Aspirin là thuốc giảm đau, hạ sốt và kháng viêm quen thuộc, nhưng việc sử dụng có thể gây kích ứng đường tiêu hóa ở một số người. Để cải thiện khả năng dung nạp, các dạng bào chế đặc biệt như Aspirin pH8 đã được phát triển nhằm hỗ trợ giảm tác động trực tiếp lên niêm mạc dạ dày. Nhờ đó, thuốc vẫn phát huy hiệu quả điều trị trong các trường hợp phù hợp đồng thời góp phần nâng cao sự thuận tiện khi sử dụng.
Aspirin pH8 là thuốc gì?
Thuốc Aspirin pH8 là một chế phẩm y tế chứa hoạt chất chính là Acid acetylsalicylic (Aspirin) với hàm lượng thông dụng là 500mg. Thuốc thuộc phân loại nhóm giảm đau, hạ sốt, kháng viêm phi steroid (NSAID).
Điểm làm nên sự khác biệt cốt lõi của dòng thuốc này nằm ngay ở ký hiệu “pH8”. Thông thường, một viên Aspirin trần khi đi vào dạ dày (nơi có môi trường axit mạnh với độ pH từ 1 đến 2) sẽ tan rã ngay tại chỗ. Do đặc tính của một axit yếu, Aspirin không ion hóa trong dạ dày nên dễ dàng thấm qua lớp màng nhầy, gây tổn thương biểu mô bọc và kích ứng cơ học trực tiếp lên niêm mạc dạ dày, dẫn đến các cơn đau thượng vị hoặc xuất huyết.
Để khắc phục hiện tượng này, viên Aspirin pH8 được bọc một lớp màng kháng dịch vị đặc biệt. Lớp màng này trơ hoàn toàn và không thể hòa tan trong môi trường axit của dạ dày. Chỉ khi đi qua tá tràng và xuống đến ruột non – nơi có dịch ruột với môi trường kiềm nhẹ đạt độ pH từ 8 trở lên – lớp vỏ bọc này mới bị phá hủy hoàn toàn để giải phóng hoạt chất Aspirin. Nhờ cơ chế thông minh này, thuốc giúp giảm thiểu tối đa các tác dụng phụ có hại tại chỗ trên dạ dày, trở thành giải pháp thay thế tối ưu cho những bệnh nhân cần dùng Aspirin liều cao để điều trị các bệnh lý cơ xương khớp.
Aspirin pH8 500mg được chỉ định để điều trị các triệu chứng đau đầu, đau răng và viêm khớp (Nguồn: Sưu tầm)
Thuốc Aspirin pH8 có công dụng gì?
Nhờ sở hữu hàm lượng hoạt chất 500mg cùng cơ chế bao phim tan trong ruột, Aspirin pH8 mang lại dải công dụng lâm sàng mạnh mẽ trong việc kiểm soát các triệu chứng viêm đau từ nhẹ đến trung bình.
Chỉ định
Thuốc Aspirin pH8 được các bác sĩ chỉ định rộng rãi trong các trường hợp sau:
- Điều trị các hội chứng đau: Giảm nhanh các cơn đau có mức độ từ nhẹ đến trung bình như đau đầu, đau nửa đầu (Migraine), đau răng sau khi can thiệp nha khoa, đau mỏi cơ bắp do vận động quá sức, đau lưng, đau dây thần kinh và đau bụng kinh ở phụ nữ.
- Hạ sốt: Hạ thân nhiệt hiệu quả cho các trường hợp sốt cao do cảm lạnh, cảm cúm hoặc các phản ứng nhiễm trùng thông thường (ngoại trừ các trường hợp sốt do nhiễm virus đặc thù ở trẻ em).
- Điều trị các bệnh lý viêm khớp mãn tính và cấp tính: Giảm tình trạng sưng, nóng, đỏ, đau trong bệnh viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp, viêm cột sống dính khớp và thấp khớp cấp tính (sử dụng theo phác đồ liều cao riêng biệt).
- Phòng ngừa huyết khối (Chỉ định mở rộng): Dù hàm lượng 500mg chủ yếu dùng để giảm đau, nhưng trong một số trường hợp đặc biệt không có sẵn viên liều thấp (81mg – 100mg), bác sĩ có thể hướng dẫn phân liều phù hợp để dự phòng tai biến mạch máu não hoặc nhồi máu cơ tim.
Dược lực học
- Tác dụng giảm đau và kháng viêm: Aspirin pH8 hoạt động bằng cách ức chế không chọn lọc hai enzyme Cyclooxygenase-1 (COX-1) và Cyclooxygenase-2 (COX-2). Việc ức chế COX-2 làm chặn đứng quá trình tổng hợp các Prostaglandin ngoại vi – chất trung gian hóa học kích hoạt phản ứng viêm và làm tăng tính nhạy cảm của các thụ cảm thể đau đối với các kích thích cơ học, hóa học. Từ đó, thuốc làm giảm nhanh tình trạng sưng viêm và xoa dịu cảm giác đau đớn tại mô tổn thương.
