điều nhiệt ở não bộ để lập lại mức nhiệt độ cân bằng cho cơ thể. Khi thuốc bắt đầu phát huy tác dụng, cơ thể sẽ thực hiện quá trình thải nhiệt ra ngoài bằng cách giãn mạch máu ngoại vi và kích thích các tuyến mồ hôi tăng cường bài tiết, dẫn đến hiện tượng vã mồ hôi sau khi uống thuốc. Đây là một phản ứng sinh lý thông thường cho thấy cơ thể đang trong quá trình hạ nhiệt..
Uống thuốc cảm gây ra mồ hôi là dấu hiệu cơ thể đang thải bớt nhiệt lượng ra ngoài (Nguồn: Sưu tầm)
Tóm lại, đổ mồ hôi khi bị cảm lạnh thường là phản ứng tự nhiên của cơ thể trong quá trình hạ sốt và chống lại virus. Người bệnh cần chú trọng việc bù nước, giữ vệ sinh cơ thể và nghỉ ngơi hợp lý để hỗ trợ quá trình phục hồi. Tuy nhiên, nếu tình trạng đổ mồ hôi đi kèm với sốt cao không giảm, khó thở hoặc các triệu chứng kéo dài quá 10 ngày, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Nguồn tham khảo:
CDC
https://www.cdc.gov/common-cold/treatment/index.html