Đứt gân gót chân Achilles: Dấu hiệu, nguyên nhân và điều trị : Đứt gân gót chân Achilles: Dấu hiệu, nguyên nhân và điều trị description: Đứt gân gót chân Achilles là chấn thương thường gặp ở vùng sau cổ chân, gồm đứt hoàn toàn hoặc một phần. Nhận biết sớm qua dấu hiệu đau đột ngột, khó đi lại và hạn chế vận động để điều trị kịp thời.
Đứt gân Achilles là chấn thương nghiêm trọng tại vùng gót chân, gây đau nhói dữ dội và mất khả năng kiễng chân hoặc bật nhảy.
Tình trạng này thường xảy ra do vận động mạnh đột ngột, chơi thể thao hoặc thoái hóa gân ở người lớn tuổi. Việc nhận biết tiếng “pốp” đặc trưng và sưng nề gót chân là chìa khóa để cấp cứu kịp thời. Điều trị đúng cách bằng phẫu thuật hoặc bó bột giúp phục hồi vận động và tránh biến chứng teo cơ.
Đứt gân gót chân Achilles là gì?
Gân Achilles là dải mô sợi chắc chắn nối các cơ bắp ở bắp chân với xương gót chân. Nhờ có gân này, con người có thể thực hiện các động tác như đi bộ, chạy, đứng nhón chân hoặc bật nhảy. Đứt gân gót chân Achilles xảy ra khi gân này bị rách một phần hoặc đứt hoàn toàn. Khi tổn thương xảy ra, sự liên kết giữa cơ bắp chân và xương gót bị gián đoạn, khiến việc vận động trở nên khó khăn.
Tình trạng này có thể xuất hiện đột ngột trong lúc vận động mạnh, đặc biệt là khi cơ bắp chân phải chịu lực lớn trong thời gian ngắn. Một số người mô tả cảm giác giống như bị đá hoặc bị đánh mạnh vào phía sau cổ chân tại thời điểm gân bị đứt.
Gân Achilles nằm ở phía sau cổ chân và nối cơ bắp chân với xương gót (Nguồn: Sưu tầm)
Tùy theo mức độ tổn thương, đứt gân Achilles có thể được chia thành hai dạng chính. Dạng thứ nhất là rách hoặc đứt một phần gân, khi một phần sợi gân vẫn còn liên kết. Dạng thứ hai là đứt hoàn toàn, khi gân bị tách rời hoàn toàn khỏi nhau. Đứt hoàn toàn thường gây ảnh hưởng nghiêm trọng hơn và cần can thiệp điều trị sớm để phục hồi chức năng vận động.
Nguyên nhân thường gặp gây đứt gân gót chân Achilles
Có nhiều nguyên nhân khác nhau có thể dẫn đến đứt gân gót chân Achilles. Trong đó, vận động mạnh hoặc thay đổi đột ngột cường độ vận động là yếu tố phổ biến. Một số môn thể thao như bóng đá, cầu lông, bóng rổ hoặc tennis đòi hỏi người chơi phải tăng tốc, dừng đột ngột hoặc bật nhảy liên tục. Những động tác này tạo áp lực lớn lên gân Achilles và làm tăng nguy cơ chấn thương.
Ngoài yếu tố vận động, một số nguyên nhân khác cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ đứt gân như:
• Không khởi động kỹ trước khi tập luyện hoặc thi đấu • Tăng cường độ vận động quá nhanh • Mang giày không phù hợp khi tập thể thao • Bề mặt sân tập trơn trượt hoặc không ổn định
Ngoài ra, một số bệnh lý hoặc yếu tố sức khỏe cũng có thể khiến gân Achilles yếu hơn bình thường. Ví dụ như viêm gân Achilles kéo dài, thoái hóa gân theo tuổi tác hoặc một số rối loạn chuyển hóa. Ở người lớn tuổi, gân có xu hướng giảm độ đàn hồi theo thời gian, khiến nguy cơ đứt gân tăng lên ngay cả khi vận động không quá mạnh.
Chấn thương thể thao là nguyên nhân phổ biến gây đứt gân Achilles (Nguồn: Sưu tầm)
Một số loại thuốc như corticosteroid hoặc kháng sinh nhóm fluoroquinolone cũng có thể ảnh hưởng đến cấu trúc gân nếu sử dụng trong thời gian dài. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần có chỉ định của bác sĩ và được theo dõi phù hợp.
Dấu hiệu nhận biết đứt gân gót chân Achilles
Đứt gân gót chân Achilles thường xảy ra đột ngột và đi kèm với nhiều triệu chứng rõ ràng. Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất là cảm giác đau dữ dội ở phía sau cổ chân hoặc bắp chân. Cơn đau có thể xuất hiện ngay khi gân bị đứt và khiến người bệnh phải dừng hoạt động. Một số người mô tả rằng họ nghe thấy tiếng “bụp” hoặc “rắc” tại thời điểm xảy ra chấn thương.
Ngoài ra, người bị đứt gân Achilles có thể gặp các biểu hiện khác như:
• Khó đi lại hoặc không thể đứng nhón chân • Cảm giác yếu hoặc mất lực ở cổ chân • Sưng và bầm tím vùng sau cổ chân • Đau tăng khi cố gắng vận động
Trong nhiều trường hợp, người bệnh không thể tiếp tục chạy hoặc đi bộ bình thường sau khi xảy ra chấn thương.
Sưng và đau vùng sau cổ chân là dấu hiệu thường gặp khi đứt gân Achilles (Nguồn: Sưu tầm)
Nếu không được điều trị kịp thời, gân Achilles có thể không phục hồi đúng cách và dẫn đến hạn chế vận động lâu dài.
Phương pháp điều trị đứt gân gót chân Achilles
Việc điều trị đứt gân gót chân Achilles phụ thuộc vào mức độ tổn thương, độ tuổi, mức độ hoạt động và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh. Mục tiêu của điều trị là giúp gân phục hồi, giảm đau và khôi phục khả năng vận động của cổ chân.
Điều trị không phẫu thuật
Trong một số trường hợp đứt gân nhẹ hoặc rách một phần, bác sĩ có thể chỉ định điều trị không phẫu thuật. Phương pháp này thường bao gồm việc cố định cổ chân bằng nẹp hoặc bó bột để giữ gân ở vị trí thích hợp trong quá trình phục hồi. Người bệnh cũng có thể cần sử dụng nạng để hạn chế chịu lực lên chân bị tổn thương trong giai đoạn đầu. Ngoài ra, chương trình vật lý trị liệu có thể được áp dụng để giúp phục hồi sức mạnh và độ linh hoạt của gân sau khi giai đoạn cố định kết thúc.
Điều trị phẫu thuật
Trong trường hợp gân Achilles bị đứt hoàn toàn, phẫu thuật thường được xem là phương pháp điều trị hiệu quả hơn. Phẫu thuật giúp nối lại hai đầu gân bị đứt và khôi phục cấu trúc bình thường của gân. Sau khi phẫu thuật, người bệnh cần thời gian phục hồi và tập luyện phục hồi chức năng.
Cách hỗ trợ điều trị hậu phẫu
Sau phẫu thuật, việc chăm sóc và phục hồi đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục. Người bệnh có thể được hướng dẫn thực hiện các bài tập phục hồi chức năng để tăng cường sức mạnh cơ bắp chân và cải thiện phạm vi vận động của cổ chân. Ngoài ra, cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về việc hạn chế vận động, sử dụng nẹp bảo vệ và tái khám định kỳ.
Chế độ dinh dưỡng
Chế độ dinh dưỡng hợp lý có thể hỗ trợ quá trình phục hồi sau chấn thương gân. Người bệnh nên bổ sung đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất cần thiết cho quá trình tái tạo mô. Các thực phẩm giàu vitamin C, vitamin D và canxi có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe xương và gân. Ngoài ra, duy trì chế độ ăn cân bằng và uống đủ nước cũng giúp cơ thể phục hồi tốt hơn sau chấn thương.
Biện pháp phòng ngừa chấn thương gân gót chân Achilles
Mặc dù không phải mọi trường hợp đều có thể phòng tránh, một số biện pháp có thể giúp giảm nguy cơ chấn thương gân Achilles. Khởi động kỹ trước khi tập luyện hoặc thi đấu là yếu tố quan trọng giúp làm nóng cơ bắp và tăng độ linh hoạt của gân. Bên cạnh đó, việc tăng cường cường độ vận động nên được thực hiện từ từ để cơ thể có thời gian thích nghi. Mang giày thể thao phù hợp và hỗ trợ tốt cho bàn chân cũng giúp giảm áp lực lên gân Achilles.
Ngoài ra, duy trì thói quen tập luyện hợp lý và lắng nghe tín hiệu của cơ thể có thể giúp hạn chế nguy cơ chấn thương.
Đứt gân gót chân Achilles là chấn thương ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động của cổ chân và bắp chân. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu như đau đột ngột, khó đi lại hoặc sưng vùng sau cổ chân có thể giúp người bệnh được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Tùy vào mức độ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định điều trị bảo tồn hoặc phẫu thuật. Bên cạnh đó, duy trì thói quen tập luyện đúng cách gân cơ có thể giúp giảm nguy cơ chấn thương trong tương lai.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Nguồn tham khảo: Tổng hợp