- Tác dụng hạ sốt: Thuốc ức chế sự tổng hợp Prostaglandin E1 và E2 tại vùng dưới đồi của não bộ (trung tâm điều hòa thân nhiệt). Điều này làm lập lại cân bằng cơ chế điều nhiệt, gây giãn mạch ngoại biên và tăng tiết mồ hôi để cơ thể thải nhiệt ra môi trường, giúp hạ sốt nhanh.
- Tác dụng chống kết tập tiểu cầu: Aspirin ức chế không hồi phục enzyme COX-1 của tiểu cầu, ngăn cản sự hình thành Thromboxane A2 (chất gây co mạch và kết tụ tiểu cầu). Tác dụng này kéo dài suốt đời sống của tiểu cầu (7 – 10 ngày).
Dược động học
- Hấp thu: Do có màng bao phim đặc biệt, quá trình hấp thu của Aspirin pH8 bị chậm lại rõ rệt so với viên nén thông thường. Thuốc đi qua dạ dày nguyên vẹn và chỉ bắt đầu rã, hấp thu tại ruột non. Nồng độ đỉnh của thuốc trong huyết tương đạt được sau khi uống khoảng từ 2 đến 4 giờ. Sinh khả dụng của thuốc đạt mức cao nhưng có thể bị ảnh hưởng nếu thức ăn trong ruột làm chậm thời gian rỗng của dạ dày.
- Phân bố: Sau khi hấp thu, Aspirin nhanh chóng bị thủy phân thành acid salicylic. Cả Aspirin và acid salicylic đều liên kết rất mạnh với protein huyết tương (chủ yếu là Albumin) và phân bố nhanh chóng đến hầu hết các mô và dịch trong cơ thể. Thuốc có khả năng đi qua hàng rào nhau thai và bài tiết một lượng nhỏ vào sữa mẹ.
- Chuyển hóa: Thuốc được chuyển hóa phần lớn tại gan thông qua hệ thống enzyme gan thành các chất chuyển hóa dạng liên hợp không còn hoạt tính sinh học.
- Thải trừ: Thuốc và các chất chuyển hóa được đào thải ra ngoài cơ thể chủ yếu qua thận (đường nước tiểu). Thời gian bán thải của Aspirin khoảng 15 – 20 phút, nhưng của chất chuyển hóa acid salicylic có thể kéo dài từ 2 đến 3 giờ (ở liều thấp) cho đến hơn 20 giờ (ở liều cao điều trị viêm khớp).
Liều lượng và cách sử dụng thuốc Aspirin pH8
Để thuốc phát huy tác dụng giảm đau tối ưu và bảo toàn nguyên vẹn lớp màng bao bảo vệ hệ tiêu hóa, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn sử dụng.
Cách dùng
- Thuốc Aspirin pH8 được dùng bằng đường uống.
- Người bệnh nên uống nguyên viên thuốc với một ly nước lọc lớn (khoảng 150 – 200ml).
- Lưu ý bắt buộc: Không được nhai nát, không bẻ đôi và không nghiền nhỏ viên thuốc trước khi uống. Việc nhai hoặc làm vỡ viên thuốc sẽ phá hủy hoàn toàn cấu trúc lớp màng bao phim pH8, khiến hoạt chất Aspirin giải phóng ngay tại dạ dày, làm mất tác dụng bảo vệ niêm mạc và làm tăng nguy cơ viêm loét dạ dày tương tự như viên Aspirin thường.
- Nên uống thuốc ngay sau bữa ăn no để tận dụng tối đa dịch thức ăn làm dung môi trung hòa, giảm bớt áp lực lên đường ruột.
Liều dùng khuyến cáo (Dành cho người lớn và trẻ em trên 16 tuổi)
- Liều giảm đau, hạ sốt thông thường: Uống 1 viên (500mg) cho một lần dùng. Nếu cơn đau hoặc sốt chưa dứt, có thể uống liều tiếp theo sau 4 đến 6 tiếng. Tuyệt đối không uống quá 8 viên (4000mg) trong vòng 24 giờ để tránh ngộ độc cấp tính.
- Liều điều trị viêm khớp, thấp khớp cấp: Liều cao từ 3g – 4g/ngày (6 đến 8 viên/ngày), chia làm nhiều lần uống nhỏ trong ngày. Liều lượng này bắt buộc phải có sự chỉ định và theo dõi sát sao từ bác sĩ chuyên khoa xương khớp, người bệnh không được tự ý áp dụng tại nhà.
