Curcumin: Hoạt chất từ nghệ vàng và vai trò đối với sức khỏe

Curcumin là một hoạt chất chính trong cây nghệ vàng, có tác dụng chống oxy hóa mạnh mẽ và hỗ trợ xương khớp, giảm viêm. Hiện tại, curcumin chưa có chỉ định lâm sàng chính thức, nhưng đang được nghiên cứu về vai trò điều trị và hỗ trợ trong nhiều bệnh lý, bao gồm ung thư, trầm cảm và suy giảm nhận thức.

Tổng quan về Curcumin

Tên thuốc gốc (Hoạt chất)

• Curcumin.

Loại thuốc

• Thảo dược, là một thành phần hoạt chất chính trong cây nghệ vàng (Curcuma longa).

Dạng thuốc và hàm lượng

• Viên nang 500mg.

Chỉ định Curcumin

• Hiện tại, curcumin chưa có bất kỳ chỉ định lâm sàng chính thức nào được chấp thuận.
• Mặc dù vậy, hoạt chất này đang được nghiên cứu về vai trò điều trị và hỗ trợ trong nhiều bệnh lý như protein niệu, ung thư vú, đa u tủy, trầm cảm, ung thư phổi không tế bào nhỏ, viêm niêm mạc, ung thư trực tràng, ung thư tuyến tiền liệt, tâm thần phân liệt mạn tính, và suy giảm nhận thức ở mức độ nhẹ.
• Curcumin được quảng bá rộng rãi với các công dụng như chống oxy hóa mạnh mẽ, hỗ trợ xương khớp và giảm viêm; tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng đánh giá các tuyên bố này vẫn còn hạn chế.
• Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để đánh giá tính hiệu quả của curcumin trong điều trị đa dạng các loại ung thư.
• Ở những bệnh nhân mắc rối loạn trầm cảm nặng, curcumin cho thấy tác dụng kháng trầm cảm và giải lo âu, nhưng cần thêm các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn hơn.
• Dạng dùng đường uống của curcumin đã được sử dụng hoặc nghiên cứu cho các tình trạng như rối loạn tiêu hóa, đau bụng, xuất huyết, tiêu chảy, đầy hơi, chướng bụng, chán ăn, vàng da, viêm gan, các vấn đề về gan và túi mật, nhức đầu, viêm phế quản, cảm lạnh, nhiễm trùng đường hô hấp, đau cơ xơ hóa, bệnh phong, sốt, vô kinh và ung thư.

Dược lực học

Dược lực học

• Curcumin thể hiện nhiều hoạt tính dược lý, bao gồm tác dụng kháng viêm (thông qua ức chế COX), kích thích sản xuất và giải phóng mật, chống co thắt, bảo vệ gan, và hoạt động như một chất chống oxy hóa.
• Khi chuột được tiêm tĩnh mạch 25 mg/kg curcumin, lưu lượng mật tăng lên 80% và 120%. Hoạt chất này có thể thúc đẩy tác dụng lợi mật bằng cách tăng cường bài tiết muối mật, cholesterol, và bilirubin qua mật, đồng thời cải thiện mật độ hòa tan của mật.
• Curcumin đã được chứng minh có khả năng làm giảm phù nề trong các mô hình viêm trên chuột.
• Trong nghiên cứu trên chuột không lông được cấy tế bào ung thư tuyến tiền liệt dưới da, curcumin đã làm giảm đáng kể sự tăng sinh tế bào, đồng thời thúc đẩy đáng kể quá trình chết theo chương trình và giảm mật độ vi mạch.
• Trong môi trường ống nghiệm, curcumin ức chế sự kết tập tiểu cầu được cảm ứng bởi axit arachidonic.
• Curcumin hoạt động như một chất loại bỏ các gốc oxy tự do như gốc hydroxyl, anion superoxide và oxy đơn, đồng thời ngăn chặn quá trình peroxy hóa lipid cùng với tổn thương DNA do peroxide.
• Curcumin thể hiện đặc tính chống viêm mạnh mẽ và chống ung thư thông qua việc điều hòa nhiều phân tử tín hiệu khác nhau. Nó ức chế một số yếu tố then chốt trong các con đường truyền tín hiệu tế bào liên quan đến sự phát triển, biệt hóa và chuyển dạng ác tính.
• Các nghiên cứu trong ống nghiệm đã chỉ ra rằng curcumin có khả năng ức chế protein kinase, sự kích hoạt c-Jun/AP-1, quá trình sinh tổng hợp prostaglandin, cũng như hoạt động và biểu hiện của enzym cyclooxygenase (COX)-2.

