Alglucosidase alfa là thuốc gì? Liệu pháp enzym cho bệnh Pompe

Alglucosidase alfa là một loại thuốc enzyme được sử dụng để điều trị bệnh Pompe, một rối loạn di truyền hiếm gặp. Thuốc này hoạt động bằng cách khôi phục hoạt động của enzyme axit α-glucosidase, giúp ổn định hoặc phục hồi chức năng của cơ tim và cơ xương. Alglucosidase alfa được chỉ định cho cả người lớn và trẻ em, và thường được dùng dưới dạng tiêm truyền tĩnh mạch mỗi 2 tuần một lần.

Tổng quan về Alglucosidase alfa

Tên thuốc gốc (Hoạt chất)

• Alglucosidase alfa.

Loại thuốc

• Enzyme acid α-glucosidase người được tái tổ hợp.

Dạng thuốc và hàm lượng

• Bột pha tiêm 50mg.

Chỉ định Alglucosidase alfa

• Thuốc Alglucosidase alfa được chỉ định cho liệu pháp thay thế enzyme (ERT) lâu dài ở những bệnh nhân đã được chẩn đoán xác định mắc bệnh Pompe (tức là thiếu hụt enzyme acid α-glucosidase).
• Thuốc có thể được dùng cho cả người lớn và trẻ em ở bất kỳ lứa tuổi nào.

Dược lực học

• Bệnh Pompe là một tình trạng rối loạn cơ chuyển hóa hiếm gặp, có tính chất tiến triển và gây tử vong, với tỷ lệ mắc toàn cầu ước tính khoảng 1 trên 40.000 ca sinh.
• Bệnh này được xếp vào nhóm rối loạn dự trữ lysosome do sự thiếu hụt enzyme lysosome tự nhiên là axit α-glucosidase (GAA), vốn có chức năng phân hủy glycogen trong lysosome thành glucose.
• Sự thiếu hụt enzyme GAA dẫn đến tích tụ glycogen trong nhiều mô khác nhau, đặc biệt là cơ tim, cơ hô hấp và cơ xương. Điều này gây ra sự phát triển của bệnh cơ tim phì đại và tình trạng suy nhược cơ tiến triển, bao gồm cả suy giảm chức năng hô hấp.
• Alglucosidase alfa hoạt động bằng cách khôi phục hoạt động của GAA trong lysosome, từ đó giúp ổn định hoặc phục hồi chức năng của cơ tim và cơ xương (bao gồm cả cơ hô hấp).
• Tuy nhiên, do ảnh hưởng của hàng rào máu não và kích thước của enzyme, khả năng hấp thu alglucosidase alfa vào hệ thần kinh trung ương được đánh giá là khó xảy ra.

Dược động học

Phân bố

• Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định (Vss) của thuốc ở trẻ sơ sinh từ 1 đến 7 tháng tuổi là 96 ± 16 mL/kg.

Thời gian bán thải

• Thời gian bán thải của thuốc là 2,3 giờ đối với trẻ sơ sinh từ 1 đến 7 tháng tuổi, và 2,4 giờ đối với người trưởng thành.

Tương tác thuốc Alglucosidase alfa

• Chưa có nghiên cứu tương tác thuốc cụ thể nào được thực hiện với alglucosidase alfa.
• Bởi vì hoạt chất này là một protein người tái tổ hợp, alglucosidase alfa không dự kiến gây ra các tương tác thuốc thông qua hệ thống enzym cytochrome P450.

Chống chỉ định thuốc Alglucosidase alfa

• Chống chỉ định cho những bệnh nhân có phản ứng quá mẫn đe dọa tính mạng (phản ứng phản vệ) với hoạt chất Alglucosidase alfa hoặc với bất kỳ tá dược nào có trong công thức thuốc.

Liều lượng & cách dùng Alglucosidase alfa

Liều dùng

Người lớn

• Chế độ liều khuyến cáo của alglucosidase alfa là 20 mg/kg thể trọng, được dùng mỗi 2 tuần một lần.
• Cần thường xuyên đánh giá đáp ứng của bệnh nhân với điều trị dựa trên việc xem xét toàn diện tất cả các biểu hiện lâm sàng của bệnh.

Trẻ em và người cao tuổi

• Không có lưu ý đặc biệt nào khi sử dụng thuốc cho bệnh nhi ở mọi lứa tuổi hoặc người cao tuổi.

Bệnh nhân suy gan hoặc suy thận

• Tính an toàn và hiệu quả của thuốc ở bệnh nhân suy thận hoặc suy gan chưa được đánh giá, và không có chế độ liều cụ thể nào được khuyến cáo cho nhóm bệnh nhân này.

Cách dùng Alglucosidase alfa

• Thuốc nên được dùng dưới dạng tiêm truyền tĩnh mạch.
• Liều tiêm truyền cần được tăng dần từ từ. Khuyến cáo nên bắt đầu truyền với tốc độ 1 mg/kg/giờ và tăng dần lên 2 mg/kg/giờ sau mỗi 30 phút nếu không có dấu hiệu của các phản ứng liên quan đến tiêm truyền (IAR), cho đến khi đạt tốc độ tối đa là 7 mg/kg/giờ.

Tác dụng phụ của Alglucosidase alfa

Tác dụng phụ

Thường gặp

• Phản ứng quá mẫn, run rẩy, cảm giác chóng mặt, dị cảm, nhức đầu, tình trạng kích thích, tim đập nhanh, huyết áp tăng cao, da tím tái, đỏ bừng mặt, ho, thở gấp, cảm giác đau thắt ở họng, buồn nôn, nôn hoặc nôn khan, ngứa da, nổi mề đay, phát ban, hồng ban dát sẩn, co giật cơ, chuột rút, đau nhức cơ, sốt, cảm giác lạnh run, phù ở ngoại vi, và mệt mỏi.

Không xác định tần suất

• Viêm kết mạc, tình trạng hạ huyết áp, ngừng thở, co thắt đường hô hấp (phế quản), thở khò khè, khó thở, đau vùng bụng, sưng phù quanh vùng mắt, tăng tiết nước mắt, hội chứng thận hư, protein niệu (tiểu đạm), các phản ứng tại vị trí tiêm truyền (bao gồm đau, sưng phù, thoát mạch, và phản ứng dị ứng), cùng với giảm nồng độ bão hòa oxy trong máu.

Lưu ý khi dùng Alglucosidase alfa

Lưu ý chung khi dùng Alglucosidase alfa

• Bệnh nhân, bao gồm cả trẻ sơ sinh và những người mắc bệnh Pompe khởi phát muộn, đã ghi nhận các phản ứng phản vệ nghiêm trọng, có nguy cơ đe dọa tính mạng, bao gồm sốc phản vệ, trong quá trình điều trị bằng alglucosidase alfa.
• Vì nguy cơ xuất hiện các phản ứng nghiêm trọng liên quan đến thuốc, cần đảm bảo luôn có sẵn các phương tiện hỗ trợ y tế đầy đủ, kể cả thiết bị hồi sức tim phổi.
• Trong trường hợp bệnh nhân gặp phải phản ứng quá mẫn hoặc phản vệ nghiêm trọng, việc ngưng truyền dịch ngay lập tức và triển khai các liệu pháp điều trị y tế phù hợp là cần thiết.
• Dữ liệu từ một nghiên cứu lâm sàng cho thấy khoảng một nửa số bệnh nhân mắc bệnh Pompe khởi phát ở giai đoạn sơ sinh và 28% số bệnh nhân mắc bệnh Pompe khởi phát muộn đã trải qua các phản ứng liên quan đến truyền dịch (IAR) khi dùng thuốc.
• IAR được xác định là bất kỳ tác dụng phụ nào xuất hiện trong khi truyền thuốc hoặc trong vài giờ sau khi hoàn tất quá trình truyền.
• Trong số đó, có một số phản ứng có mức độ nghiêm trọng đáng kể.
• Bệnh nhân đang mắc các bệnh lý cấp tính (như viêm phổi hoặc nhiễm trùng huyết) vào thời điểm truyền thuốc có vẻ đối mặt với nguy cơ IAR gia tăng.
• Do đó, việc đánh giá kỹ lưỡng tình trạng lâm sàng của người bệnh là cần thiết trước khi bắt đầu liệu pháp này.
• Các nghiên cứu lâm sàng đã chỉ ra rằng đa số bệnh nhân phát triển kháng thể IgG kháng alglucosidase alfa trong vòng 3 tháng đầu điều trị.
• Bệnh nhân có biểu hiện quá mẫn cũng có thể được kiểm tra sự hiện diện của kháng thể IgE đặc hiệu với alglucosidase alfa và các chất trung gian gây phản vệ khác.
• Nguy cơ tái phát các phản ứng liên quan đến truyền dịch (IAR) có vẻ tăng lên ở những bệnh nhân có kháng thể IgE kháng alglucosidase alfa khi họ được điều trị lại.
• Vì vậy, việc giám sát chặt chẽ hơn là cần thiết cho nhóm bệnh nhân này trong suốt quá trình điều trị.
• Một số trường hợp bệnh nhân dương tính với IgE đã có thể tiếp tục điều trị thành công bằng cách khởi đầu với liều thấp hơn và tốc độ truyền chậm hơn, đồng thời duy trì sự giám sát lâm sàng nghiêm ngặt.
• Alglucosidase alfa đã được báo cáo gây ra các phản ứng da nghiêm trọng, có thể do cơ chế miễn dịch, bao gồm các tổn thương hoại tử và loét da.
• Hội chứng thận hư đã được ghi nhận ở một vài bệnh nhân Pompe được điều trị bằng alglucosidase alfa, đặc biệt là những người có hiệu giá kháng thể IgG cao (≥ 102.400).
• Tình trạng của bệnh nhân đã được cải thiện sau khi ngưng điều trị thuốc.
• Vì vậy, việc thực hiện tổng phân tích nước tiểu định kỳ được khuyến nghị cho những bệnh nhân có hiệu giá kháng thể IgG cao.

