15 
Oxiconazole là thuốc kháng nấm azole, được chỉ định để điều trị các bệnh nấm da như nấm da chân, hắc lào, hoặc lang ben trên cơ thể. Thuốc hoạt động bằng cách ức chế sự tăng trưởng của nấm và có thể được dùng dưới dạng kem hoặc lotion 1%.
Tổng quan về Oxiconazole
Tên thuốc gốc (Hoạt chất)
- Oxiconazole
Loại thuốc
- Thuốc kháng nấm azole.
Dạng thuốc và hàm lượng
- Kem bôi 1%; Lotion 1%
Chỉ định Oxiconazole
- Oxiconazole được chỉ định để điều trị các bệnh nấm da như nấm da chân, hắc lào, hoặc lang ben trên cơ thể. Các tác nhân gây bệnh bao gồm *Trichophyton rubrum*, *Trichophyton mentagrophytes*, *Trichophyton verrucosum*, *Microsporum canis*, *M. gypseum*, *Epidermophyton floccosum*, và *Malassezia furfur*.
- Thuốc cũng được dùng để điều trị nhiễm nấm *Candida* trên da do *Candida albicans* hoặc *C. tropicalis*.
Dược lực học
- Oxiconazole là một thuốc kháng nấm thuộc nhóm azole, có nguồn gốc từ imidazole.
- Thuốc thể hiện đặc tính kháng nấm và có thể có tác dụng diệt nấm ở nồng độ cao hoặc chống lại các vi sinh vật có độ nhạy cảm cao.
- Hoạt tính kháng nấm của nó xuất phát từ khả năng làm thay đổi màng tế bào, dẫn đến tăng tính thấm của màng, gây ra các tác dụng chuyển hóa thứ cấp, ức chế sự tăng trưởng, và có thể do can thiệp vào quá trình tổng hợp ergosterol.
- Phổ hoạt động kháng nấm của thuốc bao gồm nhiều chủng nấm khác nhau, kể cả nấm men và nấm da. Ngoài ra, oxiconazole còn có hoạt tính *in vitro* chống lại một số loại vi khuẩn Gram dương.
- Nấm da (Dermatophytes): Hoạt tính *in vitro* chống lại *Epidermophyton floccosum*, *Microsporum audouinii*, *M. canis*, *M. gypseum*, *Trichophyton mentagrophytes*, *T. rubrum*, *T. tonsurans*, và *T. violaceum*.
- Nấm Candida: Hoạt tính *in vitro* được ghi nhận đối với *Candida albicans*, *C. glabrata* (*Torulopsis glabrata*), *C. guilliermondii*, *C. krusei*, *C. parapsilosis*, và *C. tropicalis*.
- Các loại nấm khác: Thuốc có hoạt tính *in vitro* chống lại *Malassezia furfur* (*Pityrosporum orbiculare*). Đồng thời, nó cũng hoạt động *in vitro* chống lại *Aspergillus flavus*, *A. fumigatus*, *A. nidulans*, *A. niger*, *Cryptococcus neoformans*, *Epidermophyton floccosum*, *Exophiala werneckii*, *Petriellidium boydii*, và *Sporothrix schenkii*.
- Vi khuẩn: Hoạt tính *in vitro* được ghi nhận đối với *Actinomadura madurae*, *Corynebacterium minutissimum*, *Nocardia asteroides*, *N. brasiliensis*, và *Streptomyces somaliensis*.
- Kháng thuốc chéo có thể phát sinh giữa các thuốc kháng nấm nhóm azole. Một số chủng *C. albicans* đã kháng ketoconazole cũng cho thấy khả năng kháng chéo với oxiconazole và các dẫn xuất imidazole khác, cũng như với các dẫn xuất triazole.
- Một số chủng *M. furfur* (*Pityrosporum orbiculare*) kháng oxiconazole *in vitro* cũng biểu hiện kháng chéo với econazole.
Dược động học
Hấp thu
- Sau khi bôi lên da, oxiconazole được hấp thu vào hệ tuần hoàn toàn thân với nồng độ thấp.
Phân bố
- Việc sử dụng thuốc tại chỗ trên da mang lại nồng độ cao nhất ở lớp biểu bì, trong khi nồng độ thấp hơn được tìm thấy ở lớp sừng ngoài và lớp sừng sâu.
