Tuyệt đối không được dùng Ibuprofen khi mắc sốt xuất huyết. Việc tự ý sử dụng loại thuốc này (cũng như Aspirin) cực kỳ nguy hiểm vì chúng làm tăng nguy cơ chảy máu, gây xuất huyết nghiêm trọng và có thể dẫn đến tử vong do làm giảm tiểu cầu và ức chế đông máu. Khi bị sốt xuất huyết, người bệnh chỉ nên sử dụng Paracetamol để hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ và cần theo dõi sát sao các dấu hiệu cảnh báo để kịp thời đến cơ sở y tế.
Triệu chứng bệnh sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi vằn Aedes aegypti. Triệu chứng bệnh thường diễn tiến đột ngột và rầm rộ qua 3 giai đoạn:
- Sốt cao đột ngột: Người bệnh bị sốt cao liên tục từ 2 đến 7 ngày, nhiệt độ cơ thể dao động từ 39°C – 40°C và rất khó đáp ứng với các thuốc hạ sốt thông thường.
- Đau nhức cơ thể: Đau đầu dữ dội (đặc biệt là vùng hốc mắt và vùng trán), đau rã rời hệ cơ xương khớp, người lả đi vì mệt mỏi.
- Dấu hiệu xuất huyết: Xuất hiện các chấm đỏ li ti dưới da (không biến mất khi căng da), chảy máu cam, chảy máu chân răng. Ở giai đoạn nặng, bệnh nhân có thể bị xuất huyết nội tạng, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.
Sốt xuất huyết tuyệt đối không dùng Ibuprofen vì nguy cơ gây xuất huyết nghiêm trọng, đe dọa tính mạng. (Nguồn: Sưu tầm)
Ibuprofen là thuốc gì?
Ibuprofen thuộc nhóm thuốc kháng viêm không steroid (NSAID), hoạt động bằng cách ức chế enzyme COX, từ đó giảm đau, hạ sốt và kháng viêm. Tuy nhiên, do cơ chế tác động không chọn lọc, thuốc gây ra nhiều hệ lụy nếu dùng sai cách:
- Tác động lên dạ dày: Làm suy yếu lớp màng bảo vệ niêm mạc, gây viêm loét và đau dạ dày.
- Ảnh hưởng đông máu: Ibuprofen ức chế kết tập tiểu cầu, làm máu khó đông. Trong bệnh sốt xuất huyết, điều này cực kỳ nguy hiểm vì dễ gây xuất huyết nội tạng.
- Gây áp lực lên thận: Làm giảm lưu lượng máu đến thận, gây hại cho cơ quan bài tiết.
Chính vì những lý do trên, bạn cần tuân thủ liều lượng, uống sau khi ăn no và tuyệt đối không dùng cho người mắc sốt xuất huyết hoặc các bệnh lý về máu.
Sốt xuất huyết uống Ibuprofen được hay không?
Để trả lời cho câu hỏi này, các chuyên gia y tế khẳng định: Người bị sốt xuất huyết tuyệt đối không được uống Ibuprofen.
Việc tự ý sử dụng Ibuprofen trong lúc cơ thể đang nhiễm virus Dengue sẽ dẫn đến những biến chứng y khoa cực kỳ nguy hiểm, cụ thể bao gồm:
Ảnh hưởng đến tiểu cầu
Virus sốt xuất huyết vốn đã tấn công vào tủy xương, làm sụt giảm nghiêm trọng số lượng tiểu cầu trong máu. Trong khi đó, Ibuprofen lại có tác dụng phụ là ức chế chức năng kết tập tiểu cầu, khiến máu bị loãng và mất đi khả năng tự đông tự nhiên tại các mạch máu bị tổn thương.
Tăng nguy cơ xuất huyết nội tạng
Do tiểu cầu bị ức chế kết hợp với tình trạng tăng tính thấm thành mạch của bệnh sốt xuất huyết, việc uống Ibuprofen sẽ kích hoạt trạng thái chảy máu ồ ạt. Thuốc làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa (gây viêm loét, chảy máu dạ dày, tá tràng), xuất huyết dưới da, xuất huyết niêm mạc nguy hiểm đến tính mạng mà rất khó để bác sĩ can thiệp cầm máu tại bệnh viện.
Ảnh hưởng đến chức năng thận
Khi bị sốt xuất huyết, cơ thể dễ bị mất nước do sốt cao và rò rỉ huyết tương, làm giảm lưu lượng máu đến nuôi dưỡng thận. Việc dùng thêm Ibuprofen (thuốc vốn làm giảm tổng hợp prostaglandin tại thận) sẽ làm co mạch thận, dẫn đến nguy cơ suy thận cấp do thiếu máu cục bộ.
Che lấp các triệu chứng nặng
Ibuprofen có tính chất kháng viêm mạnh nên có thể làm giảm tạm thời cảm giác đau nhức và hạ nhiệt nhanh. Điều này vô tình che lấp đi các dấu hiệu cảnh báo bệnh đang chuyển nặng (như đau bụng vùng gan, mệt lả do thoát huyết tương), khiến người bệnh chủ quan không đi cấp cứu kịp thời trong “giai đoạn vàng” (từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh).
Tuyệt đối không dùng Ibuprofen khi mắc sốt xuất huyết. (Nguồn: Sưu tầm)
Những loại thuốc nên tránh khi bị sốt xuất huyết
Bên cạnh Ibuprofen, người bệnh sốt xuất huyết cần ghi nhớ để tránh xa các loại thuốc sau đây:
Aspirin
Tương tự Ibuprofen nhưng Aspirin có đặc tính chống đông máu mạnh và kéo dài hơn. Chỉ một liều Aspirin nhỏ cũng có thể làm bất hoạt tiểu cầu không hồi phục trong suốt đời sống của tiểu cầu đó (khoảng 7 – 10 ngày). Người bị sốt xuất huyết uống Aspirin rất dễ bị xuất huyết nội tạng ồ ạt (xuất huyết não, xuất huyết dạ dày) dẫn đến tử vong nhanh chóng.
Nhóm thuốc kháng viêm không steroid
Tất cả các thuốc thuộc nhóm này như: Diclofenac, Meloxicam, Celecoxib, Naproxen, Mefenamic acid… đều mang cơ chế hoạt động tương tự Ibuprofen. Chúng đều gây hại cho niêm mạc dạ dày và làm rối loạn đông máu, do đó đều nằm trong danh mục chống chỉ định tuyệt đối cho bệnh nhân sốt xuất huyết.
Lưu ý khi sử dụng thuốc hạ sốt cho người bệnh sốt xuất huyết
Hoạt chất hạ sốt duy nhất được công nhận là an toàn cho bệnh nhân sốt xuất huyết là Paracetamol (Acetaminophen). Tuy nhiên, việc sử dụng Paracetamol cũng cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau để tránh ngộ độc gan:
- Chỉ định: Chỉ dùng khi người bệnh sốt từ 38,5°C trở lên kèm theo biểu hiện đau nhức nhiều.
- Liều dùng chuẩn: Từ 10 – 15 mg/kg cân nặng/lần. Tổng liều tối đa không được vượt quá 60 mg/kg cân nặng trong vòng 24 giờ (đối với người lớn không quá 4g/ngày).
- Cách dùng (Khoảng cách giữa các liều): Mỗi liều phải cách nhau ít nhất từ 4 đến 6 tiếng. Tuyệt đối không vì thấy chưa hạ sốt mà uống dồn thuốc liên tục, vì virus sốt xuất huyết vốn dĩ làm sốt rất khó hạ, uống quá liều sẽ gây suy gan cấp.
- Dạng bào chế linh hoạt: Dạng viên sủi, viên nén (500mg, 650mg): Phù hợp cho người lớn, người có khả năng nuốt tốt.
- Dạng bột pha hỗn dịch, sirô: Thích hợp cho trẻ em nhờ vị ngọt dễ uống, hấp thu nhanh.
- Dạng viên đặt hậu môn: Dùng cho trẻ em hoặc người lớn bị nôn ói liên tục, co giật hoặc không thể uống thuốc qua đường miệng.
Những câu hỏi thường gặp về sốt xuất huyết uống Ibuprofen
Ibuprofen có hạ sốt được không?
Có. Ibuprofen có tác dụng hạ sốt rất mạnh và hiệu quả kéo dài hơn Paracetamol. Tuy nhiên, hiệu quả này chỉ an toàn đối với các trường hợp sốt thông thường (sốt siêu vi, sốt viêm họng). Riêng đối với sốt xuất huyết, tính chất chống đông máu của nó biến thuốc này thành “độc dược” gây xuất huyết.
Sốt xuất huyết uống Efferalgan được không?
Được. Efferalgan là biệt dược có thành phần hoạt chất chính là Paracetamol. Do đó, người bệnh sốt xuất huyết hoàn toàn có thể uống Efferalgan để hạ sốt. Lưu ý cần chọn loại Efferalgan thông thường (đơn chất), tránh chọn các dòng Efferalgan Codeine (có chứa chất giảm đau gây nghiện) trừ khi có chỉ định của bác sĩ.
Uống Ibuprofen xen kẽ với Paracetamol được không?
Trong các ca sốt cao thông thường khó hạ, bác sĩ đôi khi cho phép uống xen kẽ Paracetamol và Ibuprofen. Thế nhưng, đối với bệnh sốt xuất huyết, việc uống xen kẽ này bị cấm hoàn toàn. Việc đưa Ibuprofen vào cơ thể dù chỉ một liều xen kẽ cũng đủ để làm tăng nguy cơ chảy máu nội tạng bất cứ lúc nào.
Sốt xuất huyết: Chỉ dùng Paracetamol, tuyệt đối không dùng Ibuprofen. (Nguồn: Sưu tầm)
Khi chưa có kết quả xét nghiệm máu chính xác để phân biệt sốt xuất huyết với sốt siêu vi thông thường, bạn chỉ nên sử dụng duy nhất Paracetamol để hạ sốt tại nhà. Tuyệt đối nói “không” với Ibuprofen, Aspirin và các thuốc nhóm NSAID khác để tự bảo vệ tính mạng của bản thân và gia đình trước lưỡi hái tử thần của biến chứng xuất huyết.
Nguồn tham khảo
Sở Y tế Hà Tĩnh:
https://soyte.hatinh.gov.vn/tin-tuc-su-kien/pho-bien-kien-thuc/tuyet-doi-khong-dung-thuoc-aspirin-va-ibuprofen-khi-bi-sot-x.html
Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tổng quan. Vui lòng tham khảo ý kiến của Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để nhận được hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn.