13 
Sodium fluoride là một chất khoáng được sử dụng để phòng ngừa và hỗ trợ điều trị sâu răng, với các dạng thuốc như kem đánh răng, viên nhai, dung dịch nhỏ giọt và gel. Nó phát huy tác dụng bằng cách ức chế quá trình khử khoáng, kích thích tái khoáng hóa men răng và diệt khuẩn, giúp ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn mảng bám và phòng ngừa sâu răng. Chỉ định chính của Sodium fluoride là phòng ngừa sâu răng ở trẻ em và thanh thiếu niên từ 10 tuổi trở lên.
Tổng quan về Sodium fluoride
Tên thuốc gốc (Hoạt chất)
- Sodium Fluoride (Natri Fluorid)
Loại thuốc
- Chất khoáng.
Dạng thuốc và hàm lượng
- Kem đánh răng 2800 ppm Fluoride, 5000 ppm Fluoride.
- Viên nhai: 0,25 mg, 0,5 mg, 1 mg.
- Dung dịch nhỏ giọt Sodium Fluoride 0,5 mg/50ml.
- Kem bôi Sodium Fluoride.
- Gel Sodium Fluoride.
Chỉ định Sodium fluoride
- Sodium Fluoride được kê đơn trong những trường hợp sau:
- Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị sâu răng ở thân và chân răng cho đối tượng thanh thiếu niên và trẻ em từ 10 tuổi trở lên.
- Đối với dạng viên nhai: Thuốc được dùng để bổ sung florua toàn thân cho trẻ em từ 6 tháng đến 3 tuổi trở lên, đặc biệt là những trẻ sống ở khu vực có nồng độ florua trong nước uống không quá 0,6 ppm.
Dược lực học
- Florua chủ yếu phát huy tác dụng ngăn ngừa sâu răng thông qua cơ chế tại chỗ. Ngay cả các chất bổ sung florua toàn thân cũng được tin rằng hoạt động chủ yếu theo cơ chế tại chỗ (ví dụ, thông qua nước bọt trong quá trình uống). Có ba hiệu ứng chính của florua:
- Ức chế quá trình khử khoáng, giúp giảm khả năng hòa tan của men răng khi tiếp xúc với môi trường axit.
- Kích thích quá trình tái khoáng hóa men răng trong giai đoạn sâu răng.
- Có hoạt tính diệt khuẩn đối với vi sinh vật trong mảng bám răng. Từ đó, florua ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn mảng bám và phòng ngừa việc tạo ra các acid gây sâu răng.
Dược động học
Hấp thu
- Sau khi hấp thu qua đường tiêu hóa, Sodium Fluoride chuyển hóa thành acid hydrofluoric. Nồng độ đỉnh trong dịch vị đạt được trong khoảng 30 đến 60 phút.
Phân bố
- Thể tích phân bố của Sodium Fluoride là 1kg/L. Các ion florua được phân phối đến xương và răng mà không gắn kết với protein huyết tương.
Chuyển hóa
- Sau khi đi vào cơ thể qua đường tiêu hóa, Sodium Fluoride được biến đổi thành acid hydrofluoric.
Thải trừ
- Thời gian bán thải cuối cùng của florua dao động từ 2 đến 9 giờ. Phần lớn các ion florua được bài tiết qua nước tiểu, tuy nhiên một lượng nhỏ cũng có thể được đào thải qua phân và mồ hôi.
Tương tác thuốc Sodium fluoride
Tương tác với các thuốc khác
- Hiện tại, chưa có đầy đủ các nghiên cứu về tương tác của Sodium Fluoride với các loại thuốc khác.
Tương tác với thực phẩm
- Khi dùng cùng sữa và các chế phẩm từ sữa, sự hình thành florua canxi có thể làm giảm khả năng hấp thu của florua.
Chống chỉ định thuốc Sodium fluoride
- Không nên sử dụng Sodium Fluoride trong các tình huống sau:
- Bệnh nhân có tiền sử mẫn cảm hoặc dị ứng với Sodium Fluoride.
- Trẻ em dưới 10 tuổi (đối với dạng kem đánh răng).
- Không được dùng ở các khu vực có nồng độ florua trong nước uống vượt quá 0,6 ppm.
- Chống chỉ định cho trẻ em dưới 6 tháng tuổi (đối với dạng viên nhai).
Liều lượng & cách dùng Sodium fluoride
Liều dùng Sodium Fluoride
- Để bổ sung Sodium Fluoride qua đường uống (dạng dung dịch nhỏ giọt) tại những khu vực có hàm lượng fluor trong nước uống dưới 0,3 ppm F, liều khuyến nghị hàng ngày như sau:
- Trẻ em từ 6 tháng đến 3 tuổi: Một nửa giọt (1/2 mL).
- Trẻ em từ 3 đến 6 tuổi: Một giọt nhỏ (1 mL).
- Trẻ em từ 6 đến 16 tuổi: Hai ống nhỏ giọt (2 mL).
- Trong trường hợp nước uống có chứa fluor một phần (từ 0,3 đến 0,6 ppm F), liều lượng được điều chỉnh như sau:
- Trẻ em từ 6 tháng đến 3 tuổi: Không chỉ định bổ sung fluor.
- Trẻ em từ 3 đến 6 tuổi: Một nửa giọt nhỏ (1/2 mL).
- Trẻ em từ 6 đến 16 tuổi: Một giọt nhỏ (1 mL).
