Tham gia nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm của công dân nam khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn sức khỏe theo quy định. Với người mắc bệnh gút – bệnh lý viêm khớp gây đau nhức, sưng viêm và hạn chế vận động – nhiều người băn khoăn liệu có đủ điều kiện nhập ngũ hay không. Thực tế, việc được tham gia nghĩa vụ quân sự sẽ phụ thuộc vào mức độ bệnh và kết quả phân loại sức khỏe theo quy định của Bộ Quốc phòng.
Người bị bệnh Gout có đi nghĩa vụ quân sự không?
Để giải đáp thắc mắc “Người bị bệnh Gout có đi nghĩa vụ quân sự không?”, chúng ta cần đối chiếu trực tiếp với các văn bản pháp luật hiện hành về tiêu chuẩn tuyển quân. Cụ thể là Thông tư số 105/2023/TT-BQP của Bộ Quốc phòng quy định về tiêu chuẩn sức khỏe, khám sức khỏe cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng (thay thế cho Thông tư liên tịch số 16/2016/TTLT-BYT-BQP trước đây).
Theo quy định chung của Luật Nghĩa vụ quân sự, chỉ những công dân có lệnh gọi nhập ngũ đạt tiêu chuẩn sức khỏe Loại 1, Loại 2 và Loại 3 mới đủ điều kiện gọi nhập ngũ vào quân đội. Ngược lại, những công dân có sức khỏe xếp loại 4, loại 5 và loại 6 sẽ thuộc diện tạm hoãn hoặc miễn gọi nhập ngũ trong thời bình do không đủ điều kiện thể lực để tham gia các hoạt động huấn luyện quân sự cường độ cao.
Bệnh gút (Gout) là một bệnh lý rối loạn chuyển hóa nhân purin, đặc trưng bởi sự tăng acid uric máu và lắng đọng các tinh thể muối urat sắc nhọn tại các khớp, gây ra các đợt viêm khớp cấp tính dữ dội, sưng, nóng, đỏ rực. Về mặt pháp lý y khoa quân sự, bệnh gút được xếp vào nhóm các bệnh lý về hệ cơ xương khớp và mạn tính. Theo bảng tiêu chuẩn phân loại bệnh tật, bệnh gút mạn tính hoặc gút có biến chứng thường được đánh giá điểm số rất cao (điểm 5 hoặc điểm 6), tương đương với Sức khỏe Loại 5 hoặc Loại 6.
Do đó, câu trả lời chính thức là: Người bị bệnh gút (Gout) mạn tính, đã được chẩn đoán xác định và có hồ sơ bệnh án rõ ràng thường sẽ không phải đi nghĩa vụ quân sự. Họ sẽ được Hội đồng khám sức khỏe xếp vào diện không đủ tiêu chuẩn sức khỏe nhập ngũ và được tạm hoãn hoặc miễn nghĩa vụ quân sự trong thời bình tùy thuộc vào mức độ diễn tiến cụ thể của bệnh.
Người bị bệnh gút thường không đủ tiêu chuẩn sức khỏe để tham gia nghĩa vụ quân sự do hệ vận động bị tổn thương (Nguồn: Sưu tầm)
Cách xếp loại sức khỏe cho người bị Gout khi đi khám tuyển
Quy trình đánh giá và xếp loại sức khỏe cho công dân tham gia khám tuyển NVQS được thực hiện dựa trên phương pháp cho điểm đối với từng chỉ tiêu bệnh tật. Cụ thể, mỗi bộ phận, mỗi bệnh lý sau khi khám sẽ được bác sĩ chuyên khoa chấm theo thang điểm từ 1 đến 6:
- Điểm 1: Chỉ tình trạng sức khỏe rất tốt.
- Điểm 2: Chỉ tình trạng sức khỏe tốt.
- Điểm 3: Chỉ tình trạng sức khỏe khá.
- Điểm 4: Chỉ tình trạng sức khỏe trung bình.
- Điểm 5: Chỉ tình trạng sức khỏe kém.
- Điểm 6: Chỉ tình trạng sức khỏe rất kém.
Sau khi tổng hợp điểm của tất cả các chuyên khoa (nội khoa, ngoại khoa, mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, tâm thần kinh, da liễu, phân loại thể lực), loại sức khỏe tổng thể của công dân sẽ được xác định theo điểm số cao nhất (kém nhất) trong các chỉ tiêu:
- Sức khỏe Loại 1: Tất cả các chỉ tiêu đều đạt điểm 1.
- Sức khỏe Loại 2: Có ít nhất một chỉ tiêu đạt điểm 2, các chỉ tiêu còn lại điểm 1 hoặc 2.
- Sức khỏe Loại 3: Có ít nhất một chỉ tiêu đạt điểm 3, các chỉ tiêu còn lại điểm 1, 2 hoặc 3.
