Đặt vòng tránh thai (IUD) là phương pháp ngừa thai hiện đại với hiệu quả trên 99%, nhưng không đảm bảo tuyệt đối. Một số trường hợp hiếm vẫn có thể mang thai ngoài ý muốn, khiến nhiều chị em lo lắng. Vậy tình trạng này có nguy hiểm không và đâu là giải pháp an toàn cho mẹ và bé? Pharmacity sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn và đưa ra hướng xử lý phù hợp qua những thông tin khoa học dưới đây.
Mang thai khi đang đặt vòng có nguy hiểm không?
Mang thai khi đang đặt vòng được coi là một thai kỳ nguy cơ cao và thực sự có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm nếu không được xử lý kịp thời. Rủi ro lớn nhất và đáng ngại nhất chính là tình trạng thai ngoài tử cung. Khi có sự hiện diện của vòng tránh thai, môi trường trong tử cung bị thay đổi để ngăn chặn sự làm tổ của trứng đã thụ tinh, điều này đôi khi vô tình khiến phôi thai phải bám và phát triển ở những vị trí ngoài buồng tử cung như ống dẫn trứng. Đây là một tình trạng cấp cứu sản khoa bắt buộc không thể giữ thai để bảo vệ tính mạng cho người mẹ. Ngoài ra, nếu thai nhi làm tổ trong tử cung nhưng vẫn còn vòng tránh thai bên cạnh, nguy cơ sảy thai tự nhiên trong những tháng đầu hoặc sinh non ở những tháng cuối là rất cao. Sự hiện diện của vật thể lạ cũng làm tăng khả năng nhiễm trùng màng ối hoặc gây ra các bất thường về vị trí bám của rau thai như rau tiền đạo. Do đó, ngay khi nghi ngờ có thai, bạn cần đến cơ sở y tế để được thăm khám khẩn cấp nhằm tư vấn chỉ định phù hợp nhất.
Nguy cơ có thai khi đang đặt vòng?
Mặc dù vòng tránh thai có hiệu quả bảo vệ rất dài hạn và ổn định, nhưng số liệu thống kê cho thấy vẫn có khoảng 0,1% đến 0,8% phụ nữ có thể mang thai trong năm đầu tiên sử dụng. Nguy cơ này có thể tăng lên nếu vòng bị lệch khỏi vị trí ban đầu hoặc đã hết hạn sử dụng mà chưa được thay mới. Một điểm đáng lưu ý là khi tình trạng mang thai xảy ra, các dấu hiệu thường bị bỏ qua vì chị em quá tin tưởng vào phương pháp ngừa thai mình đang dùng. Nếu bạn nhận thấy các biểu hiện như chậm kinh, buồn nôn, ngực căng tức hoặc đau bụng âm ỉ vùng bụng dưới, đừng chủ quan mà hãy thực hiện thử thai ngay lập tức. Theo khuyến cáo, việc phát hiện sớm tình trạng mang thai khi đang đặt vòng đóng vai trò quyết định đến việc giảm thiểu các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe sinh sản về sau.
Mang thai khi đang đặt vòng là tình trạng khẩn cấp cần sự can thiệp của bác sĩ chuyên khoa. (Nguồn: Sưu tầm)
Cách vòng tránh thai hoạt động?
Để hiểu tại sao vẫn có thể mang thai, chúng ta cần nắm rõ cơ chế hoạt động của thiết bị này. Vòng tránh thai là một thiết bị nhỏ hình chữ T được bác sĩ đặt vào bên trong buồng tử cung. Có hai loại chính là vòng chứa đồng và vòng nội tiết. Đối với vòng đồng, các ion đồng được giải phóng liên tục tạo ra một môi trường kháng viêm trong tử cung, làm thay đổi tính chất hóa học của dịch nhầy cổ tử cung, khiến tinh trùng khó di chuyển và không thể gặp trứng. Đồng thời, nó ngăn cản niêm mạc tử cung chuẩn bị cho việc làm tổ. Đối với vòng nội tiết, thiết bị giải phóng hormone progesterone làm dày lớp dịch nhầy cổ tử cung để chặn tinh trùng và làm mỏng lớp niêm mạc tử cung. Tuy nhiên, nếu vòng không nằm đúng vị trí “chiến lược”, tinh trùng vẫn có thể lách qua và thụ tinh với trứng, dẫn đến sự hình thành phôi thai ngay trong môi trường có vật cản.
Nguyên nhân của mang thai khi đang đặt vòng?
Tại sao một phương pháp hiệu quả như vậy lại vẫn có thể “thất thủ”? Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:
- Vòng bị lệch hoặc tuột: Đây là nguyên nhân hàng đầu. Vòng có thể bị trôi thấp xuống cổ tử cung hoặc lệch sang một bên, không còn bao phủ được buồng tử cung. Khi đó, hiệu quả ngừa thai tại vị trí đó bị mất đi.
- Hết hạn sử dụng: Mỗi loại vòng đều có tuổi thọ nhất định (loại chứa đồng thường 10 năm, nội tiết từ 3 – 5 năm). Khi hết hạn, lượng đồng hoặc nồng độ hormone suy giảm khiến khả năng bảo vệ không còn như trước.
- Kỹ thuật đặt vòng không chuẩn: Nếu người thực hiện không có tay nghề cao, đặt vòng không đúng vị trí đáy tử cung ngay từ đầu, vòng sẽ dễ bị đào thải hoặc không phát huy tác dụng.
- Cơ địa người mẹ: Một số tử cung có kích thước quá lớn hoặc quá nhỏ so với loại vòng được chọn, hoặc tử cung có u xơ làm biến dạng buồng tử cung, khiến vòng không thể nằm yên vị.
Vòng tránh thai bị lệch khỏi vị trí ban đầu là nguyên nhân chính dẫn đến mang thai ngoài ý muốn. (Nguồn: Sưu tầm)
Giải pháp có thai khi đặt vòng?
Khi xác định đã mang thai trong lúc đang đặt vòng, giải pháp đầu tiên và quan trọng nhất là bạn phải đến gặp bác sĩ sản khoa ngay lập tức. Bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm để xác định hai điều cốt yếu: vị trí của thai nhi (trong hay ngoài tử cung) và vị trí hiện tại của vòng tránh thai. Nếu là thai ngoài tử cung, bác sĩ sẽ phải can thiệp y khoa để loại bỏ khối thai nhằm tránh vỡ ống dẫn trứng gây xuất huyết nội. Nếu thai nằm trong tử cung, bác sĩ sẽ đánh giá xem vòng tránh thai đang nằm ở đâu so với túi thai. Một giải pháp thường được cân nhắc là tháo vòng tránh thai càng sớm càng tốt trong giai đoạn đầu của thai kỳ. Việc để vòng lại trong tử cung khi thai nhi lớn dần sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và sảy thai lên gấp nhiều lần. Tuy nhiên, việc tháo vòng cũng có một tỷ lệ nhỏ gây sảy thai ngay lập tức. Bác sĩ sẽ giải thích rõ các rủi ro để bạn và gia đình đưa ra quyết định phù hợp nhất dựa trên nguyện vọng và tình trạng sức khỏe thực tế.
FAQ
Có nên giữ thai khi đang đặt vòng?
Việc có nên giữ thai hay không phụ thuộc rất lớn vào vị trí của túi thai và kết quả tư vấn chuyên môn. Nếu thai nằm trong tử cung và phát triển bình thường, bạn hoàn toàn có thể giữ thai nếu có mong muốn sinh con. Tuy nhiên, đây sẽ là một thai kỳ cần được theo dõi cực kỳ sát sao bởi các bác sĩ giàu kinh nghiệm. Bạn sẽ phải thực hiện các xét nghiệm định kỳ thường xuyên hơn để kiểm tra tình trạng nhiễm trùng và sự phát triển của bánh rau. Nếu vị trí của vòng có thể tháo ra được một cách an toàn mà không xâm phạm sâu vào túi thai, bác sĩ sẽ khuyến khích tháo vòng để giảm thiểu rủi ro sinh non hoặc sảy thai muộn. Ngược lại, nếu là thai ngoài tử cung, việc giữ thai là không thể vì sẽ đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người mẹ.
Tháo vòng tránh thai khi mang thai
Quá trình tháo vòng tránh thai khi đang mang thai nên được thực hiện vào những tuần đầu của thai kỳ (thường trước tuần thứ 12). Nếu dây vòng vẫn còn thò ra ngoài cổ tử cung, việc tháo bỏ thường diễn ra khá đơn giản và nhẹ nhàng. Tuy nhiên, nếu dây vòng bị kéo sâu vào trong hoặc vòng nằm ở vị trí khó tiếp cận, bác sĩ có thể phải cân nhắc kỹ lưỡng vì các thao tác can thiệp có thể gây kích thích tử cung dẫn đến sảy thai. Một số nghiên cứu cho thấy việc tháo vòng sớm làm giảm đáng kể nguy cơ nhiễm trùng màng ối và giúp thai kỳ sau đó diễn ra an toàn hơn so với việc để vòng lại. Dù lựa chọn phương án nào, sự đồng hành và theo dõi sát sao của nhân viên y tế là điều kiện tiên quyết để đảm bảo an toàn cho sản phụ.
Mẹ bầu cần thực hiện siêu âm đầu dò để xác định chính xác vị trí túi thai và tình trạng vòng. (Nguồn: Sưu tầm)
Mang thai khi đang đặt vòng tránh thai là hiếm nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro như tăng nguy cơ thai ngoài tử cung, sảy thai, nhiễm trùng hoặc sinh non. Nếu phát hiện có thai, cần đi khám sớm để xác định vị trí thai và xử trí phù hợp; trong nhiều trường hợp, bác sĩ sẽ cân nhắc tháo vòng nếu an toàn. Việc theo dõi chặt chẽ trong suốt thai kỳ là rất quan trọng để giảm biến chứng cho cả mẹ và bé.