Phá thai bằng thuốc là phương pháp chấm dứt thai kỳ bằng cách sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, không cần can thiệp ngoại khoa vào tử cung. Khi được thực hiện đúng chỉ định và dưới sự theo dõi y tế, phương pháp này có hiệu quả cao và giúp hạn chế một số rủi ro liên quan đến thủ thuật xâm lấn.
Phá thai bằng thuốc có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và tăng nguy cơ vô sinh (Nguồn: Sưu tầm)
Phá thai bằng thuốc là gì? Thời điểm có thể thực hiện phá thai bằng thuốc
Phá thai bằng thuốc là biện pháp chấm dứt thai kỳ bằng cách sử dụng hai loại thuốc phối hợp. Loại thuốc đầu tiên có tác dụng ngăn chặn hormone progesterone – một nội tiết tố quan trọng duy trì sự phát triển của thai nhi, khiến bào thai ngừng phát triển và bong ra khỏi niêm mạc tử cung. Loại thuốc thứ hai được dùng sau đó nhằm kích thích tử cung co bóp mạnh, tống xuất túi thai ra ngoài tương tự như hiện tượng sảy thai tự nhiên.
Theo hướng dẫn chuẩn quy trình kỹ thuật của Bộ Y tế, thời điểm vàng để thực hiện phương pháp này cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện khắt khe sau:
- Tuổi thai: Thai nhi dưới 7 tuần tuổi (tính từ ngày đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt cuối cùng).
- Vị trí thai: Túi thai bắt buộc đã đi vào và làm tổ ổn định bên trong buồng tử cung. Phương pháp này tuyệt đối không có tác dụng và cấm chỉ định đối với trường hợp mang thai ngoài tử cung.
- Sức khỏe người mẹ: Người mẹ không mắc các bệnh lý mãn tính nghiêm trọng như bệnh tim mạch, huyết áp cao, rối loạn đông máu, suy gan, suy thận, hẹp van hai lá hoặc đang sử dụng thuốc corticoid kéo dài.
Cần làm gì trước khi thực hiện phá thai bằng thuốc?
Trước khi tiến hành, người phụ nữ cần trải qua các bước chuẩn bị kỹ lưỡng về cả thể chất lẫn tinh thần tại các cơ sở y tế được cấp phép:
Tiến hành khám lâm sàng
Bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành hỏi tiền sử bệnh lý, khai thác thông tin về chu kỳ kinh nguyệt, thời điểm quan hệ và kiểm tra các chỉ số sinh tồn cơ bản như huyết áp, nhịp tim nhằm đảm bảo cơ thể bạn đủ điều kiện tiếp nhận thuốc.
Chuẩn bị tâm lý sẵn sàng
Việc chấm dứt thai kỳ là một quyết định khó khăn, có thể gây ra những sang chấn về mặt tâm lý như lo âu, tội lỗi hay trầm cảm. Việc chia sẻ thẳng thắn với bác sĩ tâm lý hoặc người thân tín sẽ giúp bạn ổn định tinh thần, sẵn sàng bước vào quy trình điều trị.
Lắng tư vấn về quy trình thực hiện phá thai, chăm sóc cơ thể sau thực hiện và biện pháp tránh thai khác
Bác sĩ sẽ giải thích cặn kẽ về cơ chế hoạt động của thuốc, các hiện tượng sinh lý sẽ xảy ra (đau bụng, ra máu), các dấu hiệu nguy hiểm cần nhập viện ngay, cách tự chăm sóc tại nhà và tư vấn các biện pháp tránh thai an toàn để tránh mang thai ngoài ý muốn ngay sau đó.
Thực hiện xét nghiệm, siêu âm
Đây là bước bắt buộc. Siêu âm giúp xác định chính xác tuổi thai và vị trí túi thai. Xét nghiệm máu giúp kiểm tra tình trạng thiếu máu, nhóm máu và chức năng đông máu của người mẹ.
Ký bản cam kết tự nguyện phá thai
Sau khi đã hiểu rõ toàn bộ quy trình và các nguy cơ có thể xảy ra, người bệnh (hoặc người giám hộ đối với người dưới tuổi vị thành niên) sẽ tiến hành ký vào văn bản cam kết tự nguyện thực hiện thủ thuật.
Lưu ý chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt
Trước ngày uống thuốc, bạn nên ăn uống nhẹ nhàng, dễ tiêu, tránh các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá và đảm bảo ngủ đủ giấc để cơ thể có một nền tảng sức khỏe tốt nhất.
Thăm khám lâm sàng và siêu âm là bước bắt buộc để đảm bảo an toàn cho thai phụ (Nguồn: Sưu tầm)
Quy trình thực hiện phá thai bằng thuốc
Một quy trình chuẩn y khoa bắt buộc phải trải qua 5 bước nghiêm ngặt dưới sự giám sát trực tiếp của nhân viên y tế:
Bước 1:
Thăm khám, xét nghiệm và tư vấn phá thai bằng thuốc
Bác sĩ thực hiện tổng khám toàn diện, xác định tuổi thai dưới 7 tuần và loại trừ hoàn toàn các chống chỉ định y khoa như đã nêu ở phần trên.
Bước 2:
Làm ngừng sự phát triển của thai
Bác sĩ sẽ cho bạn uống viên thuốc đầu tiên ngay tại cơ sở y tế. Viên thuốc này có nhiệm vụ ức chế hormone progesterone, làm bong tróc túi thai ra khỏi lớp niêm mạc tử cung. Sau khi uống, bạn sẽ được theo dõi tại chỗ khoảng 30 – 60 phút, nếu mạch và huyết áp ổn định, bạn có thể về nhà tự theo dõi. Trong giai đoạn này, một số ít trường hợp có thể có hiện tượng ra máu âm đạo nhẹ.
Bước 3:
Kích thích thai tống ra ngoài
Sau 36 đến 48 giờ kể từ khi uống viên đầu tiên, bạn bắt buộc phải quay trở lại cơ sở y tế để uống hoặc ngậm viên thuốc thứ hai. Loại thuốc này kích thích cơ tử cung co bóp mạnh để đẩy toàn bộ phôi thai ra ngoài. Sau khi dùng viên thứ hai, bạn cần lưu lại bệnh viện từ 1 đến 3 tiếng dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ. Lúc này, bạn sẽ cảm thấy đau bụng dưới nhiều hơn và bắt đầu ra máu âm đạo cục lớn (chính là túi thai được tống ra ngoài).
Bước 4:
Tự theo dõi tại nhà sau phá thai bằng thuốc
Sau khi phôi thai đã ra và sức khỏe ổn định, bạn được ra về. Quá trình ra máu âm đạo sẽ tiếp tục diễn ra tại nhà như một chu kỳ kinh nguyệt bình thường, kéo dài từ 10 – 14 ngày, lượng máu giảm dần theo thời gian. Bạn cần tự theo dõi nhiệt độ cơ thể và mức độ đau bụng hằng ngày.
Bước 5:
Tái khám và kiểm tra
Sau 2 tuần kể từ khi hoàn thành quy trình uống thuốc, bạn bắt buộc phải quay lại cơ sở y tế để tái khám. Bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm kiểm tra buồng tử cung xem sạch hoàn toàn chưa. Nếu không tái khám, bạn sẽ không thể biết được liệu mình đã phá thai thành công hay đang gặp phải biến chứng sót nhau nguy hiểm.
Những nguy cơ có thể gặp khi thực hiện phá thai bằng thuốc
Mặc dù được đánh giá là an toàn hơn can thiệp ngoại khoa, phương pháp nội khoa vẫn tiềm ẩn những nguy cơ biến chứng nhất định mà người dùng cần biết:
Ra máu kéo dài
Hiện tượng ra máu âm đạo kéo dài trên 2 tuần không giảm, đi kèm hiện tượng máu có màu đen sẫm, mùi hôi khó chịu là dấu hiệu cảnh báo bất thường. Ra máu quá nhiều có thể khiến người mẹ bị mất máu cấp, chóng mặt, ngất xỉu và cần phải truyền máu cấp cứu.
Dị ứng với thuốc phá thai
Một số cơ địa nhạy cảm có thể phản ứng dị ứng với các thành phần của thuốc, gây ra các biểu hiện như nổi mề đay, mẩn ngứa, phát ban, khó thở, tụt huyết áp. Tình trạng này nếu không xử lý kịp thời có thể dẫn đến sốc phản vệ nguy hiểm đến tính mạng.