Bệnh tim mạch

• Cần thận trọng khi dùng thuốc cho bệnh nhân có chức năng tim bị suy giảm, do nguy cơ suy tim phổi có thể tăng lên bởi các phản ứng liên quan đến truyền dịch hoặc tình trạng quá tải thể tích.
• Các biện pháp giám sát chặt chẽ là cần thiết.
• Suy tim đã được ghi nhận ở bệnh nhân phì đại cơ tim trong vòng 72 giờ sau khi truyền dịch; loạn nhịp thất và nhịp tim chậm cũng được quan sát thấy ở nhóm bệnh nhân này.

Bệnh hô hấp

• Đối với bệnh nhân có chức năng hô hấp bị suy giảm, cần thận trọng khi dùng thuốc vì nguy cơ suy tim phổi có thể tăng lên do các phản ứng liên quan đến truyền dịch hoặc quá tải thể tích.
• Việc theo dõi sát sao là bắt buộc.

Nhiễm trùng huyết

• Những bệnh nhân mắc nhiễm trùng huyết có thể đối mặt với nguy cơ suy hô hấp cao hơn trong khi truyền dịch.

Lưu ý với phụ nữ có thai

• Hiện không có thông tin về việc sử dụng alglucosidase alfa trên phụ nữ mang thai.
• Các nghiên cứu trên động vật đã chỉ ra khả năng gây độc cho hệ sinh sản của thuốc.
• Do đó, không thể xác định được rủi ro tiềm tàng đối với con người.
• Vì vậy, không nên dùng thuốc này trong thai kỳ trừ khi lợi ích điều trị thực sự vượt trội so với nguy cơ.

Lưu ý với phụ nữ cho con bú

• Alglucosidase alfa có khả năng đi vào sữa mẹ.
• Vì chưa có dữ liệu về ảnh hưởng của thuốc đối với trẻ sơ sinh bú sữa mẹ, việc ngừng cho con bú được khuyến nghị trong thời gian điều trị.

Lưu ý khi lái xe và vận hành máy móc

• Hiện tại, chưa có nghiên cứu chuyên biệt nào được thực hiện để đánh giá tác động của thuốc lên khả năng lái xe và vận hành máy móc.
• Tuy nhiên, do chóng mặt đã được ghi nhận là một phản ứng liên quan đến truyền dịch, khả năng lái xe và sử dụng máy móc có thể bị ảnh hưởng vào ngày bệnh nhân được truyền thuốc.

Quá liều và cách xử lý

Quá liều và xử trí

Quá liều và độc tính

• Hiện tại, chưa có dữ liệu lâm sàng nào về tình trạng sử dụng quá liều alglucosidase alfa.
• Tuy nhiên, trong các thử nghiệm lâm sàng, bệnh nhân đã được dùng thuốc với liều tối đa 40 mg/kg trọng lượng cơ thể.

Quên liều và xử trí

• Trong trường hợp bỏ lỡ một liều thuốc, bệnh nhân nên dùng ngay liều đó khi phát hiện ra.
• Tuy nhiên, nếu thời điểm nhớ ra đã gần với liều tiếp theo, hãy bỏ qua liều đã quên và tiếp tục lịch trình dùng thuốc như bình thường.
• Tuyệt đối không được dùng hai liều cùng lúc để bù cho liều đã bỏ lỡ.

Nguồn tham khảo

Tên thuốc: Alglucosidase alfa

Uptodate: https://www.uptodate.com/contents/alglucosidase-alfa-drug-information?search=alglucosidase%20alfa&source=panel_search_result&selectedTitle=1~6&usage_type=panel&kp_tab=drug_general&display_rank=1#F2932605

EMC: https://www.medicines.org.uk/emc/product/263/smpc#OVERDOSE

Ngày cập nhật: 29/9/2021