Maltodextrin là gì? Công dụng và mức độ an toàn cho sức khỏe

Maltodextrin là một loại tinh bột màu trắng được sử dụng rộng rãi trong thực phẩm để cải thiện hương vị, độ dày và thời hạn sử dụng. Nó có thể gây ra các vấn đề sức khỏe như tăng đường huyết, ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đường ruột và gây dị ứng. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về maltodextrin, bao gồm công dụng, tác dụng phụ và lưu ý khi sử dụng.

Tổng quan về Maltodextrin

• Maltodextrin là một loại tinh bột màu trắng được các nhà sản xuất thêm vào nhiều loại thực phẩm để cải thiện hương vị, độ dày hoặc thời hạn sử dụng của chúng. Maltodextrin là một thành phần phổ biến trong thực phẩm đóng gói, chẳng hạn như bánh ngọt, kẹo và nước ngọt.

• Nhà sản xuất thường sẽ ghi trên nhãn nếu thực phẩm có sử dụng thành phần này. Các vận động viên cũng có thể sử dụng maltodextrin như một chất bổ sung carbohydrate. Nhiều người cho rằng maltodextrin có hại cho sức khỏe.

• Để tạo ra maltodextrin, các nhà sản xuất đưa tinh bột qua một quá trình gọi là thủy phân. Quá trình thủy phân sử dụng nước, enzym và axit để phá vỡ tinh bột thành các mảnh nhỏ hơn, tạo ra một loại bột màu trắng bao gồm các phân tử đường.

• Những người bị bệnh celiac nên lưu ý rằng maltodextrin có thể chứa một lượng gluten nếu lúa mì là nguồn cung cấp tinh bột. Tuy nhiên, theo tổ chức từ thiện Beyond Celiac, maltodextrin không chứa gluten miễn là danh sách thành phần không bao gồm từ lúa mì.

Chỉ định Maltodextrin

Công dụng

• Maltodextrin là một thành phần thực phẩm hiệu quả và có giá thành phải chăng, có khả năng cải thiện đáng kể kết cấu, mùi vị và kéo dài thời hạn bảo quản của các sản phẩm thực phẩm.
• Trong ứng dụng thực phẩm, bột maltodextrin có thể hỗ trợ các chức năng sau:
• Làm đặc thực phẩm hoặc chất lỏng, giúp liên kết các thành phần với nhau.
• Nâng cao kết cấu hoặc hương vị của sản phẩm.
• Góp phần bảo quản thực phẩm và tăng thời gian sử dụng.
• Được dùng để thay thế đường hoặc chất béo trong các loại thực phẩm chế biến, có hàm lượng calo thấp.

• Bản thân maltodextrin không có giá trị dinh dưỡng.
• Tuy nhiên, đây là một loại carbohydrate cực kỳ dễ tiêu hóa và có thể cung cấp nguồn năng lượng nhanh chóng.
• Vì lý do này, các nhà sản xuất thường bổ sung loại bột này vào nhiều đồ uống thể thao và thực phẩm ăn nhẹ.
• Nhiều vận động viên và những người có nhu cầu tăng khối lượng cơ bắp hoặc tổng trọng lượng cơ thể thường sử dụng các sản phẩm chứa maltodextrin, nhờ vào khả năng cung cấp năng lượng tức thì của nó.

• Bên cạnh đó, maltodextrin đang được nghiên cứu về tiềm năng điều trị và phòng ngừa một số tình trạng bệnh lý như tự kỷ, viêm túi lệ, các tình trạng viêm, ung thư đại tràng và viêm da dị ứng, cùng nhiều bệnh khác.
• Các nghiên cứu cũng đã được tiến hành để khám phá vai trò của maltodextrin trong việc phòng ngừa và điều trị mệt mỏi, bệnh thalassemia, táo bón, bệnh tiểu đường loại I và thiếu máu hồng cầu hình liềm, cùng nhiều bệnh lý khác.

Tác dụng phụ của Maltodextrin

• Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng maltodextrin có thể liên quan đến một số rủi ro sức khỏe tiềm tàng, bao gồm các vấn đề sau:

Maltodextrin và bệnh tiểu đường

• Maltodextrin sở hữu chỉ số đường huyết (GI) vượt trội so với đường ăn thông thường.
• Điều này cho thấy maltodextrin có khả năng gây ra sự tăng vọt hoặc tăng đột biến nhanh chóng nồng độ đường trong máu ngay sau khi tiêu thụ các sản phẩm chứa nó.
• Sự tăng đột biến glucose huyết này đặc biệt đáng lo ngại đối với những bệnh nhân tiểu đường hoặc người có tình trạng kháng insulin.
• Mức GI cao cho thấy lượng đường từ các thực phẩm này được hấp thụ nhanh chóng vào máu.
• Ngược lại, carbohydrate phức hợp, chẳng hạn như đậu và mì ống làm từ lúa mì, được xem là lành mạnh hơn do cơ thể hấp thu chúng từ từ.
• Việc hấp thu chậm này giúp duy trì cảm giác no lâu hơn.

Ảnh hưởng đến vi khuẩn đường ruột

• Các bằng chứng đã gợi ý rằng maltodextrin có thể tác động đến sự cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột, vốn đóng vai trò thiết yếu đối với sức khỏe tổng thể.
• Các nghiên cứu sơ bộ trên chuột chỉ ra rằng việc tiêu thụ maltodextrin có thể dẫn đến suy giảm số lượng vi khuẩn có lợi và tăng trưởng vi khuẩn gây hại.
• Hậu quả là có thể xảy ra tổn thương ruột và gia tăng rủi ro mắc các bệnh viêm ruột.
• Một nghiên cứu đã chứng minh rằng maltodextrin thúc đẩy hoạt động của vi khuẩn Escherichia coli, loài vi khuẩn được cho là có liên quan đến sự phát triển của bệnh Crohn, một dạng viêm ruột.
• Một nghiên cứu khác đã tìm thấy mối liên hệ giữa maltodextrin và sự tồn tại của vi khuẩn Salmonella, tác nhân gây viêm dạ dày ruột và nhiều bệnh viêm mạn tính khác.
• Nghiên cứu gần đây cũng chỉ ra rằng maltodextrin có thể làm suy yếu khả năng đáp ứng của tế bào đối với vi khuẩn.
• Đồng thời, nó có thể ức chế các cơ chế bảo vệ của ruột chống lại vi khuẩn, dẫn đến các rối loạn đường ruột.

Dị ứng hoặc không dung nạp

• Nhiều loại phụ gia thực phẩm có thể gây ra phản ứng dị ứng hoặc không dung nạp.
• Các tác dụng không mong muốn có thể bao gồm phản ứng dị ứng, tăng cân, đầy hơi và chướng bụng.
• Maltodextrin cũng có khả năng gây phát ban hoặc kích ứng da, các cơn hen suyễn, chuột rút hoặc khó thở.
• Nguồn gốc chính của maltodextrin là ngô, gạo và khoai tây, tuy nhiên, các nhà sản xuất đôi khi cũng có thể dùng lúa mì.
• Người bệnh celiac hoặc không dung nạp gluten cần lưu ý rằng, mặc dù quy trình sản xuất loại bỏ phần lớn protein, maltodextrin có nguồn gốc từ lúa mì vẫn có thể chứa một lượng nhỏ gluten.

Thành phần biến đổi gen (GM)

• Ngô biến đổi gen (GMO) là nguồn sản xuất maltodextrin phổ biến.
• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã khẳng định rằng các sinh vật biến đổi gen (GMO) an toàn cho việc tiêu thụ.
• Mặc dù vậy, GMO vẫn có thể tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho môi trường hoặc sức khỏe con người do sự gia tăng việc sử dụng thuốc diệt cỏ và thuốc trừ sâu trên các cây trồng biến đổi gen.
• Ngoài ra, vật liệu di truyền biến đổi gen có khả năng lây lan sang thực vật và động vật hoang dã, hoặc xâm nhập vào cơ thể người qua chuỗi thức ăn.
• Nhiều cá nhân tin rằng có mối liên hệ giữa GMO và các tình trạng sức khỏe đa dạng, bao gồm ung thư, rối loạn thận, bệnh Alzheimer, kháng kháng sinh, dị ứng và các vấn đề về sinh sản.
• Tuy nhiên, rất ít bằng chứng khoa học chứng minh điều này, mặc dù một số người cho rằng sự thiếu hụt bằng chứng có thể xuất phát từ việc kiểm duyệt các nghiên cứu về GMO.
• Tạp chí Khoa học Môi trường Châu Âu đã xuất bản một bài báo ủng hộ giả thuyết này.

Lưu ý khi dùng Maltodextrin

• Đánh giá về sự an toàn của Maltodextrin
• Maltodextrin được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) công nhận là một phụ gia thực phẩm "Được công nhận là An toàn" (GRAS).
• Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá mức các sản phẩm chứa maltodextrin có thể dẫn đến một chế độ ăn uống giàu đường, ít chất xơ và chứa nhiều thực phẩm chế biến sẵn.
• Chế độ ăn uống như vậy có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe như nồng độ cholesterol cao, tăng cân và bệnh tiểu đường loại 2.
• Các lựa chọn thay thế cho Maltodextrin
• Những người có mối lo ngại về lượng maltodextrin nạp vào cơ thể có thể ưu tiên chọn các thực phẩm thay thế cung cấp các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe.
• Việc này có thể giúp duy trì ổn định đường huyết, tránh các đợt tăng đột biến.
• Đối với chất làm đặc hoặc ổn định thực phẩm:
• Các phụ gia thực phẩm khác có công dụng làm đặc hoặc ổn định thực phẩm bao gồm gum guar và pectin, đây là một loại carbohydrate mà các nhà sản xuất chiết xuất từ trái cây, rau và hạt.
• Tinh bột sắn và tinh bột dong riềng cũng được các nhà sản xuất sử dụng làm chất làm đặc.
• Đối với lựa chọn thay thế hương liệu:
• Mọi người cũng nên tìm kiếm các chất thay thế hương liệu cho maltodextrin trên nhãn sản phẩm.
• Các lựa chọn này bao gồm rượu đường, ví dụ như sorbitol và erythritol, cũng như các chất tạo ngọt như stevia.
• Rượu đường có hàm lượng calo thấp hơn maltodextrin và tác động lên lượng đường trong máu cũng ít hơn.
• Tuy nhiên, một số cá nhân có thể gặp phải các tác dụng phụ như chướng bụng và đầy hơi khi sử dụng rượu đường.
• Stevia không chứa calo và có ảnh hưởng không đáng kể đến lượng đường trong máu.
• Cần lưu ý rằng một số sản phẩm stevia có thể chứa hỗn hợp stevia với maltodextrin hoặc dextrose, và sự pha trộn này vẫn có khả năng ảnh hưởng đến đường huyết.

Quá liều và cách xử lý

Xử lý khi dùng quá liều

• Trong trường hợp khẩn cấp do quá liều, cần liên hệ ngay với Trung tâm cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế địa phương gần nhất để được hỗ trợ y tế.

Xử lý khi quên liều

• Nếu người bệnh quên một liều thuốc, hãy dùng liều đó càng sớm càng tốt khi nhớ ra.
• Tuy nhiên, nếu thời điểm nhớ ra đã gần với liều kế tiếp, người bệnh nên bỏ qua liều đã quên và tiếp tục dùng liều kế tiếp theo đúng lịch trình đã định.
• Cần lưu ý rằng không được dùng gấp đôi liều đã quy định để bù cho liều đã quên.

Nguồn tham khảo

https://www.medicalnewstoday.com/articles/322426#what-is-maltodextrinhttps://nhathuoclongchau.com.vn/thuoc-goc/maltodextrin

https://www.drugs.com/inactive/maltodextrin-144.html

Ngày cập nhật: 06/05/2021