Sót nhau thai
Đây là hiện tượng một phần nhau thai hoặc phôi thai vẫn còn bám lại bên trong buồng tử cung do thuốc không đủ lực co bóp tống xuất ra ngoài hoàn toàn. Sót nhau gây rong huyết kéo dài và là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nhiễm trùng tử cung nghiêm trọng.
Rối loạn nội tiết tố
Việc chấm dứt thai kỳ đột ngột bằng nồng độ hóa chất liều cao làm gián đoạn chu kỳ hormone tự nhiên của cơ thể. Điều này có thể dẫn đến hiện tượng vô kinh kéo dài, rong kinh hoặc chu kỳ kinh nguyệt không đều trong nhiều tháng sau đó.
Cơ thể thay đổi thất thường
Tác dụng phụ của thuốc co bóp tử cung có thể khiến người phụ nữ trải qua các triệu chứng mệt mỏi, ớn lạnh, sốt nhẹ dưới 38 độ C, buồn nôn, tiêu chảy và đau đầu dữ dội trong vài ngày đầu.
Viêm nhiễm phụ khoa
Trong suốt thời gian âm đạo ra máu liên tục, nếu công tác vệ sinh vùng kín không đảm bảo, vi khuẩn từ bên ngoài sẽ dễ dàng ngược dòng lên cổ tử cung, gây viêm nội mạc tử cung, viêm phần phụ, tắc ống dẫn trứng – một trong những nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh thứ phát.
Ra máu kéo dài và viêm nhiễm phụ khoa là các biến chứng thường gặp nếu không theo dõi sát sao (Nguồn: Sưu tầm)
Những điều cần lưu ý sau khi phá thai bằng thuốc
Giai đoạn hậu thai kỳ này đòi hỏi người phụ nữ phải chăm sóc cơ thể cực kỳ cẩn thận để đẩy nhanh tốc độ phục hồi các tổn thương niêm mạc:
- Dành nhiều thời gian nghỉ ngơi và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ: Nằm nghỉ ngơi hoàn toàn tại giường trong 1 – 2 ngày đầu. Tránh đi lại nhiều hay vận động mạnh để tử cung sớm co hồi về kích thước ban đầu.
- Tránh làm việc nặng và không khuân vác đồ nặng ít nhất trong 2 tuần đầu sau phá thai: Không khuân vác đồ nặng, không tập các môn thể thao gắng sức ít nhất trong 2 tuần đầu sau khi dùng thuốc.
- Vệ sinh vùng kín sạch sẽ và thay băng thường xuyên. Tránh thụt rửa sâu trong âm đạo: Thay băng vệ sinh thường xuyên mỗi 4 tiếng/lần giống như trong kỳ kinh nguyệt. Rửa vùng kín bằng nước ấm sạch, tuyệt đối không dùng tay thụt rửa sâu trong âm đạo và không ngâm mình trong bồn tắm để ngăn vi khuẩn xâm nhập.
- Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, đặc biệt là thực phẩm giàu sắt như thịt bò, thịt heo, trứng, sữa và rau củ quả: Tăng cường nhóm thực phẩm giàu sắt và protein như thịt bò, thịt lợn nạc, trứng, sữa, gan động vật để bù đắp lại lượng máu đã mất. Ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi giàu Vitamin C để nâng cao sức đề kháng.
- Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ: Uống đầy đủ, đúng liều lượng các loại thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau được bác sĩ kê đơn để phòng ngừa viêm nhiễm.
- Kiêng quan hệ tình dục thời gian đầu: Tuyệt đối không quan hệ tình dục trong ít nhất 4 tuần kể từ khi phá thai. Lúc này, cổ tử cung còn hé mở và niêm mạc tử cung đang bị tổn thương nghiêm trọng, việc quan hệ sẽ trực tiếp đưa vi khuẩn vào sâu bên trong, gây nhiễm trùng nặng và đau đớn dữ dội.
Dấu hiệu nhận biết phá thai bằng thuốc thành công hoặc không thành công
Dấu hiệu phá thai bằng thuốc thành công
- Ra cục máu đông lớn sau khi uống viên thuốc thứ hai khoảng 2 – 6 tiếng (minh chứng túi thai đã ra).
- Máu âm đạo ra nhiều trong những ngày đầu rồi giảm dần và hết hẳn sau 10 – 14 ngày.
- Cơn đau bụng dưới giảm dần mức độ theo thời gian.