- Các nghiên cứu *in vitro* trên da động vật cho thấy kem oxiconazole 1% được giữ lại trong lớp sừng của biểu bì tới 96 giờ sau khi bôi.
- Oxiconazole có thể được bài tiết vào sữa mẹ.
Thải trừ
- Lượng thuốc được hấp thu vào cơ thể sẽ được bài tiết qua đường nước tiểu.
Tương tác thuốc Oxiconazole
Tương tác với các thuốc khác
- Hiện tại, chưa có nghiên cứu nào được tiến hành để đánh giá các tương tác của oxiconazole với các thuốc khác.
Chống chỉ định thuốc Oxiconazole
- Thuốc chống chỉ định cho những bệnh nhân có tiền sử quá mẫn cảm với oxiconazole hoặc với bất kỳ thành phần nào khác có trong công thức của thuốc.
Liều lượng & cách dùng Oxiconazole
Người lớn
- Đối với nấm da toàn thân hoặc nấm bẹn:
- Bôi kem 1% một lần hoặc hai lần mỗi ngày trong 2 tuần.
- Nếu không có sự cải thiện lâm sàng sau thời gian điều trị này, cần xem xét lại chẩn đoán ban đầu.
- Đối với nấm da chân:
- Bôi kem 1% một lần hoặc hai lần mỗi ngày trong 1 tháng.
- Nếu tình trạng bệnh không cải thiện sau khi hoàn tất liệu trình, cần đánh giá lại chẩn đoán.
- Đối với lang ben:
- Bôi kem 1% một lần mỗi ngày trong 2 tuần.
- Nếu không thấy sự cải thiện lâm sàng sau khi điều trị, hãy xem xét lại chẩn đoán.
- Việc các mảng tăng hoặc giảm sắc tố trên thân, cổ, cánh tay và đùi trên trở lại bình thường có thể mất vài tháng, tùy thuộc vào phản ứng của từng bệnh nhân.
- Đối với nhiễm nấm Candida âm đạo: Sử dụng một liều duy nhất được đóng gói sẵn trong một bơm thuốc, cung cấp 600 mg oxiconazole.
Trẻ em
- Đối với nấm da toàn thân hoặc nấm bẹn:
- Bôi kem 1% một lần hoặc hai lần mỗi ngày trong 2 tuần.
- Nếu tình trạng lâm sàng không cải thiện sau điều trị, cần đánh giá lại chẩn đoán.
- Đối với nấm da chân:
- Bôi kem 1% một lần hoặc hai lần mỗi ngày trong 1 tháng.
- Nếu không có sự cải thiện lâm sàng sau khi điều trị, cần đánh giá lại chẩn đoán.
- Đối với lang ben:
- Bôi kem 1% một lần mỗi ngày trong 2 tuần.
- Nếu không có sự cải thiện lâm sàng sau khi điều trị, cần đánh giá lại chẩn đoán.
- Việc các mảng tăng hoặc giảm sắc tố trên thân, cổ, cánh tay và đùi trên trở lại bình thường có thể cần vài tháng, phụ thuộc vào đáp ứng riêng của từng bệnh nhân.
Cách dùng Oxiconazole
- Thuốc được sử dụng bằng cách bôi trực tiếp lên da dưới dạng kem hoặc lotion 1%.
- Tuyệt đối không được bôi thuốc vào mắt và âm đạo.
- Cần tránh để thuốc tiếp xúc với mũi, miệng cũng như các màng nhầy khác.
- Không nên băng bó hoặc quấn kín vùng da được bôi thuốc, trừ khi có chỉ định đặc biệt từ bác sĩ.
- Trước khi sử dụng, cần lắc đều kem.
- Thoa một lượng kem vừa đủ và nhẹ nhàng xoa bóp lên vùng da bị nhiễm nấm, đồng thời tránh để thuốc lan ra các vùng da lành xung quanh.
- Sau khi bôi thuốc lên vùng da bị nhiễm nấm, người bệnh cần rửa tay sạch sẽ.
Tác dụng phụ của Oxiconazole
Tác dụng phụ
Thường gặp
- Ngứa, cảm giác nóng rát, khó chịu, châm chích tại vị trí bôi thuốc.