Tác dụng phụ của thuốc Aspirin pH8
Mặc dù công nghệ màng bao pH8 giúp hạn chế đáng kể tác dụng phụ tại chỗ trên dạ dày, nhưng sau khi hấp thu vào máu, Aspirin vẫn ức chế tổng hợp Prostaglandin toàn thân, do đó thuốc vẫn tiềm ẩn một số tác dụng không mong muốn:
- Trên hệ tiêu hóa: Dù ít gây đau dạ dày cấp hơn viên thường, thuốc vẫn có thể gây cảm giác buồn nôn, ợ chua, chướng bụng, đầy hơi hoặc tiêu chảy nhẹ. Sử dụng liều cao kéo dài vẫn có nguy cơ gây loét dạ dày ẩn hoặc xuất huyết tiêu hóa ngược dòng.
- Trên hệ đông máu (Tăng nguy cơ chảy máu): Thuốc làm kéo dài thời gian chảy máu. Người dùng có thể dễ bị bầm tím dưới da khi va chạm nhẹ, chảy máu chân răng khi đánh răng, chảy máu cam khó cầm.
- Phản ứng dị ứng và hô hấp: Có thể gây khởi phát cơn co thắt phế quản (lên cơn hen giả) ở những người có tiền sử dị ứng với NSAID. Các biểu hiện khác bao gồm nổi mề đay, mẩn ngứa đỏ da, phù mạch (phù môi, mắt).
- Độc tính thần kinh và tai (Khi dùng liều cao): Có thể gây ra các triệu chứng ù tai, có tiếng vo ve trong tai, giảm thính lực tạm thời, chóng mặt hoặc nhức đầu.
Người dùng cần lưu ý nguy cơ kéo dài thời gian chảy máu và dễ bầm tím khi dùng Aspirin pH8 (Nguồn: Sưu tầm)
Xử trí khi quên liều và dùng quá liều
Trường hợp quên liều
- Nếu bạn quên uống một liều thuốc Aspirin pH8 khi đang trong đợt điều trị giảm đau, hãy uống ngay sau khi nhớ ra nếu khoảng thời gian đó cách xa liều tiếp theo.
- Nếu thời điểm nhớ ra đã gần kề với liều uống của lần kế tiếp, hãy bỏ qua liều đã quên và tiếp tục uống liều mới theo đúng lịch trình ban đầu.
- Tuyệt đối không uống gấp đôi liều (2 viên cùng lúc) để bù cho liều đã quên, vì việc này sẽ làm tăng nguy cơ quá liều và kích ứng đường tiêu hóa nghiêm trọng.
Trường hợp quá liều
- Triệu chứng quá liều cấp tính: Khi uống một lượng lớn thuốc cùng lúc, cơ thể sẽ có biểu hiện nhiễm độc acid salicylic bao gồm: ù tai dữ dội, giảm thính lực, chóng mặt, vã mồ hôi, buồn nôn, nôn mửa, thở nhanh và sâu (do kích thích trung tâm hô hấp), lú lẫn, co giật hoặc hôn mê.
- Cách xử trí: Quá liều Aspirin là một tình trạng cấp cứu y khoa khẩn cấp. Cần đưa ngay người bệnh đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất. Các biện pháp can thiệp bao gồm: rửa dạ dày (nếu mới uống), cho uống than hoạt để hấp phụ thuốc còn sót lại, truyền dịch kiềm hóa nước tiểu bằng Natri bicarbonat để tăng tốc độ thải trừ acid salicylic qua thận, và tiến hành lọc máu trong trường hợp nhiễm độc nặng đe dọa tính mạng.
Lưu ý cần biết khi sử dụng thuốc Aspirin pH8
- Sử dụng thuốc đúng liều lượng và thời gian theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
- Nuốt nguyên viên, không nghiền, bẻ hoặc nhai thuốc để tránh ảnh hưởng đến lớp bao bảo vệ.
- Thận trọng ở người có tiền sử viêm loét dạ dày – tá tràng, xuất huyết tiêu hóa, hen phế quản hoặc rối loạn đông máu.
- Không tự ý phối hợp với các thuốc chống viêm không steroid (NSAID), thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu khác nếu chưa được tư vấn y tế.
- Ngừng thuốc và liên hệ cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dữ dội, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc chảy máu kéo dài.
- Không khuyến cáo sử dụng cho trẻ em mắc các bệnh do virus nếu không có chỉ định của bác sĩ do nguy cơ hội chứng Reye.
Thận trọng khi sử dụng thuốc Aspirin pH8
- Tuyệt đối chống chỉ định cho trẻ em dưới 16 tuổi: Trẻ em và thanh thiếu niên đang bị sốt hoặc có các triệu chứng nhiễm virus (như bệnh cúm, thủy đậu) tuyệt đối không được dùng Aspirin pH8. Việc sử dụng thuốc trong trường hợp này có thể gây khởi phát Hội chứng Reye – một căn bệnh cực kỳ hiếm gặp nhưng vô cùng nguy hiểm, gây thoái hóa mỡ gan cấp tính và phù não nặng, dẫn đến nguy cơ tử vong lên tới 50%. Để hạ sốt cho trẻ em, Paracetamol hoặc Ibuprofen luôn là lựa chọn an toàn hơn.
- Chống chỉ định cho người bệnh loét dạ dày tiến triển: Người đang bị viêm loét dạ dày – tá tràng hoạt động hoặc có tiền sử xuất huyết tiêu hóa tuyệt đối không dùng thuốc này.
- Người có hội chứng chảy máu: Bệnh nhân mắc bệnh máu khó đông (Hemophilia), giảm tiểu cầu hoặc các rối loạn đông máu khác không được sử dụng vì thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu không thể kiểm soát.
- Người bị hen phế quan: Chống chỉ định cho người có tiền sử bị hen phế quản kích ứng bởi Aspirin hoặc các thuốc NSAID khác (Hội chứng tam chứng Aspirin).
- Phụ nữ mang thai và cho con bú:
- Thai kỳ: Tuyệt đối không dùng Aspirin pH8 trong 3 tháng cuối của thai kỳ vì thuốc có thể gây đóng sớm ống động mạch của thai nhi, gây suy thận thai nhi, làm kéo dài thời gian chuyển dạ và tăng nguy cơ băng huyết sau sinh cho sản phụ.
- Cho con bú: Hoạt chất tiết qua sữa mẹ có thể gây độc cho trẻ sơ sinh, do đó cần tránh dùng thuốc khi đang cho con bú hoặc phải tạm ngưng cho trẻ bú mẹ trong thời gian điều trị.
- Trước khi thực hiện phẫu thuật: Người bệnh cần tạm ngừng uống Aspirin pH8 trước từ 5 đến 7 ngày trước khi tiến hành bất kỳ cuộc phẫu thuật, tiểu phẫu hay nhổ răng nào để hệ thống tiểu cầu kịp phục hồi chức năng đông máu bình thường, tránh nguy cơ mất máu ồ ạt trong quá trình can thiệp.
Tương tác thuốc Aspirin pH8 với các thuốc khác
Aspirin pH8 có thể gây ra nhiều tương tác bất lợi khi dùng chung với các nhóm thuốc khác:
- Thuốc chống đông máu (Warfarin, Heparin) và thuốc chống kết tập tiểu cầu khác (Clopidogrel): Dùng chung với Aspirin pH8 làm tăng nguy cơ chảy máu và xuất huyết nội tạng lên gấp nhiều lần.
- Các thuốc NSAID khác (Ibuprofen, Naproxen) và Corticosteroid (Prednisolone): Làm tăng mạnh nguy cơ gây viêm loét và chảy máu đường tiêu hóa do hiệp đồng tác dụng phụ phá hủy niêm mạc.
- Thuốc điều trị đái tháo đường (Insulin, Sulfonylurea): Aspirin liều cao có thể làm tăng tác dụng hạ đường huyết của các thuốc này, dễ dẫn đến biến chứng tụt đường huyết đột ngột.
- Thuốc hủy urat (Probenecid, Sulfinpyrazon): Aspirin làm giảm tác dụng bài tiết acid uric qua nước tiểu của các thuốc này, làm giảm hiệu quả điều trị bệnh Gút (Gout).
- Rượu bia: Tiêu thụ rượu bia khi đang dùng Aspirin pH8 sẽ làm tăng nghiêm trọng nguy cơ kích ứng và gây xuất huyết niêm mạc ruột. Do đó, cần kiêng tuyệt đối đồ uống có cồn trong suốt thời gian dùng thuốc.
Luôn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tuân thủ liều lượng Aspirin pH8 do bác sĩ chỉ định (Nguồn: Sưu tầm)
Tóm lại, Aspirin pH8 là dạng bào chế của Aspirin được thiết kế nhằm hỗ trợ giảm kích ứng trên đường tiêu hóa so với dạng thông thường, đồng thời vẫn duy trì hiệu quả giảm đau, hạ sốt và chống viêm trong các chỉ định phù hợp. Tuy nhiên, thuốc vẫn có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn, đặc biệt là nguy cơ chảy máu ở một số đối tượng.
Nguồn tham khảo:
National Institutes of Health
https://misuse.ncbi.nlm.nih.gov/error/abuse.shtml?orig_args=/books/NBK519032/&orig_host=www.ncbi.nlm.nih.gov
Bộ Y Tế
https://dav.gov.vn/file/2015/Theo%20TT%2013-2009/0774/img963.pdf
Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tổng quan. Vui lòng tham khảo ý kiến của Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để nhận được hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn.