Chu kỳ kinh nguyệt là một phần tất yếu trong cuộc đời mỗi người phụ nữ, nhưng những ngày trước khi hành kinh thường đi kèm với hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS). Đây là tập hợp các triệu chứng về thể chất, tâm lý và hành vi xảy ra từ vài ngày đến hai tuần trước kỳ hành kinh.
Cơ chế hình thành các dấu hiệu sắp có kinh nguyệt
Để hiểu tại sao cơ thể lại có những thay đổi kỳ lạ trước kỳ kinh, chúng ta cần nhìn vào sự biến động của “cỗ máy” nội tiết tố. Sau khi quá trình rụng trứng xảy ra, nếu trứng không được thụ tinh, nồng độ hai hormone chính là Estrogen và Progesterone sẽ sụt giảm đột ngột.
Sự sụt giảm này kích hoạt một loạt các phản ứng hóa học:
- Tử cung co bóp: Nồng độ Progesterone thấp khiến tử cung bắt đầu sản sinh Prostaglandin – chất gây co thắt các cơ trơn để chuẩn bị đẩy lớp niêm mạc đã dày lên ra ngoài.
- Tác động thần kinh: Sự thay đổi hormone ảnh hưởng đến Serotonin – một chất dẫn truyền thần kinh đóng vai trò then chốt trong việc điều chỉnh tâm trạng, giấc ngủ và cảm giác thèm ăn.
- Giữ nước: Biến động Estrogen làm ảnh hưởng đến quá trình đào thải muối và nước của thận, gây ra hiện tượng sưng nề, chướng bụng.
Chính sự phối hợp phức tạp này đã tạo nên những dấu hiệu mà bạn vẫn thường thấy mỗi tháng.
15 dấu hiệu sắp có kinh nguyệt dễ nhận biết nhất
Dưới đây là bảng danh sách chi tiết 15 biểu hiện phổ biến nhất mà Pharmacity đã tổng hợp để Bạn dễ dàng theo dõi:
1.
Đau bụng dưới (Thống kinh): Các cơn co thắt tử cung chuẩn bị đẩy niêm mạc ra ngoài.
Đây là dấu hiệu kinh điển nhất. Những cơn đau âm ỉ hoặc quặn thắt ở vùng bụng dưới xuất hiện do tử cung co bóp để tách lớp nội mạc. Cơn đau thường bắt đầu từ 1 – 2 ngày trước khi ra máu và có thể kéo dài đến những ngày đầu của chu kỳ.
2.
Căng tức và đau bầu ngực: : Ngực to hơn và nhạy cảm hơn bình thường.
Dưới tác động của sự thay đổi nồng độ hormone, các mô tuyến vú phát triển mạnh hơn, khiến ngực trở nên to hơn, căng cứng và cực kỳ nhạy cảm. Thậm chí, chỉ cần chạm nhẹ hoặc mặc áo ngực quá chật cũng khiến bạn cảm thấy đau nhức.
3.
Đau mỏi vùng thắt lưng: Cơn đau lan từ vùng chậu ra sau lưng dưới.
Cơn đau không chỉ khu trú ở bụng mà còn lan rộng ra sau lưng dưới. Điều này xảy ra do sự giải phóng Prostaglandin kích thích các dây thần kinh vùng chậu, gây ra cảm giác đau mỏi, nhức nhối vùng thắt lưng.
4.
Thay đổi khí hư: Dịch tiết âm đạo ra nhiều, ẩm ướt hơn.
Cận ngày đèn đỏ, lượng dịch tiết âm đạo thường tăng lên rõ rệt. Dịch thường có màu trắng đục, hơi dai hoặc đặc dính hơn bình thường do cổ tử cung đang trong quá trình chuẩn bị cho kỳ kinh mới.
5.
Da nổi mụn trứng cá: Do thay đổi nội tiết làm tăng tiết bã nhờn trên da.
Sự sụt giảm Estrogen và tăng nhẹ Androgen trước kỳ kinh kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh. Dầu thừa kết hợp với tế bào chết gây bít tắc lỗ chân lông, dẫn đến sự xuất hiện của các nốt mụn trứng cá, đặc biệt là ở vùng cằm và xương hàm.
Sự thay đổi nội tiết tố khiến da dễ nổi mụn hơn trước kỳ kinh (Nguồn: Sưu tầm)
6.
Tâm trạng thất thường: Dễ cáu gắt, nhạy cảm hoặc buồn bã vô cớ.
Bạn có thể cảm thấy mình như một “quả bom nổ chậm”: dễ cáu gắt, nhạy cảm quá mức, hay buồn bã vô cớ hoặc đột ngột bật khóc mà không hiểu lý do. Đây là hệ quả trực tiếp của việc suy giảm Serotonin trong não.
7.
Mệt mỏi và uể oải: Cảm giác thiếu năng lượng dù không vận động mạnh
Dù không vận động mạnh hay làm việc quá sức, Bạn vẫn cảm thấy cơ thể rệu rã, thiếu năng lượng. Cảm giác này giống như khi bạn đang chiến đấu với một cơn cảm nhẹ, khiến mọi công việc hằng ngày trở nên nặng nề hơn.
8.
Rối loạn giấc ngủ: Khó đi vào giấc ngủ hoặc ngủ không sâu giấc.
Thay đổi thân nhiệt và hormone khiến chu kỳ ngủ bị xáo trộn. Bạn có thể gặp tình trạng khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc hay gặp ác mộng, dẫn đến việc thức dậy trong trạng thái mệt mỏi vào sáng hôm sau.
9.
Chướng bụng, đầy hơi: Cảm giác bụng to hơn do tích nước
Hiện tượng tích nước và muối khiến bụng dưới của bạn cảm thấy to hơn bình thường, quần áo có vẻ chật hơn. Cảm giác chướng bụng này thường biến mất ngay sau khi kỳ kinh bắt đầu được vài ngày.
10.
Thay đổi hệ tiêu hóa: Xuất hiện tình trạng tiêu chảy hoặc táo bón
Prostaglandin không chỉ tác động lên tử cung mà còn ảnh hưởng đến ruột. Một số chị em sẽ gặp tình trạng tiêu chảy nhẹ (“đi ngoài” nhiều hơn), trong khi số khác lại bị táo bón do sự thay đổi tốc độ co bóp của nhu động ruột.
11.
Đau đầu hoặc đau nửa đầu: Tác động của hormone lên hệ thần kinh.
Sự sụt giảm Estrogen có thể làm giãn các mạch máu não, gây ra những cơn đau đầu dai dẳng. Những người có tiền sử đau nửa đầu thường thấy tình trạng bệnh trầm trọng hơn vào thời điểm này.
12.
Cảm giác thèm ăn: Đặc biệt thèm đồ ngọt, tinh bột hoặc đồ ăn mặn.
Bỗng nhiên Bạn thèm ăn một cách mãnh liệt các loại đồ ngọt như trà sữa, socola hoặc các món đồ chiên rán, tinh bột. Cơ thể đang tìm cách tăng cường Serotonin thông qua thực phẩm để cải thiện tâm trạng.
13.
Giảm ham muốn tình dục: Thay đổi tâm sinh lý khiến chị em ít hứng thú hơn.
Sự kết hợp giữa cảm giác đau nhức, mệt mỏi và tâm trạng không ổn định khiến chị em thường ít hứng thú với chuyện “chăn gối” hơn trong những ngày này.
14.
Hoa mắt và chóng mặt: Do thay đổi huyết áp hoặc thiếu hụt nhẹ nồng độ sắt.
Thay đổi huyết áp tạm thời và sự biến động của lượng đường trong máu khiến một số người cảm thấy choáng váng khi đứng dậy đột ngột. Một số trường hợp thiếu máu nhẹ cũng khiến triệu chứng này rõ rệt hơn.
15.
Thân nhiệt tăng nhẹ: Nhiệt độ cơ thể thường cao hơn mức bình thường khoảng 0.3 – 0.5 độ C.
Nếu theo dõi nhiệt độ cơ thể mỗi ngày, Bạn sẽ thấy nhiệt độ sau khi rụng trứng tăng lên khoảng 0.3 – 0.5 độ C và duy trì mức cao này cho đến khi kỳ kinh chính thức bắt đầu mới giảm xuống.
Cơ thể thường cảm thấy uể oải và thiếu năng lượng trước ngày “đèn đỏ” (Nguồn: Sưu tầm)
Phân biệt dấu hiệu sắp có kinh nguyệt và dấu hiệu mang thai
Rất nhiều chị em thường nhầm lẫn giữa PMS và các dấu hiệu sớm của thai kỳ vì chúng có nhiều điểm tương đồng như đau ngực, mệt mỏi hay đau bụng. Tuy nhiên, có những điểm khác biệt tinh tế mà bạn cần lưu ý:
- Máu báo: Mang thai thường có máu báo thai (vết máu hồng hoặc nâu nhạt, rất ít, chỉ kéo dài 1-2 ngày), còn kinh nguyệt là dòng máu đỏ sẫm kéo dài 3-7 ngày.
- Buồn nôn: Ốm nghén (buồn nôn) là dấu hiệu đặc trưng của mang thai và ít khi xuất hiện trong dấu hiệu sắp có kinh nguyệt thông thường.
- Chậm kinh: Đây là dấu hiệu quan trọng nhất. Nếu đã qua ngày dự kiến mà kinh nguyệt vẫn chưa xuất hiện kèm theo các dấu hiệu trên, bạn nên sử dụng que thử thai để kiểm chứng.
Cách làm giảm các dấu hiệu sắp có kinh nguyệt hiệu quả
Để “chung sống hòa bình” với kỳ kinh, bạn có thể áp dụng các giải pháp sau:
Chế độ dinh dưỡng:
Bổ sung thực phẩm giàu canxi, magie và hạn chế muối
- Bổ sung Canxi và Magie: Có nhiều trong sữa, các loại hạt, rau màu xanh đậm. Magie giúp thư giãn cơ bắp, giảm co thắt tử cung hiệu quả.
- Hạn chế muối: Ăn nhạt giúp giảm tình trạng tích nước và chướng bụng.
- Uống đủ nước: Uống 2 – 2.5 lít nước mỗi ngày để giúp cơ thể đào thải độc tố và giảm đầy hơi.
Chế độ sinh hoạt:
Tập thể dục nhẹ nhàng và nghỉ ngơi đầy đủ.
- Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ, yoga hoặc các bài tập giãn cơ giúp giải phóng Endorphin – một chất giảm đau tự nhiên và giúp tâm trạng tốt hơn.
- Chườm ấm: Sử dụng túi chườm ấm đặt lên vùng bụng dưới giúp các cơ tử cung thư giãn, giảm cơn đau quặn thắt.
- Nghỉ ngơi đầy đủ: Hãy cố gắng ngủ sớm hơn bình thường và dành thời gian thư giãn bằng cách nghe nhạc hoặc đọc sách.
Sử dụng các loại thực phẩm chức năng hỗ trợ
Các loại thực phẩm chức năng chiết xuất từ tinh dầu hoa anh thảo, vitamin E hoặc các nhóm hỗ trợ nội tiết tố an toàn có thể giúp cân bằng hormone, từ đó giảm nhẹ các triệu chứng PMS. Tuy nhiên, bạn nên tham khảo ý kiến từ dược sĩ chuyên môn để chọn loại phù hợp.
Tập luyện nhẹ nhàng giúp cải thiện tâm trạng và giảm đau bụng kinh hiệu quả (Nguồn: Sưu tầm)
Khi nào cần gặp bác sĩ khi có dấu hiệu sắp có kinh nguyệt?
Mặc dù các dấu hiệu trên là bình thường, nhưng trong một số trường hợp, chúng có thể là biểu hiện của các bệnh lý phụ khoa tiềm ẩn. Hãy đi khám nếu:
- Cơn đau bụng kinh dữ dội đến mức không thể làm việc, dùng thuốc giảm đau không có tác dụng.
- Kỳ kinh kéo dài (rong kinh) trên 7 ngày hoặc lượng máu ra quá nhiều.
- Tâm trạng thay đổi tiêu cực đến mức có ý định tự hại hoặc trầm cảm nặng.
- Các dấu hiệu PMS gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các mối quan hệ xã hội và công việc của bạn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Cách nhận biết mình sắp có kinh nguyệt?
Cách chính xác nhất là kết hợp giữa việc theo dõi lịch chu kỳ (app điện thoại) và quan sát các thay đổi của cơ thể như căng ngực, đau bụng lâm râm và tâm trạng thay đổi.
Dịch nhầy như thế nào là sắp có kinh?
Dịch nhầy sắp có kinh thường đặc hơn, có thể có màu trắng đục hoặc hơi vàng nhạt, không có mùi hôi. Nếu dịch có mùi khó chịu hoặc gây ngứa, có thể bạn đang bị viêm nhiễm.
Trước kỳ kinh 10 ngày có dấu hiệu gì?
10 ngày trước kỳ kinh thường là thời điểm bắt đầu của giai đoạn hoàng thể. Dấu hiệu phổ biến nhất là căng tức ngực nhẹ, thay đổi tâm trạng và có thể bắt đầu xuất hiện một vài nốt mụn nội tiết.
Thấu hiểu các dấu hiệu sắp có kinh nguyệt là cách tốt nhất để phụ nữ chủ động làm chủ sức khỏe của chính mình. Thay vì lo lắng, hãy chuẩn bị một tinh thần thoải mái, chế độ ăn uống khoa học và dành thời gian nghỉ ngơi nhiều hơn. Nếu những triệu chứng này khiến Bạn quá mệt mỏi, đừng ngần ngại tìm đến sự tư vấn của các chuyên gia. Pharmacity luôn đồng hành cùng bạn với những giải pháp chăm sóc sức khỏe uy tín, giúp mọi kỳ kinh nguyệt đều trở nên nhẹ nhàng hơn.