20 
Amcinonide là một loại corticosteroid bôi ngoài da, thường được sử dụng để điều trị các tình trạng da liễu như viêm da, bệnh chàm và bệnh vảy nến. Với công dụng chính là làm giảm các triệu chứng viêm và ngứa, Amcinonide hoạt động bằng cách giảm hoạt động của các yếu tố gây viêm và tấy đỏ. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về cách sử dụng, tác dụng phụ và các lưu ý quan trọng khi dùng Amcinonide.
Tổng quan về Amcinonide
Tên thuốc gốc (Hoạt chất)
- Amcinonide
Loại thuốc
- Corticosteroid bôi ngoài da
Dạng thuốc và hàm lượng
- Kem bôi, thuốc mỡ bôi ngoài da, dung dịch bôi ngoài da (lotion) nồng độ 0,1% (1 mg/g)
Chỉ định Amcinonide
- Amcinonide được dùng để làm thuyên giảm các triệu chứng viêm và ngứa liên quan đến các tình trạng da liễu đáp ứng với corticosteroid, bao gồm viêm da, bệnh chàm và bệnh vảy nến.
Dược lực học
- Là một corticosteroid dùng tại chỗ, Amcinonide thể hiện các tác dụng kháng viêm, chống ngứa và co mạch.
- Hiệu quả kháng viêm của Amcinonide phát sinh từ việc giảm bớt hoặc ngăn chặn hoạt động của các yếu tố nội sinh gây viêm, tấy đỏ và phù nề.
- Tuy nhiên, cơ chế chính xác đằng sau tác dụng này của các corticosteroid dùng tại chỗ nói chung hiện vẫn chưa được làm sáng tỏ hoàn toàn.
- Người ta tin rằng corticosteroid hoạt động thông qua việc kích thích sản xuất các protein ức chế phospholipase A2, thường được gọi là lipocortin.
- Điều này dẫn đến sự ức chế tổng hợp các chất trung gian gây viêm mạnh như prostaglandin và leukotriene.
- Amcinonide thể hiện ái lực đối với thụ thể glucocorticoid.
- Thuốc cũng có ái lực yếu ớt với thụ thể progesterone và gần như không có bất kỳ ái lực nào với thụ thể mineralocorticoid, estrogen hoặc androgen.
- Ngoài ra, các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa hiệu lực co mạch và hiệu quả lâm sàng của Amcinonide trên cơ thể người.
- Khi được bào chế dưới dạng thuốc mỡ, Amcinonide còn hỗ trợ da giữ ẩm.
Dược động học
Hấp thu
- Các corticosteroid dùng ngoài da có khả năng hấp thụ hoàn toàn qua lớp biểu bì. Sự hiện diện của tình trạng viêm, các bệnh lý da khác, hoặc việc băng kín vùng da bôi thuốc đều có thể làm tăng mức độ hấp thụ của dược chất.
Phân bố
- Corticosteroid liên kết với protein trong huyết tương với các mức độ khác nhau.
Chuyển hóa và thải trừ
- Sau khi đi vào cơ thể qua da, các corticosteroid bôi tại chỗ được xử lý theo các con đường dược động học tương tự như các corticosteroid dùng toàn thân. Quá trình chuyển hóa của các corticoid này diễn ra chủ yếu ở gan, sau đó được bài tiết qua thận. Ngoài ra, một số corticosteroid tại chỗ cùng với các chất chuyển hóa của chúng cũng được thải đào qua mật.
Tương tác thuốc Amcinonide
- Hiện tại, chưa có dữ liệu nào về tương tác thuốc của Amcinonide được báo cáo hoặc cung cấp.
Chống chỉ định thuốc Amcinonide
- Amcinonide không được sử dụng cho người bệnh có phản ứng quá mẫn với Amcinonide hoặc bất kỳ tá dược nào trong chế phẩm.
Liều lượng & cách dùng Amcinonide
Người lớn
- Đối với kem và thuốc mỡ dùng ngoài da, bệnh nhân nên thoa một lớp mỏng lên khu vực da bị viêm từ 2 đến 3 lần mỗi ngày, điều chỉnh theo mức độ nặng của tình trạng bệnh.
- Khi sử dụng dạng lotion, hãy thoa và xoa nhẹ nhàng sản phẩm lên các vùng da tổn thương được chỉ định, đặc biệt là những khu vực có lông, với tần suất 2 lần mỗi ngày. Điều quan trọng là không rửa, chạm hoặc cọ xát vùng da đã thoa thuốc cho đến khi thuốc khô hoàn toàn.
- Việc băng kín vùng da sau khi bôi thuốc có thể được xem xét như một biện pháp hỗ trợ để kiểm soát bệnh vẩy nến hoặc các tình trạng da khó chữa khác. Tuy nhiên, nếu xuất hiện dấu hiệu nhiễm trùng, cần ngưng ngay việc băng kín và bắt đầu liệu pháp kháng sinh phù hợp.
Trẻ em
- Mặc dù liều lượng cho trẻ em tương tự người lớn, nhưng khuyến cáo nên hạn chế tối đa việc sử dụng và chỉ dùng với liều lượng thấp nhất có hiệu quả điều trị.
Tác dụng phụ của Amcinonide
Tác dụng phụ
Thường gặp
- Cảm giác bỏng rát, ngứa ngáy, đau rát, kích ứng và châm chích tại vùng da được thoa thuốc.
Không xác định tần suất
- Khô da, tình trạng viêm nang lông, sạm da, nổi mụn trứng cá, mất sắc tố da, viêm da quanh miệng, viêm da tiếp xúc do dị ứng, da bị sần sùi, nhiễm trùng thứ phát, mỏng da, xuất hiện vết rạn da và mụn thịt, suy giảm chức năng trục hạ đồi – tuyến yên – thượng thận (HPA), hội chứng Cushing, tình trạng tăng áp lực nội sọ (bao gồm thóp phồng ở trẻ sơ sinh, đau đầu, phù gai thị ở cả hai mắt), tăng nồng độ đường trong máu, và glucose trong nước tiểu.
Lưu ý khi dùng Amcinonide
Lưu ý chung khi dùng Amcinonide
- Corticosteroid bôi ngoài da có khả năng hấp thu vào tuần hoàn toàn thân, có thể dẫn đến ức chế hồi phục trục hạ đồi-tuyến yên-thượng thận (HPA). Điều này có thể biểu hiện ở một số bệnh nhân dưới dạng hội chứng Cushing, tăng đường huyết và glucose niệu.
- Nguy cơ hấp thu toàn thân tăng lên khi sử dụng các steroid có hoạt lực mạnh, thoa trên diện tích bề mặt da lớn, dùng trong thời gian kéo dài hoặc khi băng kín vết thương. Trong những trường hợp này, cần tiến hành đánh giá định kỳ để tìm kiếm dấu hiệu ức chế trục HPA bằng các xét nghiệm kích thích ACTH và đo cortisol tự do trong nước tiểu.
- Nếu phát hiện tình trạng ức chế trục HPA, cần ngừng sử dụng thuốc, giảm tần suất áp dụng, hoặc chuyển sang một loại steroid có hiệu lực thấp hơn.
Sử dụng cho trẻ em
- Trẻ em có nguy cơ hấp thu lượng lớn corticosteroid qua da và dễ bị nhiễm độc toàn thân hơn so với người lớn. Các trường hợp ức chế trục hạ đồi-tuyến yên-thượng thận (HPA), hội chứng Cushing và tăng huyết áp nội sọ đã được báo cáo ở bệnh nhi sử dụng corticosteroid tại chỗ.
- Các dấu hiệu của ức chế tuyến thượng thận ở trẻ em bao gồm chậm phát triển, tăng cân không đủ, nồng độ cortisol huyết tương thấp và thiếu đáp ứng với kích thích ACTH, điều này ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển. Các biểu hiện của tăng áp nội sọ có thể bao gồm thóp phồng (ở trẻ sơ sinh), đau đầu và phù gai thị ở cả hai mắt. Vì vậy, việc sử dụng corticosteroid tại chỗ cho trẻ em cần được hạn chế.
- Nếu xuất hiện tình trạng kích ứng da, cần ngưng dùng corticosteroid tại chỗ và chuyển sang các phương pháp điều trị thay thế phù hợp.
- Khi có nhiễm trùng da, cần điều trị bằng các tác nhân kháng nấm hoặc kháng khuẩn thích hợp. Nếu nhiễm trùng không được kiểm soát, nên tạm ngừng sử dụng corticosteroid cho đến khi tình trạng nhiễm trùng được giải quyết hoàn toàn.
- Bệnh nhân đang dùng corticosteroid tại chỗ cần được thông báo và hướng dẫn những điều sau:
- Amcinonide chỉ dùng ngoài da; tránh để thuốc tiếp xúc với mắt hoặc niêm mạc miệng. Trong trường hợp thuốc vô tình dính vào, hãy rửa sạch ngay bằng nước. Nên rửa tay trước và sau khi thoa thuốc, trừ khi vùng da tay là nơi cần điều trị.
- Không nên băng kín, che phủ hoặc quấn vùng da được bôi thuốc, trừ khi có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ.
- Khi áp dụng thuốc cho trẻ em, nếu vùng da được điều trị nằm trong khu vực quấn tã, cần tránh dùng tã hoặc quần áo bó sát quá mức.
- Bệnh nhân cần thông báo cho bác sĩ nếu gặp bất kỳ dấu hiệu phản ứng bất lợi tại chỗ nào, ví dụ như: phồng rộp, cảm giác bỏng rát, đóng vảy, da khô hoặc bong tróc, kích ứng, ngứa, mẩn đỏ nghiêm trọng, đau hoặc sưng da, đỏ và đóng vảy quanh miệng, hoặc da mỏng đi kèm dễ bầm tím (đặc biệt khi dùng trên mặt hoặc các nếp gấp da).
Phụ nữ có thai
- Trong các nghiên cứu trên động vật, corticosteroid đã được chứng minh có khả năng gây quái thai khi dùng đường toàn thân ở liều tương đối thấp hoặc khi thoa ngoài da với các loại corticosteroid có hoạt tính mạnh. Tuy nhiên, hiện chưa có các nghiên cứu đầy đủ và có kiểm soát về tác dụng gây quái thai của corticosteroid dùng tại chỗ trên phụ nữ mang thai.
- Vì vậy, việc sử dụng corticosteroid tại chỗ trong thai kỳ chỉ được khuyến nghị khi lợi ích điều trị vượt trội so với rủi ro tiềm ẩn đối với thai nhi. Cần tránh dùng thuốc với liều lượng cao hoặc trong thời gian kéo dài.
Phụ nữ cho con bú
- Hiện chưa có thông tin liệu corticosteroid dùng tại chỗ có thể được hấp thu đủ vào hệ tuần hoàn để đạt nồng độ đáng kể trong sữa mẹ hay không. Mặc dù corticosteroid dùng đường toàn thân có thể tiết vào sữa mẹ với lượng nhỏ, chúng vẫn có khả năng gây ra tác dụng phụ cho trẻ sơ sinh. Do đó, quyết định nên ngừng cho con bú hay ngừng sử dụng thuốc cần được cân nhắc dựa trên mức độ quan trọng của việc điều trị đối với người mẹ.
Lái xe và vận hành máy móc
- Amcinonide ở dạng dùng ngoài da không được báo cáo là có ảnh hưởng đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc.
Quá liều và cách xử lý
Quên liều và cách xử trí
- Nếu bệnh nhân quên một liều, hãy thoa thuốc ngay khi nhớ ra.
- Tuy nhiên, nếu thời điểm đó đã gần đến liều tiếp theo, hãy bỏ qua liều đã quên và tiếp tục lịch trình bình thường.
- Tuyệt đối không bôi gấp đôi liều để bù vào liều đã bỏ lỡ.
Quá liều và cách xử trí
Quá liều và độc tính
- Việc sử dụng Amcinonide dạng bôi với liều lượng cao hoặc trong thời gian kéo dài có thể dẫn đến nhiều tác dụng phụ như làm mỏng da, tăng khả năng bầm tím, thay đổi phân bố mỡ trong cơ thể (đặc biệt ở mặt, cổ, lưng và vùng thắt lưng), gia tăng mụn trứng cá hoặc lông trên mặt.
- Nghiêm trọng hơn, tình trạng này có thể gây ức chế hệ trục dưới đồi – tuyến yên – thượng thận (HPA).
Biện pháp xử lý khi quá liều
- Khi có dấu hiệu ức chế trục HPA, cần xem xét ngừng sử dụng thuốc, giảm tần suất bôi, hoặc chuyển sang một loại corticosteroid có hoạt lực yếu hơn.
Nguồn tham khảo
Tên thuốc: Amcinonide
Rxlist: https://www.rxlist.com/Amcinonide-drug.htm#warnings
Go.drugbannk: https://go.drugbank.com/drugs/DB00288
Dailymed: https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cb46264b-7df2-4fb8-ae8d-cfa96570e781
Drugs.com: https://www.drugs.com/dosage/Amcinonide-topical.html
Drugs.com: https://www.drugs.com/mtm/Amcinonide-topical.html
Drugs.com: https://www.drugs.com/pro/Amcinonide.html
Ngày cập nhật: 02/07/2021
Bài viết này có hữu ích không?
Có0Không0