Dược động học

Hấp thu

• Curcumin cho thấy khả năng hấp thu kém từ đường tiêu hóa.
• Một nghiên cứu trên chuột đã chỉ ra rằng nồng độ Curcumin trong huyết tương chỉ đạt dưới 5 μg/mL sau khi dùng một liều uống duy nhất 2 g, xác nhận mức độ hấp thu thấp từ ruột.

Phân bố

• Sau khi cho chuột dùng Curcumin được đánh dấu phóng xạ qua đường uống, các chất phóng xạ đã được phát hiện trong gan và thận.

Chuyển hóa

• Curcumin trải qua quá trình chuyển hóa nhanh chóng ban đầu tại ruột, tạo thành Curcumin Glucuronide và Curcumin Sulfate thông qua phản ứng liên hợp O.
• Các chất chuyển hóa khác được hình thành bao gồm Tetrahydrocurcumin, Hexahydrocurcumin và Hexahydrocurcuminol thông qua quá trình khử.
• Curcumin cũng có thể được chuyển hóa lần thứ hai ở gan, với các chất chuyển hóa chính là glucuronide của Tetrahydrocurcumin và Hexahydrocurcumin, cùng với Axit Dihydroferulic và một lượng nhỏ Axit Ferulic là các sản phẩm chuyển hóa tiếp theo.
• Các chất chuyển hóa được hình thành ở gan sau đó sẽ được bài tiết qua mật.
• Một số chất chuyển hóa của Curcumin, ví dụ như Tetrahydrocurcumin, vẫn giữ được các đặc tính chống viêm và chống oxy hóa.

Thải trừ

• Sau khi chuột được cho uống Curcumin với liều 1 g/kg thể trọng, khoảng 75% liều dùng đã được đào thải qua phân và chỉ có dấu vết của hợp chất này được tìm thấy trong nước tiểu.
• Khi chuột được dùng một liều Curcumin duy nhất 400 mg qua đường uống, khoảng 60% được hấp thu và 40% được bài tiết dưới dạng không đổi qua phân trong vòng 5 ngày.
• Việc dùng Curcumin qua đường phúc mạc dẫn đến 73% bài tiết qua phân và 11% bài tiết qua mật.

Tương tác thuốc Curcumin

Tương tác với các thuốc khác

• Cả quế và nghệ (Curcuma longa) đều có khả năng làm tăng tác dụng chống đông máu. Do đó, cần thận trọng và theo dõi chặt chẽ khi sử dụng đồng thời.
• Curcuma longa có thể tương tác với các cơ chất của enzym CYP2D6 và CYP3A.
• Cần cân nhắc điều chỉnh liều lượng hoặc liệu pháp khi dùng Curcumin với các tác nhân sau, vì có thể làm tăng cường tác dụng phụ hoặc độc tính của chúng, đặc biệt là nguy cơ chảy máu:
• Các tác nhân có đặc tính chống kết tập tiểu cầu.
• Thuốc chống đông máu.
• Các loại thảo mộc có đặc tính chống đông máu hoặc chống kết tập tiểu cầu.
• Các thuốc chống viêm không steroid.
• Salicylat.
• Các tác nhân làm tan huyết khối.

Chống chỉ định thuốc Curcumin

• Curcumin không được chỉ định trong các trường hợp sau:
• Quá mẫn cảm với bất kỳ thành phần nào có trong Curcumin, tắc nghẽn đường mật, hoặc loét dạ dày.
• Trước các ca phẫu thuật, do có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.
• Nên tránh sử dụng trong thai kỳ và thời gian cho con bú vì thuốc có thể gây kích thích tử cung và tuyến vú.

Liều lượng & cách dùng Curcumin

Đối với người trưởng thành:

• Liều lượng khuyến nghị thông thường là 1 đến 3 viên nang 500 mg mỗi ngày, có thể dùng kèm hoặc không kèm thức ăn.
• Theo một nghiên cứu lâm sàng, bệnh nhân đã dùng:
• 1 viên nang 500 mg, dùng 2 lần mỗi ngày trong thời gian 8 tuần, đã được sử dụng để điều trị rối loạn trầm cảm nặng.
• Dạng bột củ nghệ truyền thống được dùng với liều 0,5 đến 3 g mỗi ngày cho mục đích kích thích và kháng viêm.
• Mức liều từ 3 đến 6 g mỗi ngày đã được khảo sát về khả năng bảo vệ chống loét.
• Hiệu quả giảm đau đã được ghi nhận khi sử dụng liều 1,5 đến 2 g mỗi ngày.
• Trong các thử nghiệm lâm sàng, liều uống hàng ngày 3.600 mg thường được áp dụng, tuy nhiên, liều lên đến 8 g mỗi ngày cũng đã được sử dụng. Việc dùng liều cao hơn có thể gây ra các tác dụng phụ bất lợi trên đường tiêu hóa.

Tác dụng phụ của Curcumin

Tác dụng phụ

Hiếm gặp

• Viêm da do tiếp xúc và phản ứng phản vệ.

Không xác định tần suất

• Các rối loạn tiêu hóa, khó tiêu, và ngứa.

Lưu ý khi dùng Curcumin

Lưu ý

Lưu ý chung

• Hiện tại, Curcumin chưa nhận được sự chấp thuận về chỉ định điều trị.
• Mặc dù các nhà sản xuất có đưa ra khuyến cáo về các công dụng đã đề cập, dữ liệu từ các thử nghiệm lâm sàng vẫn còn hạn chế.

Phụ nữ có thai

• Nên tránh sử dụng sản phẩm này.

Phụ nữ cho con bú

• Cần tránh dùng do đã có báo cáo về nguy cơ gây sảy thai.

Khả năng lái xe và vận hành máy móc

• Hiện chưa có dữ liệu nào được báo cáo về ảnh hưởng của thuốc đối với hoạt động lái xe hay vận hành thiết bị.

Quá liều và cách xử lý

Quá liều và Xử trí

Dấu hiệu quá liều và Độc tính

• Cho đến nay, chưa có báo cáo nào về các trường hợp quá liều ở người.
• Thông tin lâm sàng về quá liều còn hạn chế. Tuy nhiên, liều gây chết trung bình qua đường uống (LD 50) của Curcumin đã được xác định ở chuột cống và chuột nhắt là trên 2.000 mg/kg thể trọng.

Xử lý khi quá liều

• Trong trường hợp nghi ngờ có dấu hiệu độc tính, cần thông báo ngay lập tức cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Quên liều và cách xử trí

• Khi một liều thuốc bị bỏ lỡ, hãy dùng ngay khi nhớ ra. Tuy nhiên, nếu thời điểm đó gần với liều tiếp theo, người bệnh nên bỏ qua liều đã quên và tiếp tục dùng liều kế tiếp theo đúng lịch trình. Tuyệt đối không được uống gấp đôi liều quy định để bù.

Nguồn tham khảo

Medscape:https://reference.medscape.com/drug/curcumin-curcuma-longa-turmeric-344529

drugs.com: https://www.drugs.com/npp/turmeric.html

go.drugbank: https://go.drugbank.com/drugs/DB11672