Lác đồng tiền (hắc lào) là bệnh da liễu do nấm gây ra, thường gặp ở môi trường nóng ẩm như Việt Nam. Bệnh không nguy hiểm đến tính mạng nhưng gây ngứa ngáy khó chịu, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và tâm lý người bệnh. Việc điều trị bằng thuốc kháng nấm phù hợp giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả và hạn chế tái phát. Người bệnh cần điều trị đúng cách và giữ vệ sinh da để đạt kết quả tốt hơn.
Lác đồng tiền là bệnh gì?
Lác đồng tiền là tình trạng nhiễm nấm nông ở bề mặt da (lớp sừng), thuộc nhóm bệnh nấm da (tinea). Bệnh được gọi là “lác đồng tiền” do đặc điểm tổn thương trên da thường có hình vòng cung hoặc hình tròn, giống như hình dáng của đồng xu. Rìa của tổn thương thường nổi cao, có màu đỏ, có vảy hoặc mụn nước nhỏ, trong khi vùng trung tâm có xu hướng lành dần hoặc ít đỏ hơn, tạo nên hình ảnh đặc trưng mà ai nhìn qua cũng có thể dễ dàng nhận diện.
Nguyên nhân gây ra lác đồng tiền
Tác nhân gây bệnh chủ yếu là các loại vi nấm thuộc nhóm Dermatophytes, phổ biến nhất là Epidermophyton, Trichophyton và Microsporum. Những loại nấm này phát triển mạnh trong môi trường ẩm ướt, thiếu vệ sinh.
Các yếu tố thuận lợi giúp nấm tấn công da bao gồm:
- Vệ sinh cá nhân kém: Vệ sinh cá nhân kém là một trong những nguyên nhân làm tăng nguy cơ mắc lác đồng tiền (hắc lào). Khi da không được giữ sạch sẽ, ẩm ướt kéo dài hoặc không thay quần áo thường xuyên, môi trường này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển và lây lan.
- Tiếp xúc trực tiếp: Tiếp xúc trực tiếp với người đang mắc lác đồng tiền là một trong những con đường lây nhiễm phổ biến của bệnh. Nấm có thể lây từ da sang da khi chạm vào vùng tổn thương, đặc biệt trong điều kiện ẩm ướt hoặc khi da có vết trầy xước.
- Môi trường sống: Môi trường sống nóng ẩm, thiếu vệ sinh hoặc bí bách là điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển và gây lác đồng tiền. Việc sống trong không gian ẩm thấp, quần áo không được phơi khô hoàn toàn hoặc dùng chung vật dụng cá nhân có thể làm tăng nguy cơ mắc và lây lan bệnh.
- Suy giảm miễn dịch: Suy giảm miễn dịch làm cơ thể giảm khả năng chống lại sự xâm nhập và phát triển của nấm gây lác đồng tiền, khiến nguy cơ mắc bệnh và tái phát tăng cao. Những người có hệ miễn dịch yếu do stress kéo dài, dinh dưỡng kém hoặc mắc bệnh nền thường dễ bị tổn thương da và khó kiểm soát nhiễm nấm hơn.
Dấu hiệu của bệnh lác đồng tiền
Nhận diện sớm các triệu chứng là chìa khóa để điều trị dứt điểm trước khi bệnh lan rộng:
- Ngứa dữ dội: Ngứa dữ dội là một trong những dấu hiệu điển hình của lác đồng tiền (hắc lào), thường xuất hiện rõ hơn khi thời tiết nóng ẩm, ra nhiều mồ hôi hoặc về đêm.
- Tổn thương hình tròn: Tổn thương hình tròn là dấu hiệu đặc trưng của lác đồng tiền (hắc lào), thường có viền đỏ nổi rõ, bờ lan rộng và phần da ở giữa có xu hướng lành hơn. Các mảng da này có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên cơ thể như thân, tay, chân và dễ lan rộng nếu không được điều trị kịp thời.
- Rìa tổn thương: Rìa tổn thương trong lác đồng tiền (hắc lào) thường nổi rõ, có màu đỏ hoặc hồng đậm hơn so với vùng da xung quanh. Đây là khu vực nấm hoạt động mạnh nhất, có xu hướng lan rộng ra ngoài theo hình vòng tròn hoặc hình bầu dục.
- Lan rộng: Lác đồng tiền có xu hướng lan rộng nếu không được điều trị kịp thời, do nấm tiếp tục phát triển ở vùng rìa tổn thương. Các mảng da có thể mở rộng dần ra xung quanh, tạo thành nhiều vòng tròn mới trên da và gây ngứa nhiều hơn. Việc gãi hoặc giữ vệ sinh kém cũng có thể làm bệnh lây lan nhanh hơn sang các vùng da khác.
Lác đồng tiền là bệnh nấm da đặc trưng với các tổn thương hình tròn gây ngứa (Nguồn: Sưu tầm)
Các loại thuốc trị lác đồng tiền dạng bôi
Đối với các trường hợp lác đồng tiền nhẹ, diện tích nhỏ, thuốc bôi ngoài da là lựa chọn đầu tay.
Ciclopirox 8%
Hoạt chất Ciclopirox có phổ kháng nấm rộng, không chỉ diệt nấm mà còn có tác dụng kháng viêm tại chỗ, rất hiệu quả với các trường hợp hắc lào lâu năm, khó điều trị.
Kedermfa 5g
Sản phẩm là sự kết hợp giữa các hoạt chất kháng nấm và kháng viêm, giúp giảm nhanh triệu chứng ngứa và viêm đỏ do nấm gây ra, phù hợp với các vùng da nhạy cảm.
Kentax 2%
Chứa hoạt chất Ketoconazole, một loại thuốc kháng nấm phổ rộng, có khả năng ức chế sự tổng hợp màng tế bào nấm, giúp tiêu diệt nấm và ngăn chặn sự phát triển của chúng trên bề mặt da.
Axcel Miconazole
Hoạt chất Miconazole thuộc nhóm Imidazole, có tác dụng diệt nấm và hỗ trợ chống nhiễm khuẩn, thường được sử dụng cho vùng da bị nhiễm nấm ở thân người, bẹn hoặc chân.
Butefin 1%
Chứa hoạt chất Butenafine, thuộc nhóm allylamine, có khả năng diệt nấm mạnh mẽ và thường mang lại hiệu quả điều trị nhanh hơn đối với một số loại nấm da khó trị.
Các loại thuốc trị lác đồng tiền dạng uống
Đối với trường hợp lác đồng tiền lan rộng, dai dẳng hoặc điều trị bằng thuốc bôi không mang lại kết quả, bác sĩ sẽ chỉ định thêm thuốc đường uống.
Terbisil 250mg
Với hoạt chất Terbinafine, đây là lựa chọn hàng đầu cho các ca bệnh nấm da sâu hoặc lan rộng. Terbisil có khả năng tích tụ trong sừng da, mang lại hiệu quả điều trị tận gốc.
Griseofulvin 500mg
Một loại kháng sinh kháng nấm cổ điển, tác động bằng cách ức chế quá trình phân chia tế bào của nấm, thường dùng cho các ca nấm da kéo dài.
Ibisaol 100mg
Chứa Itraconazole, thuốc có khả năng ức chế mạnh quá trình sinh tổng hợp ergosterol của tế bào nấm, thường được sử dụng trong các phác đồ điều trị nấm da diện rộng hoặc nấm móng.
Việc kết hợp thuốc bôi và uống theo chỉ định giúp điều trị tận gốc bệnh lác đồng tiền (Nguồn: Sưu tầm)
Phòng ngừa lác đồng tiền như thế nào?
Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh, hãy thực hiện các biện pháp sau để tránh tái phát:
- Vệ sinh cá nhân: Tắm rửa hàng ngày bằng xà phòng diệt khuẩn. Giữ cơ thể luôn khô ráo, đặc biệt là các nếp gấp da (bẹn, kẽ ngón chân).
- Trang phục: Mặc quần áo chất liệu cotton thấm hút mồ hôi, tránh dùng chung khăn tắm, quần áo với người khác.
- Vệ sinh môi trường: Giặt sạch và phơi khô quần áo, chăn ga gối đệm dưới ánh nắng mặt trời thường xuyên.
- Thú cưng: Nếu thú cưng trong nhà bị nấm, cần đưa chúng đi thú y điều trị ngay để tránh lây lan sang người.
Một số câu hỏi về bệnh lác đồng tiền (FAQs)
Lác đồng tiền có lây không?
Có, lác đồng tiền là bệnh rất dễ lây. Bệnh lây lan qua tiếp xúc trực tiếp da với da hoặc gián tiếp qua việc dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn tắm, dao cạo râu, quần áo của người bệnh.
Lác đồng tiền có để lại sẹo không?
Nếu điều trị đúng cách và kịp thời, lác đồng tiền thường không để lại sẹo. Tuy nhiên, việc gãi quá nhiều làm tổn thương sâu bề mặt da, hoặc tự ý bôi các loại thuốc không rõ nguồn gốc có thể gây viêm da nặng, dẫn đến tình trạng thâm đen hoặc sẹo rỗ sau này.
Tại sao lác đồng tiền khỏi rồi lại tái lại?
Nguyên nhân tái phát phổ biến nhất là do người bệnh ngừng thuốc quá sớm ngay khi triệu chứng ngứa biến mất (khi nấm vẫn còn tiềm ẩn). Ngoài ra, không vệ sinh đồ dùng cá nhân hoặc tiếp tục sống trong môi trường nóng ẩm, vệ sinh kém cũng khiến nấm có cơ hội quay trở lại.
Luôn kiên trì dùng thuốc theo đúng liệu trình là cách tốt nhất để bệnh không tái phát (Nguồn: Sưu tầm)
Lác đồng tiền có thể gây khó chịu kéo dài, nhưng với các dòng thuốc kháng nấm hiện đại và sự kiên trì trong điều trị, bạn hoàn toàn có thể đẩy lùi căn bệnh này. Nếu tình trạng tổn thương trên da lan rộng, có dấu hiệu sưng tấy hoặc chảy dịch, đừng ngần ngại đến các cơ sở y tế chuyên khoa da liễu hoặc nhận sự tư vấn từ các dược sĩ tại hệ thống nhà thuốc Pharmacity để có phác đồ điều trị an toàn và hiệu quả nhất.
📝Nguồn tài liệu: Chọn lọc từ nhiều nguồn y tế uy tín
🔎Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tổng quan. Vui lòng tham khảo ý kiến của Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để nhận được hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn.