Thioctic acid tromethamine: điều trị rối loạn cảm giác do viêm đa dây thần kinh

Thioctic acid tromethamine là chất chống oxy hóa, được chỉ định trong điều trị bệnh tiểu đường týp 2, bệnh lý thần kinh và các bệnh lý mạch máu. Thuốc hoạt động như một đồng yếu tố thiết yếu cho các phức hợp enzym, giúp tăng cường hiệu quả sử dụng glucose của cơ thể và bảo vệ thần kinh.

Tổng quan về Thioctic acid tromethamine

Tên thuốc gốc (Hoạt chất)

Thioctic acid tromethamine

Loại thuốc

Chất chống oxy hóa.

Dạng thuốc và hàm lượng

Viên nén 600 mg; 300 mg; 200 mg; 100 mg; 50 mg.

Chỉ định Thioctic acid tromethamine

Chỉ định trong điều trị bệnh tiểu đường týp 2, bệnh lý thần kinh do tiểu đường và các bệnh lý mạch máu.
Ngoài ra, Thioctic acid tromethamine (Acid alpha lipoic) còn được áp dụng trong quản lý các trường hợp tăng lipid máu và có thể sử dụng cho bệnh nhân thừa cân béo phì.

Dược lực học

Acid alpha lipoic hoạt động như một đồng yếu tố thiết yếu cho các phức hợp enzym như pyruvate dehydrogenase, alpha-ketoglutarate-dehydrogenase và amino acid dehydrogenase.
Mức độ của chất này thường giảm đáng kể ở những người mắc bệnh xơ gan, đái tháo đường, xơ vữa động mạch hoặc viêm dây thần kinh.
Trong quá trình chuyển hóa, Acid alpha lipoic trải qua quá trình biến đổi từ dạng oxy hóa (có cầu nối disulfide trong cấu trúc phân tử) sang dạng khử, sở hữu hai nhóm sulfhydryl (SH) tự do.
Cả hai dạng đều thể hiện khả năng giải độc mạnh mẽ.
Chúng cung cấp sự bảo vệ cho tế bào khỏi các gốc tự do phát sinh trong quá trình chuyển hóa trung gian, hoặc từ sự phân giải các hợp chất ngoại sinh, cũng như từ các kim loại nặng.
Dạng khử của acid (dihydrolipoic acid) còn có vai trò loại bỏ các gốc superoxide và hydroxyl, đồng thời ức chế quá trình peroxy hóa lipid.

Tác dụng chống tăng đường huyết:

Acid alpha lipoic hoạt động hiệp đồng với insulin, từ đó tăng cường hiệu quả sử dụng glucose của cơ thể.

Tác dụng bảo vệ thần kinh:

Khi tiếp xúc với Acid alpha lipoic, các tế bào Neuro-2a có khả năng hình thành sợi trục, điều này cho thấy vai trò của hoạt chất này trong việc điều trị bệnh thần kinh do đái tháo đường ở người.

Xem thêm: Kháng sinh Capreomycin: Đặc điểm và công dụng điều trị lao

Dược động học

Hấp thu

Sau khi dùng đường uống, Acid alpha lipoic được hấp thu nhanh chóng.
Sinh khả dụng tuyệt đối khi uống đạt 20% so với khi tiêm tĩnh mạch.
Dạng viên uống của Acid alpha lipoic có sinh khả dụng tương đối trên 60% so với dạng dung dịch uống.
Nồng độ đỉnh trong huyết tương đo được khoảng 4 UIg/ml sau 0,5 giờ khi uống liều 600mg Acid alpha lipoic.

Phân bố

R-ALA (R-alpha lipoic acid) liên kết với protein, đóng vai trò là một đồng yếu tố thiết yếu cho nhiều phức hợp enzym ty thể, tham gia vào quá trình sản xuất năng lượng và dị hóa các axit alpha-keto cùng axit amin.

Chuyển hóa

Quá trình biến đổi sinh học chủ yếu diễn ra thông qua sự oxy hóa cắt ngắn chuỗi (B-oxidation) và/hoặc S-methyl hóa các nhóm thiol đồng vị.

Thải trừ

Ở người, thời gian bán thải của Acid alpha lipoic ước tính khoảng 25 phút.
Khoảng 80-90% lượng thuốc được bài tiết qua thận dưới dạng các chất chuyển hóa, trong khi chỉ một phần nhỏ thuốc còn nguyên vẹn được tìm thấy trong nước tiểu.

Tương tác thuốc Thioctic acid tromethamine

Tương tác thuốc

Thioctic acid tromethamine có thể làm giảm tác dụng của cisplatin khi hai thuốc này được sử dụng đồng thời.
Do khả năng tạo phức chất với kim loại, thioctic acid tromethamine không nên dùng cùng lúc với các hợp chất có chứa kim loại.
Khi kết hợp với insulin hoặc các loại thuốc điều trị đái tháo đường khác, có khả năng gây ra tác dụng hạ đường huyết.

Tương tác với rượu

Việc tiêu thụ rượu thường xuyên là một yếu tố nguy cơ cao thúc đẩy sự phát triển của các bệnh thần kinh, điều này có thể làm giảm hiệu quả của việc điều trị bằng Acid alpha lipoic.

Chống chỉ định thuốc Thioctic acid tromethamine

Chống chỉ định

Chống chỉ định cho bệnh nhân có tiền sử quá mẫn cảm với hoạt chất thioctic acid tromethamine hoặc với bất kỳ thành phần tá dược nào có trong sản phẩm thuốc.

Liều lượng & cách dùng Thioctic acid tromethamine

Đối tượng người lớn

Dùng qua đường uống

Đối với chứng đau dây thần kinh ở những người mắc bệnh tiểu đường (bệnh thần kinh do tiểu đường): 600-1800 mg axit alpha-lipoic mỗi ngày.
Đối với mức độ cao của cholesterol hoặc các chất béo khác (lipid) trong máu (tăng lipid máu): 300-1200 mg Acid alpha lipoic mỗi ngày trong tối đa 16 tuần.
Đối với béo phì: 600-1800 mg Acid alpha lipoic mỗi ngày đã được thực hiện trong 12-24 tuần.

Dùng qua đường tiêm

Đối với chứng đau dây thần kinh ở những người mắc bệnh tiểu đường: 600-1200 mg axit alpha-lipoic mỗi ngày.

Đối tượng trẻ em

Dùng qua đường uống

Đối với béo phì: 300 mg Acid alpha lipoic đã được uống hai lần mỗi ngày ở trẻ em từ 10-17 tuổi.

Xem thêm: Temazepam là thuốc gì? Công dụng, liều lượng và tác dụng phụ

Tác dụng phụ của Thioctic acid tromethamine

Tác dụng phụ

Rất hiếm

Buồn nôn, nôn mửa, đau ở dạ dày – ruột và tiêu chảy.
Phản ứng mẫn cảm, các phản ứng dị ứng như phát ban, mày đay và ngứa.
Rối loạn hệ thần kinh.
Thay đổi hoặc rối loạn vị giác.
Tình trạng hạ đường huyết với các biểu hiện như chóng mặt, toát mồ hôi, đau đầu, biến đổi thị giác.

Lưu ý khi dùng Thioctic acid tromethamine

Lưu ý chung

Bệnh nhân không nên dùng đồng thời nhiều dạng bào chế khác nhau (như viên nén hoặc viên nang) của acid alpha-lipoic trừ khi có chỉ định từ bác sĩ.
Cần tránh dùng Acid alpha-lipoic chung với các loại thực phẩm bổ sung hoặc thảo dược khác có khả năng gây hạ đường huyết.
Những người mắc bệnh tiểu đường hoặc có tình trạng không dung nạp glucose cần thận trọng khi sử dụng Thioctic acid, vì thuốc này có thể gây giảm nồng độ đường huyết.
Hãy ngưng sử dụng Acid alpha-lipoic và liên hệ ngay với bác sĩ nếu xuất hiện các dấu hiệu của hạ đường huyết, bao gồm: đau đầu, cảm giác đói cồn cào, yếu ớt, đổ mồ hôi, tình trạng lú lẫn, chóng mặt, nhịp tim nhanh, cảm giác bồn chồn, hoặc nguy cơ ngất xỉu.

Lưu ý với phụ nữ có thai

Hiện chưa có thông tin xác định về việc liệu Acid alpha-lipoic có thể gây tổn hại cho thai nhi hay không. Phụ nữ đang mang thai không nên dùng sản phẩm này nếu chưa tham khảo ý kiến bác sĩ.

Lưu ý với phụ nữ cho con bú

Vẫn chưa rõ liệu Acid alpha-lipoic có bài tiết vào sữa mẹ hoặc có khả năng ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ đang bú mẹ hay không. Phụ nữ đang cho con bú nên tránh sử dụng sản phẩm này trừ khi có chỉ định của bác sĩ.

Lưu ý khi lái xe và vận hành máy móc

Do thuốc có thể gây ra các tác dụng phụ như hạ đường huyết, biểu hiện qua chóng mặt, đau đầu, run rẩy, tim đập nhanh và lú lẫn, người bệnh cần đặc biệt thận trọng khi tham gia giao thông hoặc điều khiển máy móc.

Quá liều và cách xử lý

Quá liều và độc tính

Khi dùng quá liều, các triệu chứng như buồn nôn, nôn mửa và đau đầu có khả năng xuất hiện.
Các báo cáo đã ghi nhận trường hợp nhiễm độc nghiêm trọng, thậm chí tử vong, sau khi uống cố ý hoặc vô ý một lượng lớn thioctic acid (từ 10g đến 40g) kết hợp với rượu.
Các biểu hiện lâm sàng của nhiễm độc ban đầu có thể là rối loạn tâm thần vận động hoặc suy giảm ý thức, sau đó thường tiến triển thành các cơn động kinh toàn thể và tình trạng nhiễm acid lactic.
Ngoài ra, việc sử dụng liều cao thioctic acid còn có thể dẫn đến hạ đường huyết, sốc, tiêu cơ vân, tan máu, đông máu nội mạch rải rác (DIC), suy tủy xương và suy đa cơ quan.

Xem thêm: Alpha‑Tocopherol Acetate - Một dạng vitamin E: Lợi ích, ứng dụng cho sức khỏe

Cách xử lý khi quá liều thioctic acid tromethamine

Hướng dẫn xử trí quá liều: Nếu nghi ngờ nhiễm độc thioctic acid nghiêm trọng (ví dụ, người lớn dùng liều trên 10 viên 600mg hoặc trẻ em dùng trên 50mg/kg cân nặng), cần đưa bệnh nhân ngay lập tức đến cơ sở y tế có đủ trang thiết bị cấp cứu cơ bản cho các trường hợp ngộ độc (bao gồm gây nôn, rửa dạ dày, sử dụng than hoạt tính, v.v.).
Việc điều trị các cơn động kinh toàn thể, nhiễm acid lactic và những biến chứng đe dọa tính mạng khác do ngộ độc phải tuân thủ các nguyên tắc chăm sóc hỗ trợ tiên tiến và tập trung vào điều trị triệu chứng.
Hiệu quả của thẩm tách máu, thẩm phân phúc mạc hoặc các kỹ thuật lọc khác trong việc loại bỏ thioctic acid vẫn chưa được xác định rõ ràng.

Quên liều và xử trí

Trong trường hợp quên một liều, bệnh nhân nên uống ngay khi nhớ ra.
Tuy nhiên, nếu thời điểm đó đã gần với liều tiếp theo, hãy bỏ qua liều đã quên và tiếp tục dùng liều kế tiếp theo lịch trình đã định.
Tuyệt đối không được dùng liều gấp đôi để bù vào liều đã bỏ lỡ.

Nguồn tham khảo

Tên thuốc: Thioctic acid tromethamine

WebMD: https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-767/alpha-lipoic-acid

Drugbank: https://drugbank.vn/thuoc/Thioheal-600&VD-27691-17

Go.drugbank : https://go.drugbank.com/drugs/DB00166

Drugs.com: https://www.drugs.com/mtm/alpha-lipoic-acid.html

Ngày cập nhật: 09/07/2021

Bài viết này có hữu ích không?

Có0Không0

Thioctic acid tromethamine