7 Triệu chứng trào ngược dạ dày thường gặp bạn nên biết Meta title: 7 Triệu chứng trào ngược dạ dày thường gặp bạn nên biết Meta description: Triệu chứng trào ngược dạ dày thường gồm ợ nóng, ợ trớ, buồn nôn, đắng miệng, hôi miệng, đau vùng thượng vị, tiết nhiều nước bọt, khó nuốt, khàn giọng hoặc ho kéo dài…
Trào ngược dạ dày là bệnh lý tiêu hóa phổ biến và có xu hướng ngày càng gia tăng do thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống hiện đại. Khi dịch vị dạ dày trào ngược lên thực quản, người bệnh có thể gặp nhiều triệu chứng khó chịu như ợ nóng, đau vùng thượng vị hoặc khàn giọng. Nhận biết sớm các dấu hiệu trào ngược dạ dày sẽ giúp người bệnh có hướng xử trí phù hợp và giảm nguy cơ biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe.
Bệnh trào ngược dạ dày là gì?
Tổng quan về bệnh trào ngược dạ dày
Trào ngược dạ dày là tình trạng dịch vị trong dạ dày, bao gồm axit và thức ăn chưa tiêu hóa, trào ngược lên thực quản. Điều này xảy ra khi cơ vòng thực quản dưới hoạt động kém hiệu quả hoặc bị suy yếu.
Trong điều kiện bình thường, cơ vòng thực quản dưới có vai trò như một “van một chiều” giúp thức ăn di chuyển từ thực quản xuống dạ dày và ngăn không cho dịch vị trào ngược lên trên. Khi cơ chế này bị rối loạn, axit dạ dày có thể trào lên thực quản và gây kích ứng niêm mạc. Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên hoặc kéo dài, người bệnh có thể bị viêm thực quản và nhiều biến chứng khác liên quan đến hệ tiêu hóa.
Các mức độ của trào ngược dạ dày
Trào ngược dạ dày có thể được phân thành nhiều mức độ khác nhau tùy thuộc vào tần suất và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng.
Ở giai đoạn nhẹ, triệu chứng có thể chỉ xuất hiện thỉnh thoảng sau khi ăn no hoặc ăn thực phẩm kích thích. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển nặng hơn, triệu chứng có thể xuất hiện thường xuyên và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
Ở giai đoạn mạn tính, axit dạ dày có thể gây tổn thương niêm mạc thực quản và dẫn đến các biến chứng như viêm thực quản hoặc hẹp thực quản.
Trào ngược dạ dày xảy ra khi dịch vị trong dạ dày trào ngược lên thực quản (Nguồn: Sưu tầm)
Nguyên nhân gây trào ngược dạ dày
Trào ngược dạ dày có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau liên quan đến cấu trúc giải phẫu, thói quen sinh hoạt hoặc các bệnh lý tiêu hóa. Một trong những nguyên nhân phổ biến là sự suy yếu của cơ vòng thực quản dưới. Khi cơ vòng này không đóng kín hoàn toàn, axit dạ dày có thể dễ dàng trào ngược lên thực quản.
Ngoài ra, tình trạng tăng áp lực trong dạ dày do ăn quá no, béo phì hoặc mang thai cũng có thể làm tăng nguy cơ trào ngược. Một số thói quen sinh hoạt như ăn khuya, sử dụng nhiều thực phẩm cay nóng hoặc uống nhiều rượu bia cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Tác hại của trào ngược dạ dày đối với sức khỏe
Trào ngược dạ dày nếu xảy ra trong thời gian dài có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe. Axit dạ dày khi tiếp xúc thường xuyên với niêm mạc thực quản có thể gây viêm và tổn thương mô. Theo thời gian, tình trạng này có thể dẫn đến các biến chứng như viêm thực quản, loét thực quản hoặc hẹp thực quản. Ngoài ra, các triệu chứng như đau ngực, khó nuốt hoặc ho kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Triệu chứng thường gặp của trào ngược dạ dày
Trào ngược dạ dày có thể gây ra nhiều triệu chứng khác nhau. Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến mà người bệnh có thể gặp phải.
Ợ nóng, ợ trớ
Ợ nóng là triệu chứng điển hình nhất của trào ngược dạ dày. Người bệnh thường cảm thấy nóng rát ở vùng ngực hoặc cổ họng, đặc biệt sau khi ăn no hoặc khi nằm xuống. Ngoài ra, người bệnh có thể bị ợ trớ khi thức ăn hoặc dịch vị dạ dày trào ngược lên miệng.
Buồn nôn hoặc nôn
Trào ngược dạ dày có thể gây cảm giác buồn nôn, đặc biệt sau khi ăn. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể bị nôn do dịch vị kích thích niêm mạc thực quản.
Buồn nôn là một triệu chứng điển hình của dạ dày trào ngược lên thực quản (Nguồn: Sưu tầm)
Đắng miệng, hôi miệng
Khi dịch vị dạ dày trào lên thực quản và khoang miệng, người bệnh có thể cảm thấy vị đắng hoặc chua trong miệng. Tình trạng này cũng có thể gây hôi miệng.
Đau tức vùng thượng vị
Đau tức vùng thượng vị là triệu chứng thường gặp ở người bị trào ngược dạ dày. Cơn đau có thể xuất hiện sau khi ăn hoặc khi nằm xuống.
Tăng tiết nước bọt
Một số người bị trào ngược dạ dày có thể tăng tiết nước bọt. Đây là phản ứng tự nhiên của cơ thể nhằm trung hòa axit trào ngược lên thực quản.
Khó nuốt
Tổn thương niêm mạc thực quản do axit dạ dày có thể khiến người bệnh cảm thấy khó nuốt hoặc vướng ở cổ họng.
Khàn giọng và ho kéo dài
Axit dạ dày trào lên có thể kích thích dây thanh quản và gây khàn giọng. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể bị ho kéo dài, đặc biệt vào ban đêm.
Đau vùng thượng vị là những triệu chứng phổ biến của trào ngược dạ dày (Nguồn: Sưu tầm)
Các phương pháp chẩn đoán trào ngược dạ dày
Để chẩn đoán trào ngược dạ dày, bác sĩ thường kết hợp nhiều phương pháp khác nhau dựa trên triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng.
Nội soi tiêu hóa trên
Nội soi tiêu hóa trên là phương pháp phổ biến giúp quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng. Phương pháp này có thể phát hiện các tổn thương như viêm hoặc loét thực quản.
Chụp X-quang thực quản
Chụp X-quang thực quản có thể giúp đánh giá cấu trúc của thực quản và phát hiện một số bất thường liên quan đến trào ngược dạ dày.
Đo áp lực nhu động thực quản
Phương pháp này được sử dụng để đánh giá hoạt động của các cơ trong thực quản và cơ vòng thực quản dưới.
Đo pH và trở kháng thực quản 24 giờ
Đo pH và trở kháng thực quản 24 giờ là phương pháp thường được sử dụng để đánh giá tình trạng trào ngược dạ dày – thực quản. Trong quá trình thực hiện, một ống thông nhỏ được đưa qua mũi xuống thực quản và kết nối với thiết bị ghi nhận dữ liệu. Thiết bị này sẽ theo dõi liên tục nồng độ axit cũng như sự di chuyển của dịch trong thực quản trong suốt 24 giờ. Nhờ đó, bác sĩ có thể xác định được tần suất, thời điểm và mức độ trào ngược xảy ra. Kết quả thu được giúp đánh giá chính xác mức độ bệnh, đồng thời hỗ trợ bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp và hiệu quả cho người bệnh.
Các phương pháp hỗ trợ giảm triệu chứng trào ngược dạ dày
Bên cạnh việc điều trị bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp hỗ trợ để giảm triệu chứng trào ngược dạ dày. Một trong những biện pháp quan trọng là điều chỉnh chế độ ăn uống. Người bệnh nên ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày và tránh ăn quá no.
Ngoài ra, nên hạn chế các thực phẩm có thể kích thích dạ dày như đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc đồ uống có cồn. Việc duy trì cân nặng hợp lý và tránh nằm ngay sau khi ăn cũng có thể giúp giảm nguy cơ trào ngược.
Câu hỏi thường gặp về trào ngược dạ dày
Người bị trào ngược dạ dày có bị giảm cân không?
Một số người bị trào ngược dạ dày có thể giảm cân do ăn uống kém hoặc khó nuốt. Tuy nhiên, không phải tất cả các trường hợp đều gặp tình trạng này.
Trào ngược dạ dày có di truyền không?
Trào ngược dạ dày không phải là bệnh di truyền trực tiếp. Tuy nhiên, một số yếu tố như cấu trúc cơ thể hoặc thói quen sinh hoạt trong gia đình có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Trào ngược dạ dày có thể chữa khỏi hoàn toàn không?
Trong nhiều trường hợp, triệu chứng trào ngược có thể được kiểm soát tốt thông qua thay đổi lối sống, chế độ ăn uống và điều trị phù hợp. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách có thể giúp giảm nguy cơ biến chứng.
Trào ngược dạ dày là bệnh lý tiêu hóa phổ biến với nhiều triệu chứng khác nhau như ợ nóng, buồn nôn hoặc đau vùng thượng vị. Nhận biết sớm các dấu hiệu có thể giúp người bệnh điều chỉnh lối sống và thăm khám kịp thời. Nội dung chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa. Người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám khi có triệu chứng.
Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y khoa của nhân viên y tế.
Nguồn tham khảo: WHO, CDC, Bộ Y tế, Tổng hợp.