Một số trường hợp không được tiêm phòng viêm gan B

Một số trường hợp không được tiêm phòng viêm gan B

Tiêm chủng vắc xin là biện pháp dự phòng quan trọng nhất để bảo vệ gan trước sự tấn công của virus HBV. Tuy nhiên, tính an toàn của người tiêm luôn là yếu tố được đặt lên hàng đầu trong quy trình y tế. Thực tế, không phải ai cũng đủ điều kiện sức khỏe để tiếp nhận vắc xin tại mọi thời điểm. Việc nhận diện các trường hợp không được tiêm phòng viêm gan b giúp đảm bảo hiệu quả phòng bệnh và tránh các biến chứng nguy hiểm cho người bệnh.

Vì sao cần tiêm vắc xin phòng viêm gan B?

Viêm gan B là một bệnh lý truyền nhiễm nguy hiểm có thể diễn biến âm thầm qua nhiều năm, dẫn đến các tình trạng nghiêm trọng như suy gan, xơ gan và ung thư gan. Virus viêm gan B có khả năng tồn tại cực kỳ bền bỉ ngoài môi trường và lây truyền dễ dàng qua đường máu, đường tình dục hoặc từ mẹ sang con. Hiện nay, y học vẫn chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn viêm gan B mãn tính, do đó vắc xin được coi là giải pháp kinh tế và hiệu quả nhất để ngăn chặn virus.

Khi tiêm vắc xin, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ được tập dượt để nhận diện và sản sinh ra kháng thể chuyên biệt. Nhờ đó, nếu vô tình tiếp xúc với nguồn bệnh trong tương lai, cơ thể đã có sẵn đội quân bảo vệ để tiêu diệt virus ngay lập tức, ngăn không cho chúng xâm nhập và phá hủy tế bào gan. Việc bao phủ vắc xin trong cộng đồng không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn góp phần đẩy lùi dịch bệnh trên diện rộng.

Những đối tượng nên tiêm vắc xin viêm gan B

Về nguyên tắc, tất cả mọi người chưa có kháng thể bảo vệ đều nên thực hiện tiêm phòng viêm gan B càng sớm càng tốt. Đặc biệt, trẻ sơ sinh là đối tượng ưu tiên hàng đầu cần được tiêm mũi đầu tiên trong vòng 24 giờ đầu sau khi chào đời để ngăn chặn lây nhiễm sớm.

Ở người trưởng thành, những nhóm có nguy cơ cao cần chú trọng việc tiêm phòng bao gồm: nhân viên y tế thường xuyên tiếp xúc với máu và bệnh nhân, những người có người thân trong gia đình nhiễm viêm gan B, người mắc các bệnh mãn tính về gan mật khác, bệnh nhân chạy thận nhân tạo hoặc người thường xuyên phải truyền máu.

Ngoài ra, phụ nữ đang có kế hoạch mang thai cũng là đối tượng cực kỳ quan trọng cần được tiêm phòng để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi. Việc xác định tình trạng miễn dịch thông qua xét nghiệm máu trước khi tiêm sẽ giúp bác sĩ đưa ra phác đồ phù hợp cho từng cá nhân, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong cuộc chiến chống lại virus HBV.

Trẻ sơ sinh cũng nên được tiêm vắc xin để phòng ngừa bệnh (Nguồn: Sưu tầm)

Các trường hợp chống chỉ định tiêm vắc xin viêm gan B

Dù vắc xin viêm gan B rất an toàn, nhưng vẫn có những giới hạn nhất định mà nhân viên y tế cần tuân thủ nghiêm ngặt để bảo vệ sức khỏe người tiêm. Dưới đây là những trường hợp cụ thể mà việc tiêm phòng có thể gây ra rủi ro hoặc không mang lại lợi ích.

Người có tiền sử dị ứng với thành phần của vắc xin

Đây là một trong những chống chỉ định tuyệt đối và quan trọng nhất. Vắc xin viêm gan B thường chứa các thành phần như kháng nguyên bề mặt HBsAg tinh khiết, muối nhôm để tăng cường đáp ứng miễn dịch và đôi khi là một lượng nhỏ men bia (do quy trình sản xuất tái tổ hợp). Nếu một cá nhân có tiền sử sốc phản vệ hoặc dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần nào nêu trên, việc tiêm chủng là cực kỳ nguy hiểm. Các phản ứng dị ứng có thể biểu hiện từ nhẹ như nổi mề đay, ngứa ngáy đến nặng như khó thở, sưng phù mặt hoặc hạ huyết áp kịch khung. Do đó, việc khai báo trung thực tiền sử dị ứng thuốc, thực phẩm và các loại vắc xin đã tiêm trước đó cho bác sĩ là bước không thể thiếu để sàng lọc các trường hợp không được tiêm phòng viêm gan b một cách an toàn.

Minh hoạ về việc tiêm vắc xin (Nguồn: Sưu tầm)

Người đang mắc bệnh cấp tính mức độ nặng

Đối với những người đang trong giai đoạn mắc các bệnh cấp tính có sốt cao hoặc các tình trạng nhiễm trùng nặng, việc tiêm phòng thường được yêu cầu trì hoãn. Khi cơ thể đang phải dồn toàn bộ nguồn lực để chống chọi với một ổ viêm nhiễm hoặc bệnh lý cấp tính (như viêm phổi nặng, nhiễm trùng huyết, suy đa tạng), hệ miễn dịch sẽ không ở trạng thái tốt nhất để đáp ứng với vắc xin. Hơn nữa, các triệu chứng của bệnh hiện tại có thể làm lu mờ hoặc bị nhầm lẫn với các phản ứng phụ sau tiêm, gây khó khăn cho việc theo dõi và xử lý y khoa. Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ khuyên người bệnh chờ cho đến khi sức khỏe hồi phục hoàn toàn, hết sốt và các chỉ số sinh học trở về bình thường mới tiến hành tiêm chủng. Việc chờ đợi này không làm mất đi tác dụng của vắc xin mà ngược lại sẽ đảm bảo cơ thể tạo ra lượng kháng thể tốt nhất.

Việc khám sàng lọc là bước bắt buộc để xác định trường hợp không được tiêm phòng viêm gan B (Nguồn: Sưu tầm)

Người bị suy giảm miễn dịch cần thận trọng

Nhóm đối tượng bị suy giảm miễn dịch do mắc HIV/AIDS, đang điều trị hóa trị ung thư hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch liều cao kéo dài không thuộc nhóm chống chỉ định tuyệt đối nhưng cần sự thận trọng đặc biệt. Ở những người này, hệ thống phòng thủ của cơ thể quá yếu yếu để có thể sản sinh ra đủ nồng độ kháng thể sau khi tiêm vắc xin.

Kết quả là việc tiêm phòng có thể không mang lại hiệu quả bảo vệ như mong đợi. Đối với nhóm này, bác sĩ thường phải cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro, đồng thời có thể điều chỉnh liều lượng hoặc phác đồ tiêm chuyên biệt. Việc theo dõi nồng độ kháng thể Anti-HBs sau tiêm ở những đối tượng này là bắt buộc để đánh giá xem họ đã thực sự an toàn hay chưa.

Người từng gặp phản ứng nghiêm trọng sau lần tiêm trước

Nếu ở lần tiêm đầu tiên hoặc lần tiêm thứ hai trong phác đồ, người tiêm gặp phải các phản ứng phản vệ nghiêm trọng hoặc các biến chứng thần kinh hiếm gặp, bác sĩ sẽ chỉ định dừng ngay các mũi tiêm tiếp theo của loại vắc xin đó. Đây là biện pháp bảo vệ để ngăn chặn các phản ứng dị ứng lặp lại với mức độ nặng hơn, có thể đe dọa đến tính mạng. Các phản ứng này thường xảy ra rất nhanh sau khi tiêm, đó là lý do tại sao mọi người luôn được yêu cầu ở lại cơ sở y tế theo dõi trong ít nhất 30 phút. Đối với những trường hợp này, bác sĩ sẽ ghi nhận vào hồ sơ tiêm chủng là trường hợp không được tiêm phòng viêm gan b bằng dòng vắc xin hiện tại và có thể cân nhắc các biện pháp bảo vệ thay thế khác.

Biện pháp bảo vệ sức khỏe khi chưa hoặc không tiêm vắc xin viêm gan B

Đối với những cá nhân nằm trong nhóm trường hợp không được tiêm phòng viêm gan b hoặc chưa kịp hoàn thành lộ trình tiêm chủng, việc chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa từ lối sống là vô cùng cấp thiết. Đầu tiên, cần tuyệt đối tránh tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch tiết của người khác thông qua việc không dùng chung các vật dụng cá nhân như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, kìm cắt móng tay hay dụng cụ xăm mình. Thứ hai, luôn duy trì thói quen quan hệ tình dục an toàn bằng cách sử dụng bao cao su để giảm thiểu rủi ro lây nhiễm qua đường tình dục.

Đối với những người phải thực hiện các thủ thuật y tế hoặc thẩm mỹ, hãy lựa chọn những cơ sở uy tín, đảm bảo quy trình tiệt trùng dụng cụ nghiêm ngặt. Ngoài ra, việc tăng cường sức đề kháng thông qua chế độ ăn uống lành mạnh, nhiều rau xanh, hạn chế rượu bia và tập thể dục đều đặn cũng góp phần giúp gan khỏe mạnh hơn. Nếu vô tình có hành vi nguy cơ tiếp xúc với nguồn bệnh, hãy đến ngay cơ sở y tế trong vòng 24 giờ đầu để được tư vấn sử dụng huyết thanh kháng virus dự phòng khẩn cấp.

Việc xác định các trường hợp không được tiêm phòng viêm gan b là một phần tất yếu của quy trình tiêm chủng an toàn. Điều này không chỉ bảo vệ người tiêm khỏi các phản ứng bất lợi mà còn giúp tối ưu hóa nguồn lực y tế. Nếu bạn thuộc nhóm cần trì hoãn hoặc chống chỉ định, hãy tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa cá nhân để bảo vệ lá gan luôn khỏe mạnh.

Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y khoa của nhân viên y tế.

Nguồn tham khảo: WHO, CDC, Bộ Y tế, Tổng hợp.