Cách dùng Sodium Fluoride
- Hướng dẫn sử dụng (dạng kem đánh răng):
- Thực hiện chải răng cẩn thận và kỹ lưỡng trong vòng một phút, vào buổi sáng và buổi tối.
- Cho một lượng kem đánh răng dài 1 cm lên bàn chải cho mỗi lần chải.
- Chải răng theo chiều dọc, bắt đầu từ nướu và di chuyển về phía đầu răng.
- Đánh răng nhẹ nhàng trong khoảng một phút.
- Nhổ bỏ kem đánh răng sau khi hoàn tất.
- Để đạt hiệu quả tối ưu, tránh ăn uống hoặc súc miệng trong 30 phút sau khi chải.
- Tuyệt đối không được nuốt.
- Hướng dẫn sử dụng (dạng viên nhai):
- Nên hòa tan viên thuốc trong miệng hoặc nhai kỹ trước khi nuốt. Tốt nhất là sử dụng trước khi đi ngủ, sau khi đã đánh răng.
Tác dụng phụ của Sodium fluoride
Hiếm gặp
- Phản ứng quá mẫn cảm.
Tần suất không xác định
- Cảm giác bỏng rát ở khoang miệng.
Lưu ý khi dùng Sodium fluoride
Lưu ý chung
- Đối với dạng kem đánh răng, người dùng tuyệt đối không được nuốt sản phẩm.
- Do khả năng gia tăng các nguồn fluoride khác, có thể dẫn đến tình trạng nhiễm độc fluoride. Vì vậy, trước khi sử dụng kem đánh răng chứa fluoride, cần đánh giá tổng lượng fluoride mà cơ thể tiếp nhận để tránh tích tụ quá mức.
- Khi tính toán tổng lượng ion fluoride từ mọi nguồn (khuyến nghị là 0,05 mg/kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày) và đảm bảo không vượt quá 1 mg mỗi ngày, cần tính đến khả năng người dùng có thể vô tình nuốt kem đánh răng.
- Nên tránh dùng các sản phẩm từ sữa trong vòng 1 giờ sau khi dùng Sodium Fluoride.
Lưu ý với phụ nữ có thai
- Các nghiên cứu dịch tễ học tiến hành trên người cho thấy Sodium Fluoride không gây ra bất kỳ tác động tiêu cực nào đến thai kỳ, sức khỏe của thai nhi hay trẻ sơ sinh, do đó có thể sử dụng thuốc này trong thời gian mang thai.
- Các nghiên cứu trên động vật chỉ ra rằng độc tính sinh sản của Sodium Fluoride chỉ xuất hiện khi sử dụng ở mức liều rất cao.
Lưu ý với phụ nữ cho con bú
- Dữ liệu từ các nghiên cứu dịch tễ học ở người cho thấy fluoride không gây hại cho thai kỳ hoặc sức khỏe của thai nhi và trẻ sơ sinh; do đó, phụ nữ đang cho con bú có thể sử dụng sản phẩm này.
Lưu ý khi lái xe và vận hành máy móc
- Sodium Fluoride không gây ra hoặc chỉ có ảnh hưởng không đáng kể đến khả năng điều khiển phương tiện giao thông và vận hành máy móc.
Quá liều và cách xử lý
Quá liều Sodium Fluoride và xử trí
Quá liều và độc tính
- Nhiễm độc cấp tính:
- Mức liều thấp nhất có khả năng gây ra các biểu hiện ngộ độc cấp tính được xác định là 5 mg florua cho mỗi kg trọng lượng cơ thể.
- Tình trạng ngộ độc thường biểu hiện qua các vấn đề tiêu hóa như nôn mửa, tiêu chảy và đau bụng. Trong những trường hợp cực kỳ hiếm, tình trạng này có thể dẫn đến tử vong.
- Nhiễm độc mãn tính:
- Nếu hấp thụ florua vượt quá 1,5 mg mỗi ngày trong vài tháng hoặc vài năm, tùy thuộc vào mức độ quá liều, men răng có thể bị ố vàng hoặc xuất hiện các đốm.
- Ở các trường hợp nặng, hiện tượng này sẽ đi kèm với sự gia tăng độ mỏng manh của men răng.
- Bệnh xơ hóa xương (osteosclerosis) chỉ được ghi nhận ở những nơi có mức độ hấp thụ florua mãn tính cao (trên 8 mg mỗi ngày).
Cách xử lý khi quá liều
- Trong tình huống ngộ độc cấp tính: Cần thực hiện rửa dạ dày ngay lập tức hoặc gây nôn, sau đó cho bệnh nhân uống một lượng lớn sữa (nguồn cung cấp canxi), và tiến hành theo dõi y tế trong vài giờ.
Quên liều và xử trí
- Hãy bổ sung liều ngay khi bạn nhớ ra.
- Tuy nhiên, nếu khoảng thời gian đến liều tiếp theo quá gần, hãy bỏ qua liều đã quên và tiếp tục lịch dùng thuốc thông thường.
- Tuyệt đối không được uống gấp đôi liều để bù cho liều đã bị bỏ lỡ.
Nguồn tham khảo
Tên thuốc: Sodium Fluoride
3) Daily med: https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=25401aaa-287c-4af0-8628-be30434aee40
2) Drugs.com: https://www.drugs.com/pro/Sodium-Fluoride-chewable-tablets.html
1) Emc: https://www.medicines.org.uk/emc/product/9575/smpc
Ngày cập nhật: 19/7/2021
Bài viết này có hữu ích không?
Có0Không0