- Sức khỏe Loại 4: Có ít nhất một chỉ tiêu đạt điểm 4, các chỉ tiêu còn lại từ 1 đến 4.
- Sức khỏe Loại 5: Có ít nhất một chỉ tiêu đạt điểm 5, các chỉ tiêu còn lại từ 1 đến 5.
- Sức khỏe Loại 6: Có ít nhất một chỉ tiêu đạt điểm 6, các chỉ tiêu còn lại từ 1 đến 6.
Đối với bệnh gút, tiêu chuẩn phân loại chi tiết trong Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư của Bộ Quốc phòng quy định như sau:
- Bệnh gút giai đoạn khởi phát hoặc tăng acid uric máu đơn thuần (chưa có triệu chứng lâm sàng rõ rệt phá hủy khớp): Bác sĩ có thể xem xét cho điểm 3 hoặc điểm 4 tùy mức độ. Nếu bị chấm điểm 4, công dân sẽ xếp sức khỏe Loại 4 – Thuộc diện tạm hoãn gọi nhập ngũ trong năm đó.
- Bệnh gút mạn tính (đã bùng phát nhiều cơn gút cấp dữ dội, gây sưng biến dạng khớp, cứng khớp): Được chấm điểm 5. Công dân xếp sức khỏe Loại 5 – Không đủ điều kiện nhập ngũ.
- Bệnh gút nghiêm trọng có biến chứng (đã xuất hiện các hạt tophi lớn, dọa vỡ, loét da, hủy hoại cấu trúc sụn khớp hoặc gây biến chứng suy thận): Được chấm điểm 6. Công dân xếp sức khỏe Loại 6 – Miễn hoàn toàn nghĩa vụ quân sự.
Vì chỉ cần một chỉ tiêu bị điểm 5 hoặc điểm 6 thì sức khỏe tổng thể sẽ bị kéo xuống Loại 5 hoặc Loại 6, nên người bệnh gút mạn tính rõ ràng thuộc diện không đạt tiêu chuẩn tuyển quân.
Quy trình khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự liên quan đến bệnh gout
Để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và không bỏ sót bệnh lý, quy trình khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự đối với công dân nói chung và người nghi ngờ mắc bệnh gút nói riêng được thực hiện nghiêm ngặt qua các vòng như sau:
- Vòng 1: Khám sơ tuyển tại cấp xã/phường: Tại vòng này, Trạm y tế cấp xã sẽ tiến hành kiểm tra thể lực cơ bản (chiều cao, cân nặng, vòng ngực), phát hiện những dị tật, dị hình lồi lõm rõ ràng và khai thác tiền sử bệnh tật của công dân cũng như gia đình. Nếu công dân có biểu hiện sưng khớp ngón chân cái đặc trưng hoặc xuất trình được hồ sơ bệnh án gút của các bệnh viện lớn, bác sĩ sơ tuyển sẽ ghi nhận vào phiếu và chuyển tiếp lên vòng khám sau.
- Vòng 2: Khám chi tiết tại Hội đồng khám NVQS cấp huyện: Đây là vòng khám toàn diện và có tính chất quyết định. Công dân sẽ lần lượt đi qua các phòng khám chuyên khoa độc lập:
- Khám Ngoại khoa/Cơ xương khớp: Bác sĩ sẽ trực tiếp sờ nắn, kiểm tra biên độ vận động của các khớp (ngón chân, cổ chân, đầu gối, cổ tay). Quan sát xem khớp có dấu hiệu sưng tấy mãn tính, biến dạng hoặc có sự hiện diện của các hạt u sần (hạt tophi) dưới da hay không.
- Khám Nội khoa: Đánh giá tình trạng viêm hệ thống và khai thác sâu tần suất bùng phát các cơn đau quặn thắt về đêm của người bệnh.
- Vòng 3: Thực hiện cận lâm sàng (Xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh): Đối với những trường hợp khai báo có tiền sử bệnh gút hoặc bác sĩ phát hiện nghi ngờ ở vòng khám lâm sàng, Hội đồng khám tuyển sẽ chỉ định thực hiện các kỹ thuật cận lâm sàng bắt buộc:
- Xét nghiệm máu: Định lượng nồng độ acid uric trong huyết thanh. Nếu nồng độ vượt quá mức 420 µmol/L (ở nam), đây là bằng chứng sinh hóa quan trọng.
- Xét nghiệm chức năng thận (Creatinin, Ure): Để kiểm tra xem bệnh gút đã gây biến chứng suy giảm chức năng lọc của thận hay chưa.
- Chụp X-quang khớp (nếu cần): Nhằm tìm kiếm các hình ảnh khuyết xương hình hốc, tổn thương màng bao hoạt dịch do sự bào mòn của tinh thể urat.
Sau khi có đầy đủ kết quả lâm sàng và xét nghiệm, Chủ tịch Hội đồng khám sức khỏe cấp huyện sẽ tiến hành kết luận phân loại và ký biên bản xác định công dân có đủ điều kiện nhập ngũ hay không.
Các câu hỏi thường gặp (FAQ)
Dưới đây là tổng hợp giải đáp cho những thắc mắc phổ biến nhất của các thanh niên xung quanh việc khám nghĩa vụ quân sự khi liên quan đến bệnh gút:
Chỉ bị tăng Acid uric máu nhưng chưa đau có được miễn không?
Trường hợp công dân đi xét nghiệm máu thấy chỉ số acid uric tăng cao vượt ngưỡng tiêu chuẩn nhưng chưa từng bùng phát cơn đau gút cấp nào, khớp hoàn toàn bình thường, không sưng đỏ và không có hạt tophi, thì về mặt y khoa y học, đây mới chỉ được gọi là trạng thái “tăng acid uric máu đơn thuần” chứ chưa được chẩn đoán là bệnh gút (Gout).
Theo quy định, trạng thái tăng acid uric máu đơn thuần chưa đủ cơ sở để xếp công dân vào sức khỏe Loại 5 hay Loại 6 để được miễn hoàn toàn NVQS. Tùy thuộc vào chỉ số acid uric cao mức độ nào và thể lực chung, Hội đồng khám sức khỏe có thể chấm điểm 3 hoặc điểm 4. Nếu tổng thể sức khỏe đạt Loại 3, công dân vẫn có thể đủ điều kiện gọi nhập ngũ. Khi vào môi trường quân đội, chế độ ăn uống nhiều rau xanh, ít đạm, uống nhiều nước và rèn luyện điều độ đôi khi lại là một giải pháp tự nhiên tốt giúp kiểm soát hạ chỉ số acid uric này xuống mức an toàn.
Đang điều trị Gout tại nhà có phải đi khám NVQS không?
Câu trả lời là: có, bạn vẫn phải đi khám đúng lệnh gọi. Khi nhận được Lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự của Ban chỉ huy quân sự cấp huyện/xã, công dân có nghĩa vụ phải có mặt đúng thời gian, địa điểm quy định. Việc tự ý vắng mặt với lý do “tôi đang bị bệnh gút điều trị tại nhà” mà không có sự chứng thực của Hội đồng khám tuyển là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử phạt hành chính nghiêm khắc theo quy định.
Lời khuyên cho bạn: Khi đi khám NVQS, bạn hãy mang theo toàn bộ hồ sơ y tế, bệnh án, sổ khám bệnh định kỳ, phiếu xét nghiệm máu gần nhất có chỉ số acid uric cao và các đơn thuốc đặc trị (như Colchicine, Allopurinol, Febuxostat) của các bệnh viện cấp quận/huyện trở lên. Việc chủ động cung cấp bằng chứng y khoa này sẽ giúp các bác sĩ tại phòng khám NVQS nhanh chóng nắm bắt thực trạng bệnh lý, có cơ sở làm chỉ dẫn đề xuất thực hiện xét nghiệm kiểm chứng và đưa ra kết luận phân loại sức khỏe chính xác, công bằng nhất cho bạn, tránh việc phải di chuyển nhiều lần.
Người bệnh cần mang theo hồ sơ bệnh án và đơn thuốc điều trị gút khi đến phòng khám nghĩa vụ quân sự (Nguồn: Sưu tầm)
Khám NVQS ở vòng nào thì xét nghiệm máu phát hiện Gout?
Theo quy trình chuẩn hóa của Bộ Quốc phòng, việc thực hiện các kỹ thuật cận lâm sàng như lấy máu xét nghiệm, xét nghiệm nước tiểu, chụp X-quang hay siêu âm chỉ được tiến hành ở Vòng khám chi tiết của Hội đồng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự cấp huyện (Vòng 2).
Ở vòng sơ tuyển cấp xã (Vòng 1), trạm y tế hoàn toàn không có chức năng và trang thiết bị để thực hiện lấy máu xét nghiệm định lượng acid uric. Do đó, nếu bạn có tiền sử bệnh gút, hãy khai báo thành thật ở vòng sơ tuyển để được ghi nhận vào danh sách chuyển lên tuyến huyện thực hiện xét nghiệm máu chuyên sâu. Kết quả xét nghiệm máu tại phòng khám cấp huyện sẽ là căn cứ pháp lý sinh hóa có giá trị tuyệt đối để xác định bạn có mắc bệnh gút hay không.
Tóm lại, quy định tuyển quân hiện hành luôn đề cao tính khoa học và phù hợp với tình trạng sức khỏe của công dân. Người mắc bệnh gút mạn tính có thể được xem xét hoãn hoặc miễn nghĩa vụ quân sự nếu không đủ điều kiện thể lực theo quy định. Việc nắm rõ các tiêu chuẩn sức khỏe và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ y tế sẽ giúp công dân chủ động hơn trong quá trình khám tuyển, đồng thời đảm bảo thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định pháp luật.