- Cơ thể bớt mệt mỏi, các triệu chứng nghén (buồn nôn, căng ngực) biến mất hoàn toàn.
- Kết quả siêu âm tái khám sau 2 tuần cho thấy buồng tử cung sạch, không còn sót nhau hay dịch ứ đọng.
Dấu hiệu phá thai bằng thuốc không thành công
- Sau khi uống viên thứ hai quá 24 tiếng nhưng không có hiện tượng ra máu cục âm đạo.
- Đau bụng dưới dữ dội, liên tục, dùng thuốc giảm đau không thuyên giảm.
- Ra máu âm đạo ồ ạt, làm ướt đẫm 2 băng vệ sinh dày chỉ trong vòng 1 tiếng và tình trạng này kéo dài hơn 2 giờ liên tiếp.
- Sốt cao trên 38 độ C, cơ thể lạnh run, khí hư âm đạo tiết ra có mùi hôi nồng nặc.
- Kết quả siêu âm tái khám vẫn thấy tim thai đập hoặc còn khối nhau thai sót lại trong tử cung. Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ phải can thiệp bằng thủ thuật nạo hút thai ngoại khoa khẩn cấp để bảo vệ tính mạng người mẹ.
Tái khám sau 2 tuần để đánh giá chính xác kết quả của quá trình điều trị (Nguồn: Sưu tầm)
Những câu hỏi thường gặp về phá thai bằng thuốc
Phá thai bằng thuốc có ảnh hưởng đến khả năng sinh con không?
Nếu quy trình được thực hiện đúng cách tại cơ sở y tế uy tín, thai ra hết hoàn toàn và không xảy ra biến chứng nhiễm trùng thì phương pháp này không ảnh hưởng đến khả năng mang thai sau này. Chu kỳ kinh nguyệt sẽ quay trở lại sau 4 – 8 tuần. Tuy nhiên, nếu bạn tự ý thực hiện dẫn đến sót nhau, nhiễm trùng tử cung gây tắc vòi trứng thì nguy cơ vô sinh, hiếm muộn là rất cao. Bạn cũng không nên lạm dụng phương pháp này nhiều lần vì sẽ làm mỏng niêm mạc tử cung, gây khó khăn cho việc làm tổ của hợp tử về sau.
Phá thai bằng thuốc thực hiện tại nhà được không?
Tuyệt đối KHÔNG. Đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm đã được Bộ Y tế nghiêm cấm. Việc tự ý mua thuốc trôi nổi trên mạng hoặc tự uống thuốc tại nhà mà không qua siêu âm xác định vị trí, tuổi thai có thể dẫn đến các hậu quả thảm khốc như vỡ bàng huyết do mang thai ngoài tử cung, sót nhau gây nhiễm trùng máu, băng huyết ồ ạt dẫn đến tử vong nếu không được cấp cứu ngoại khoa kịp thời.
Chi phí phá thai bằng thuốc như thế nào?
Chi phí tổng thể sẽ bao gồm phí khám lâm sàng, siêu âm, xét nghiệm máu, giá tiền thuốc chính hãng và phí tái khám. Mức giá này thường dao động và phụ thuộc vào bảng giá niêm yết của từng bệnh viện công lập hoặc phòng khám đa khoa tư nhân được cấp phép. Bạn nên tìm đến các bệnh viện phụ sản lớn để được hưởng mức chi phí hợp lý và đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Tóm lại, phá thai bằng thuốc là một lựa chọn y khoa mang tính nhân văn và an toàn khi được thực hiện đúng quy chuẩn. Hy vọng bài viết đã cung cấp những góc nhìn khoa học và thấu đáo, giúp phái đẹp nâng cao ý thức chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản của chính mình.
Nguồn tham khảo:
Bộ y tế:
https://kcb.vn/upload/1003582/fck/hathu/phathaibangthuoc.pdf
Sở y tế Ninh Bình:
https://cdc.ninhbinh.gov.vn/tin-tuc-su-kien/thong-tin-y-hoc/pho-bien-kien-thuc/pha-thai-bang-thuoc-va-nhung-nguy-co.html
📝Nguồn tài liệu: Chọn lọc từ nhiều nguồn y tế uy tín
🔎Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tổng quan. Vui lòng tham khảo ý kiến của Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để nhận được hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn.