Sulisobenzone là một hoạt chất trong kem chống nắng, được FDA và Bộ Y tế Canada phê duyệt với nồng độ 10% để bảo vệ da khỏi tác hại của tia UV. Với công dụng chính là hấp thụ năng lượng ánh sáng và chuyển đổi thành nhiệt năng, sulisobenzone giúp ngăn ngừa sự xuất hiện của ung thư biểu mô tế bào vảy trên da. Tuy nhiên, cần lưu ý về khả năng gây độc tính cấp tính và kích ứng da khi sử dụng sulisobenzone. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về sulisobenzone, bao gồm cơ chế hoạt động, liều lượng và cách dùng, cũng như lưu ý khi sử dụng.
Tổng quan về Sulisobenzone
- Sulisobenzone được FDA cũng như Bộ Y tế Canada chấp thuận và phê duyệt với nồng độ 10% với vai trò bảo vệ da khỏi tác hại của tia UV (UVA và UVB) từ ánh nắng mặt trời.
- Sulisobenzone là gì?
- Sulisobenzone (Benzophenone-4) thuộc nhóm benzophenones, ứng dụng dược phẩm và công nghiệp. Benzophenon có thể được tìm thấy trong trái cây như nho. Benzophenon được sử dụng làm chất quang hợp, chất tăng hương thơm, chất đóng rắn bằng tia cực tím, làm thành phần hương liệu; chúng cũng được sử dụng trong sản xuất thuốc trừ sâu, hóa chất nông nghiệp, dược phẩm và làm chất phụ gia cho chất dẻo, chất phủ và chất kết dính.
- Benzophenon có thể được sử dụng để làm chậm quá trình phân hủy quang học hoặc kéo dài thời hạn sử dụng trong đồ vệ sinh cá nhân và chất phủ bề mặt nhựa.
- Điều chế sản xuất Sulisobenzone
- Hiện chưa có báo cáo về quy trình điều chế sản xuất sulisobenzone.
- Sulisobenzone hay còn có tên gọi khác là benzophenone-4, 2-hydroxy-4-methoxybenzophenone-5-sulfonic acid, 5-benzoyl-4-hydroxy-2-methoxybenzene sulfonic acid.
- Cơ chế hoạt động
- Kem chống nắng chứa benzophenone, dùng tại chỗ, bảo vệ da khỏi tác hại của tia cực tím bằng cách hấp thụ hóa học năng lượng ánh sáng (photon). Khi điều này xảy ra, phân tử benzophenone được kích hoạt đến mức năng lượng cao hơn. Khi phân tử bị kích thích trở lại trạng thái cơ bản, năng lượng được giải phóng dưới dạng nhiệt năng. Nhóm hydroxyl ở vị trí ortho so với nhóm cacbonyl được cho là một yêu cầu cấu trúc cho sự hấp thụ tia UV của các benzophenones. Sự sắp xếp cấu trúc này cũng góp phần vào sự ổn định điện tử của phân tử. Benzophenones hấp thụ năng lượng trong toàn bộ dải tia cực tím.
- Chất chuyển hóa chính của sulisobenzone này được bài tiết qua nước tiểu kết hợp với axid glucuronic. Không có p-hydroxybenzohydrol được phát hiện trong nước tiểu hoặc phân khi nghiên cứu về dược động học ở chuột.
- Sulisobenzone là thành phần thường có trong kem chống nắng
Liều lượng & cách dùng Sulisobenzone
- Việc sử dụng kem chống nắng đúng cách giúp giảm thiểu nguy cơ bị ảnh hưởng tiêu cực từ ánh nắng.
- Đặc biệt, khi dùng chủ yếu trong các trường hợp tiếp xúc với ánh nắng mặt trời không chủ đích, nó còn giúp ngăn ngừa sự xuất hiện của ung thư biểu mô tế bào vảy trên da.
Lưu ý khi dùng Sulisobenzone
- Sulisobenzone có khả năng gây độc tính cấp tính khi nuốt phải, với liều gây chết trung bình (LD50) là 3530 mg/kg ở chuột.
- Ngoài ra, hoạt chất này còn có thể gây kích ứng cho da và mắt.
- Độc tính quang học do sulisobenzone là một dạng phản ứng viêm da không qua trung gian miễn dịch, xảy ra khi có sự tiếp xúc đồng thời giữa một phân tử cụ thể (tại chỗ hoặc toàn thân) và bức xạ tia cực tím.
- Hầu hết các hợp chất có độc tính quang học hấp thụ năng lượng đặc biệt từ tia UVA, dẫn đến việc tạo ra các dẫn xuất được kích hoạt có thể gây tổn thương tế bào.
- Các hợp chất benzophenone đã được ghi nhận có thể gây ra nhiều phản ứng bất lợi trên da, bao gồm dị ứng, viêm da tiếp xúc, viêm da tiếp xúc ánh sáng, nổi mề đay tiếp xúc, nổi mề đay do ảnh hưởng của ánh sáng, và sốc phản vệ.
- Do đặc điểm hấp thu qua da ở trẻ dưới 6 tháng tuổi có thể khác biệt so với người lớn, đồng thời khả năng chuyển hóa và bài tiết ở nhóm tuổi này có thể còn hạn chế, các sản phẩm kem chống nắng chỉ nên được sử dụng cho trẻ dưới 6 tháng tuổi khi có chỉ định của bác sĩ lâm sàng.
- Trong những trường hợp hiếm gặp, các dẫn xuất của PABA, benzophenone, axit cinnamic, salicylate và axit 2-phenylbenzimidazole-5-sulfonic đã gây ra các triệu chứng kích ứng da như bỏng rát, châm chích, ngứa và ban đỏ.
- Gan được xác định là cơ quan đích chính của độc tính benzophenone ở cả chuột cống và chuột nhắt.
- Thận cũng được xác định là cơ quan đích của độc tính benzophenone, nhưng chỉ ở chuột cống, dựa trên sự gia tăng nồng độ tiếp xúc có liên quan đến trọng lượng thận.
Nguồn tham khảo
Pubchem: https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Sulisobenzone
EU: https://echa.europa.eu/substance-information/-/substanceinfo/100.021.612
Hiệp hội Dược sĩ Hệ thống Y tế Hoa Kỳ 2013; Thông tin về thuốc năm 2013. Bethesda, MD. 2013
Go.drugbank: https://go.drugbank.com/drugs/DB11185

