Potassium bicarbonate: Công dụng, liều dùng và lưu ý khi sử dụng

Potassium bicarbonate là một loại thuốc thuộc nhóm khoáng chất và chất điện giải, được sử dụng để điều trị hoặc phòng ngừa tình trạng hạ kali máu. Với công dụng chính là bổ sung kali cho cơ thể, thuốc này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động bình thường của tim, hệ cơ và thần kinh. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần được thực hiện dưới sự giám sát của bác sĩ để tránh các tác dụng phụ và tương tác thuốc không mong muốn.

Tổng quan về Potassium bicarbonate

Tên thuốc gốc (Hoạt chất)

• Potassium bicarbonate (KHCO3).

Loại thuốc

• Khoáng chất và chất điện giải.

Dạng thuốc và hàm lượng

• Viên nén, viên sủi bọt (10 mEq; 20 mEq; 25 mEq).

Chỉ định Potassium bicarbonate

• Được chỉ định để điều trị hoặc phòng ngừa tình trạng nồng độ kali trong máu thấp (hạ kali máu).

Dược lực học

• Kali là một khoáng chất tự nhiên có trong thực phẩm, đóng vai trò thiết yếu đối với hoạt động bình thường của tim, hệ cơ và thần kinh.

Dược động học

• Hiện chưa có thông tin về dược động học của thuốc.

Tương tác thuốc Potassium bicarbonate

• Cần thận trọng khi dùng potassium bicarbonate đồng thời với các thuốc hoặc phương pháp điều trị có khả năng làm tăng nồng độ kali trong máu (chẳng hạn như thuốc ức chế men chuyển, thuốc lợi tiểu giữ kali, hoặc các loại muối chứa kali khác).
• Với bệnh nhân đang sử dụng digitalis, cần hết sức thận trọng vì họ có thể nhạy cảm hơn với các tác dụng phụ nguy hiểm trên tim mạch khi dùng digitalis cùng với potassium bicarbonate.
• Các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) có thể làm tăng cường hiệu ứng tăng kali máu của các muối kali.

Chống chỉ định thuốc Potassium bicarbonate

• Không được sử dụng cho người bệnh có tiền sử quá mẫn cảm với bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Chống chỉ định trong trường hợp bệnh nhân bị tăng nồng độ kali trong máu.

Liều lượng & cách dùng Potassium bicarbonate

Cách dùng

• Nên dùng thuốc cùng với thức ăn hoặc ngay sau khi ăn.
• Đối với viên sủi bọt, hãy hòa tan viên thuốc vào một ly chứa tối thiểu 120 ml nước. Chờ đến khi viên sủi tan hoàn toàn, sau đó uống từ từ trong khoảng 5 đến 10 phút.
• Trong điều trị hạ kali máu: dùng đường uống.

Liều dùng

Người lớn

• Để phòng ngừa: liều khuyến nghị là 16-24 mEq mỗi ngày, chia thành 2-4 lần uống.
• Để điều trị: liều khuyến nghị là 40-100 mEq mỗi ngày, chia thành 2-4 lần uống.

Bệnh nhân suy thận

• Nhãn của nhà sản xuất không cung cấp hướng dẫn cụ thể về việc điều chỉnh liều lượng. Tuy nhiên, bệnh nhân suy thận mạn tính cần được theo dõi nồng độ kali huyết thanh chặt chẽ và điều chỉnh liều lượng phù hợp.

Bệnh nhân suy gan

• Nhãn của nhà sản xuất không đưa ra hướng dẫn về việc điều chỉnh liều lượng.

Tác dụng phụ của Potassium bicarbonate

Thường gặp

• Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, cảm giác khó chịu ở dạ dày.

Lưu ý khi dùng Potassium bicarbonate

Lưu ý chung

• Việc sử dụng thuốc này có thể gây ra các triệu chứng khó chịu ở hệ tiêu hóa như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng, và cảm giác khó chịu. Ngoài ra, nó cũng có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng hơn như loét, chảy máu, thủng hoặc tắc nghẽn đường tiêu hóa.
• Việc giám sát chặt chẽ mức kali trong máu là cần thiết để phòng ngừa tình trạng tăng kali huyết, một biến chứng nguy hiểm có thể gây yếu/liệt cơ, cùng với các rối loạn dẫn truyền tim nghiêm trọng như blốc tim, loạn nhịp thất hoặc vô tâm thu. Bệnh nhân có tiền sử bệnh tim mạch, ví dụ suy tim hoặc rối loạn nhịp tim, cần được đặc biệt lưu ý khi dùng thuốc.
• Cần thận trọng khi chỉ định cho người bệnh đang ở trong các tình trạng có thể làm thay đổi nồng độ kali huyết thanh và thúc đẩy tăng kali huyết, chẳng hạn như bệnh Addison chưa được kiểm soát, chuột rút do nhiệt, hoặc tổn thương mô nghiêm trọng do chấn thương hay bỏng.
• Đối với bệnh nhân có rối loạn kiềm toan, việc sử dụng thuốc này đòi hỏi sự cẩn trọng. Trong quá trình điều chỉnh tình trạng kiềm toan, nồng độ kali huyết thanh có thể biến đổi, do đó cần được theo dõi sát sao.
• Việc sử dụng kali bicarbonat không được khuyến nghị nếu bệnh nhân đang dùng đồng thời các thuốc lợi tiểu giữ kali như amiloride, eplerenone, spironolactone, hoặc triamterene.
• Bệnh nhân suy thận cần được dùng thuốc một cách cẩn trọng; đặc biệt, những người bị suy thận nặng phải được theo dõi sát sao mức kali huyết thanh.

Lưu ý với phụ nữ có thai

• Hiện chưa có dữ liệu nghiên cứu về việc sử dụng thuốc này trên động vật mang thai. Phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi dùng.

Lưu ý với phụ nữ cho con bú

• Phụ nữ đang cho con bú cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Lưu ý khi lái xe và vận hành máy móc

• Hiện chưa có báo cáo nào về ảnh hưởng của thuốc đối với khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc.

Quá liều và cách xử lý

Quá liều và độc tính

• Các triệu chứng có thể xuất hiện khi dùng thuốc quá liều bao gồm: sự lú lẫn, nhịp tim nhanh hoặc không đều; cảm giác choáng váng hoặc nhẹ đầu; yếu cơ hoặc cảm giác nặng ở chi dưới; tê bì hoặc ngứa ran ở bàn tay và bàn chân; mệt mỏi một cách bất thường; khó thở; đi ngoài phân đen hoặc có máu; đau quặn bụng dữ dội; buồn nôn, suy nhược, cảm giác tê rần và đau tức ngực.

Cách xử lý khi quá liều

• Trong trường hợp quá liều, người bệnh cần ngừng sử dụng thuốc ngay lập tức và tìm đến cơ sở y tế gần nhất để được theo dõi và điều trị kịp thời.

Quên liều và xử trí

• Khi một liều thuốc bị bỏ lỡ, hãy dùng ngay khi nhận ra. Tuy nhiên, nếu thời điểm đó đã gần với liều tiếp theo, người bệnh nên bỏ qua liều đã quên và tiếp tục dùng liều kế tiếp theo đúng lịch trình. Tuyệt đối không được uống bù bằng cách dùng gấp đôi liều quy định.

Nguồn tham khảo

2. Uptodate: https://www.uptodate.com/contents/potassium-bicarbonate-and-potassium-chloride-effervescent-drug-information?search=Potassium%20bicarbonate&source=panel_search_result&selectedTitle=1~38&usage_type=panel&kp_tab=drug_general&display_rank=1

1. Drugs.com: https://www.drugs.com/mtm/potassium-bicarbonate.html#what-to-avoid