Ít gặp
- Viêm da tiếp xúc và phản ứng dị ứng, viêm nang lông, nổi sần, xuất hiện các nốt phỏng nước, phát ban trên da.
Lưu ý khi dùng Oxiconazole
Lưu ý chung
- Bệnh nhân nên tránh mặc quần áo chật hoặc làm từ sợi tổng hợp, vì chúng cản trở lưu thông khí. Thay vào đó, khuyến nghị mặc trang phục rộng rãi làm từ vải cotton hoặc các loại sợi tự nhiên khác cho đến khi tình trạng nhiễm trùng được cải thiện hoàn toàn.
- Sản phẩm này chỉ được sử dụng ngoài da; tuyệt đối không bôi vào mắt hoặc vùng âm đạo.
- Đã có báo cáo về các trường hợp viêm da tiếp xúc sau khi sử dụng oxiconazole dạng bôi ngoài da hoặc các thuốc kháng nấm azole khác thuộc nhóm dẫn xuất imidazole.
- Trong trường hợp xuất hiện dấu hiệu kích ứng hoặc phản ứng nhạy cảm, cần ngưng dùng oxiconazole ngay lập tức và chuyển sang liệu pháp điều trị phù hợp khác.
- Khả năng kháng chéo giữa các loại thuốc nhóm imidazol có thể xảy ra.
- Bệnh nhân cần tuân thủ liệu trình điều trị đầy đủ như bác sĩ đã chỉ định, ngay cả khi các triệu chứng đã có dấu hiệu thuyên giảm. Nếu tình trạng không cải thiện sau 2 đến 4 tuần, hoặc xấu đi sớm hơn, hãy thông báo cho bác sĩ.
- Cần liên hệ với bác sĩ nếu khu vực bôi thuốc xuất hiện các dấu hiệu như tăng kích ứng, ngứa, cảm giác nóng rát, mụn nước, sưng hoặc tiết dịch.
- Không nên băng kín vùng da đã bôi thuốc, trừ khi có hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ.
Lưu ý với phụ nữ có thai
- Việc sử dụng oxiconazole cho phụ nữ mang thai chỉ được thực hiện khi có nhu cầu cấp thiết, sau khi đã đánh giá cẩn thận giữa lợi ích điều trị cho mẹ và những rủi ro tiềm ẩn đối với thai nhi.
Lưu ý với phụ nữ cho con bú
- Oxiconazole có thể đi vào sữa mẹ; vì vậy, cần hết sức thận trọng khi kê đơn cho phụ nữ đang trong giai đoạn cho con bú.
Lưu ý khi lái xe và vận hành máy móc
- Không có báo cáo nào cho thấy thuốc này ảnh hưởng đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc.
Quá liều và cách xử lý
Quá liều và xử trí
Quá liều và độc tính
- Các nghiên cứu trên động vật đã chỉ ra rằng việc sử dụng kem oxiconazole 5% (cao gấp 5 lần so với nồng độ sản phẩm thương mại) đã gây tử vong ở một số cá thể và viêm da nghiêm trọng ở những cá thể khác.
- Hiện tại, chưa có trường hợp quá liều kem bôi oxiconazole 1% nào được ghi nhận ở người.
Cách xử lý khi quá liều Oxiconazole
- Các trường hợp quá liều khi sử dụng thuốc bôi ngoài da thường không gây ra hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu vô tình nuốt phải thuốc, cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp tại cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu ngay lập tức.
Quên liều và xử trí
- Trong trường hợp quên một liều, bệnh nhân nên dùng ngay khi nhớ ra. Nếu thời điểm nhớ ra đã gần với liều tiếp theo, hãy bỏ qua liều đã quên và tiếp tục dùng liều kế tiếp theo đúng lịch trình. Tuyệt đối không được dùng liều gấp đôi để bù vào liều đã bỏ lỡ.
Nguồn tham khảo
Tên thuốc: Oxiconazole
Martindale
Martindale
Dailymed: https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=aa368d2b-a5d2-49dd-86e1-5693b68b46f4
Dailymed: https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=aa368d2b-a5d2-49dd-86e1-5693b68b46f4
Drugs.com: https://www.drugs.com/monograph/oxiconazole.html
Drugs.com: https://www.drugs.com/monograph/oxiconazole.html
Ngày cập nhật: 18/06/2021
Bài viết này có hữu ích không?
Có0Không0