13 
Thyrotropin alfa là một hormone kích thích tuyến giáp được sử dụng để phát hiện và điều trị các tổn thương và ung thư tuyến giáp. Thuốc này được chỉ định kết hợp với xét nghiệm thyroglobulin huyết thanh và hình ảnh phóng xạ để phát hiện mô tuyến giáp còn sót lại hoặc ung thư tuyến giáp.
Tổng quan về Thyrotropin alfa
Tên thuốc gốc (Hoạt chất)
- Thyrotropin alfa (thyrotropin alpha)
Loại thuốc
- Hormone kích thích tuyến giáp
Dạng thuốc và hàm lượng
- Bột pha tiêm 0,9 mg
Chỉ định Thyrotropin alfa
- Thuốc được dùng kết hợp với xét nghiệm thyroglobulin huyết thanh (Tg), có thể kèm hoặc không kèm hình ảnh phóng xạ, nhằm phát hiện các tổn thương và ung thư tuyến giáp biệt hóa ở những bệnh nhân đã trải qua phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp và đang điều trị bằng liệu pháp ức chế hormone.
- Thyrotropin alfa cũng được chỉ định như một liệu pháp bổ trợ cho việc loại bỏ các mô tuyến giáp còn sót lại bằng iod phóng xạ, áp dụng cho bệnh nhân đã cắt bỏ gần như toàn bộ hoặc toàn bộ tuyến giáp do ung thư tuyến giáp biệt hóa tốt và không có dấu hiệu di căn xa.
Dược lực học
- Thyrotropin alfa là một phân tử có nguồn gốc từ DNA tái tổ hợp, sở hữu trình tự axit amin hoàn toàn tương tự như hormone kích thích tuyến giáp (TSH) tự nhiên của cơ thể người.
- TSH (thyrotropin) là một hormone do tuyến yên sản xuất, có chức năng kích thích tuyến giáp tăng cường sản xuất hormone.
- Khi thyrotropin alfa gắn kết với các thụ thể TSH trên tế bào biểu mô tuyến giáp bình thường hoặc trên mô ung thư tuyến giáp biệt hóa, nó sẽ thúc đẩy quá trình hấp thu và chuyển hóa iod. Đồng thời, sự gắn kết này cũng kích thích việc tổng hợp và bài tiết thyroglobulin (Tg), triiodothyronine (T3) và thyroxine (T4).
- Hoạt động của hormone kích thích tuyến giáp trên các tế bào tuyến giáp làm tăng khả năng hấp thu iod phóng xạ, điều này cho phép cả việc chẩn đoán bằng hình ảnh và tiêu diệt các tế bào tuyến giáp không mong muốn.
- Ngoài ra, sự kích hoạt TSH cũng dẫn đến việc các tế bào tuyến giáp giải phóng thyroglobulin, một chất chỉ điểm khối u có thể được định lượng trong các mẫu máu.
Dược động học
Hấp thu
- Khoảng 13 ± 8 giờ sau khi tiêm, nồng độ thyrotropin alfa trong huyết tương đạt đỉnh (Cmax) với giá trị trung bình là 116 ± 38 mU/l.
Thải trừ
- Thời gian bán thải của thuốc là 22 ± 9 giờ.
- Con đường thải trừ chủ yếu của thyrotropin alfa được cho là qua thận, với một phần nhỏ được bài tiết qua gan.
Tương tác thuốc Thyrotropin alfa
- Trong các nghiên cứu lâm sàng đã thực hiện, không có tương tác nào được ghi nhận khi Thyrotropin alfa được dùng đồng thời với các hormone tuyến giáp triiodothyronine (T3) và thyroxine (T4).
- Thyrotropin alfa có thể làm giảm hiệu quả của các loại thuốc hạ đường huyết nếu được sử dụng cùng lúc.
Chống chỉ định thuốc Thyrotropin alfa
- Chống chỉ định cho những người bệnh có tình trạng quá mẫn cảm với hormone kích thích tuyến giáp có nguồn gốc từ bò hoặc người, hoặc với bất kỳ thành phần nào khác của thuốc.
- Không dùng cho phụ nữ đang mang thai.
- Do thyrotropin thường được dùng kết hợp với iod phóng xạ, cần phải xem xét và tuân thủ các chống chỉ định của iod phóng xạ khi sử dụng phối hợp.
Liều lượng & cách dùng Thyrotropin alfa
Cách dùng
- Việc điều trị bằng thyrotropin alfa cần được thực hiện dưới sự giám sát của các bác sĩ chuyên khoa ung thư tuyến giáp.
- Thyrotropin alfa chỉ được phép tiêm bắp vào vùng mông, tuyệt đối không dùng để tiêm tĩnh mạch.
- Cách pha: Để chuẩn bị dung dịch tiêm, hãy pha mỗi lọ bột pha tiêm thyrotropin alfa 0,9 mg với 1,2 mL nước cất pha tiêm. Kết quả là dung dịch tiêm một liều duy nhất có thể tích 1 mL, chứa nồng độ 0,9 mg/mL thyrotropin alfa.
Người lớn
- Liều dùng khuyến cáo là hai liều thyrotropin alfa 0,9 mg, mỗi liều được tiêm bắp vào mông, cách nhau 24 giờ.
Trẻ em
- Do chưa có đủ dữ liệu về việc sử dụng thyrotropin alfa ở trẻ em, thuốc chỉ nên được dùng cho đối tượng này trong những trường hợp đặc biệt.
Đối tượng khác
- Không cần điều chỉnh liều khi dùng thuốc cho người cao tuổi.
- Bệnh nhân suy gan không cần điều chỉnh liều.
- Ở những bệnh nhân mắc bệnh thận giai đoạn cuối (ESRD) cần lọc máu, quá trình thải trừ thyrotropin alfa diễn ra chậm hơn đáng kể, dẫn đến nồng độ hormone kích thích tuyến giáp (TSH) tăng kéo dài trong vài ngày sau điều trị. Điều này có thể làm tăng nguy cơ gặp phải các tác dụng phụ như đau đầu và buồn nôn. Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu cụ thể nào đưa ra hướng dẫn về việc giảm liều cho nhóm đối tượng này.
Tác dụng phụ của Thyrotropin alfa
Thường gặp
- Các phản ứng bất lợi được báo cáo phổ biến nhất bao gồm buồn nôn và nhức đầu. Ngoài ra, các tác dụng phụ thường gặp khác là: chóng mặt, mệt mỏi, suy nhược.
Ít gặp
- Các triệu chứng giống cúm, sốt, ớn lạnh, cảm giác nóng, mất vị giác, rối loạn vị giác, dị cảm, tiêu chảy, nổi mày đay, phát ban, đau cổ, đau lưng.
Không xác định tần suất
- Khối u sưng, đau do di căn, đột quỵ, run, đỏ bừng mặt, đánh trống ngực, khó thở, ngứa, tăng tiết mồ hôi, đau cơ, đau khớp, khó chịu, đau, ngứa, phát ban và mày đay tại vị trí tiêm.
Lưu ý khi dùng Thyrotropin alfa
Lưu ý chung
- Không được phép tiêm Thyrotropin alfa trực tiếp vào tĩnh mạch.
- Khi Thyrotropin alfa được dùng thay thế cho việc điều trị bằng hormone tuyến giáp, các xét nghiệm nhằm phát hiện mô tuyến giáp còn sót lại hoặc ung thư tuyến giáp có thể cho kết quả âm tính giả. Để đạt được độ nhạy tối ưu trong tình huống này, cần phối hợp xạ hình toàn thân (WBS) và xét nghiệm Tg.
- Các trường hợp tử vong đã được ghi nhận ở những bệnh nhân chưa thực hiện cắt tuyến giáp cũng như ở những người mắc ung thư tuyến giáp di căn xa. Các biến cố gây tử vong này thường xảy ra trong vòng 24 giờ sau khi sử dụng thyrotropin alfa. Những bệnh nhân chưa loại bỏ hoàn toàn mô tuyến giáp có nguy cơ cao bị cường giáp do thuốc, đặc biệt là người cao tuổi và những người có bệnh lý tim mạch (như tiền sử hoặc hiện tại mắc bệnh van tim, bệnh cơ tim, bệnh mạch vành, và rối loạn nhịp tim nhanh bao gồm rung nhĩ). Việc sử dụng thuốc ở nhóm bệnh nhân có nguy cơ này đòi hỏi phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và rủi ro, đồng thời cần được theo dõi sát sao bởi nhân viên y tế.
- Sự tăng nồng độ hormone tuyến giáp sau khi dùng thyrotropin alfa có thể dẫn đến phù nề hoặc xuất huyết cục bộ tại các vị trí di căn ở bệnh nhân ung thư tuyến giáp, đặc biệt là tại não, vùng cổ, tủy sống và quanh tủy sống. Hậu quả là khối u có thể tăng kích thước, gây ra các biểu hiện cấp tính như liệt nửa người, suy giảm thị lực, phù thanh quản, suy hô hấp cần can thiệp mở khí quản, và đau dữ dội tại vị trí di căn. Đối với những bệnh nhân có nguy cơ tổn thương cơ quan trọng do tăng kích thước khối u, cần cân nhắc việc điều trị dự phòng bằng glucocorticoid trước khi dùng thuốc.
Lưu ý với phụ nữ có thai
- Hiện tại, vẫn chưa có thông tin rõ ràng về khả năng gây hại cho thai nhi của thyrotropin alfa khi sử dụng ở phụ nữ mang thai, cũng như ảnh hưởng của thuốc đối với khả năng sinh sản.
- Không khuyến cáo sử dụng thyrotropin alfa cùng với xạ hình toàn thân trong thai kỳ. Nguyên nhân là do thai nhi có thể bị phơi nhiễm với liều phóng xạ cao, gây ra tình trạng suy giáp sơ sinh mà trong một số trường hợp có thể nghiêm trọng và không hồi phục được.
Lưu ý với phụ nữ cho con bú
- Chưa có dữ liệu xác định liệu thyrotropin alfa cùng các chất chuyển hóa của nó có đi vào sữa mẹ hay không.
- Mặc dù vậy, không thể loại trừ hoàn toàn các rủi ro tiềm ẩn đối với trẻ đang bú mẹ; do đó, việc sử dụng thuốc này trong giai đoạn cho con bú không được khuyến khích.
Lưu ý khi lái xe và vận hành máy móc
- Khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc có thể bị ảnh hưởng do thyrotropin alfa, bởi đã có các báo cáo về triệu chứng chóng mặt và đau đầu.
Quá liều và cách xử lý
Quên liều và xử trí
- Bệnh nhân cần thông báo ngay cho bác sĩ để nhận hướng dẫn nếu bỏ lỡ buổi hẹn tiêm thyrotropin alfa, hoặc nếu không thể tiến hành chụp tuyến giáp trong vòng 48 giờ sau khi đã uống iod phóng xạ.
Quá liều và độc tính
- Các báo cáo từ thử nghiệm lâm sàng đã chỉ ra một số phản ứng có hại phát sinh khi sử dụng thyrotropin alfa vượt quá liều khuyến cáo, bao gồm rung nhĩ, mất bù tim, nhồi máu cơ tim ở giai đoạn cuối, buồn nôn, nôn mửa đi kèm suy nhược, chóng mặt, nhức đầu, cảm giác nóng bừng mặt, hạ huyết áp và nhịp tim nhanh.
Cách xử lý khi quá liều
- Hiện tại, không tồn tại thuốc giải độc đặc hiệu cho thyrotropin alfa; do đó, việc xử lý chủ yếu dựa trên điều trị hỗ trợ triệu chứng.
- Những biện pháp được đề xuất khi xảy ra quá liều bao gồm việc tái lập cân bằng dịch trong cơ thể và sử dụng các loại thuốc chống nôn.
Nguồn tham khảo
Dailymed: https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b52dfa36-f90b-4e19-9b5e-26db9d04df2b
Drugs.com: https://www.drugs.com/ppa/thyrotropin-alfa.html
Drugs.com: https://www.drugs.com/ppa/thyrotropin-alfa.html
EMC: https://www.medicines.org.uk/emc/product/235
EMC: https://www.medicines.org.uk/emc/product/235
Bài viết này có hữu ích không?
Có0Không0