Có thai bao lâu thì nghén? Dấu hiệu và cách giảm nghén hiệu quả
Khi bắt đầu hành trình làm mẹ, bên cạnh niềm hạnh phúc vỡ òa, các bạn sẽ phải đối mặt với những thay đổi lớn về sinh lý. Một trong những “thử thách” đầu tiên chính là tình trạng ốm nghén. Hiểu rõ có thai bao lâu thì nghén không chỉ giúp mẹ bầu chủ động chuẩn bị tâm lý mà còn biết cách chăm sóc bản thân tốt hơn trong giai đoạn nhạy cảm này.
Có thai bao lâu thì nghén?
Câu hỏi có thai bao lâu thì nghén là thắc mắc chung của rất nhiều phụ nữ, đặc biệt là những người lần đầu mang thai. Theo các nghiên cứu y khoa, tình trạng ốm nghén thường bắt đầu xuất hiện khá sớm trong thai kỳ.
Thông thường, cơn nghén sẽ khởi phát vào khoảng tuần thứ 6 hoặc tuần thứ 7 của thai kỳ (tính từ ngày đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt cuối cùng). Tuy nhiên, cơ địa mỗi người là khác nhau; một số mẹ bầu có thể cảm thấy buồn nôn sớm hơn vào tuần thứ 4, trong khi những người khác lại bắt đầu muộn hơn.
Giai đoạn “đỉnh điểm” của ốm nghén thường rơi vào khoảng tuần thứ 9 đến tuần thứ 10. Lúc này, nồng độ hormone trong cơ thể mẹ bầu biến động mạnh nhất, khiến các triệu chứng trở nên dồn dập và khó chịu hơn. May mắn thay, đối với đa số phụ nữ, tình trạng này sẽ thuyên giảm dần và biến mất hoàn toàn khi bước sang tam cá nguyệt thứ hai (khoảng tuần thứ 12 đến tuần thứ 14). Dù vậy, vẫn có khoảng 10% trường hợp mẹ bầu bị nghén kéo dài suốt cả thai kỳ.
Nguyên nhân và các triệu chứng gây ốm nghén
Để đối phó hiệu quả, chúng ta cần hiểu rõ tại sao cơ thể lại phản ứng như vậy khi có sinh linh mới hình thành. Nguyên nhân chính xác của ốm nghén vẫn đang được nghiên cứu, nhưng các chuyên gia y tế thống nhất rằng sự kết hợp của các yếu tố sau đóng vai trò chủ đạo:
- Sự gia tăng hormone hCG: Hormone Chorionic Gonadotropin (hCG) do nhau thai tiết ra tăng gấp đôi sau mỗi hai ngày trong những tuần đầu. Sự tăng trưởng thần tốc này được cho là tác nhân trực tiếp kích thích cảm giác buồn nôn.
- Hormone Estrogen và Progesterone: Nồng độ các hormone này tăng cao làm giãn các cơ trong hệ tiêu hóa, khiến thức ăn di chuyển chậm hơn, dẫn đến tình trạng đầy hơi, khó tiêu và buồn nôn.
- Thính giác và khứu giác nhạy cảm: Khi mang thai, các mạch máu trong mũi nhạy cảm hơn, khiến mẹ bầu có thể phát hiện và phản ứng dữ dội với những mùi mà trước đây họ thấy bình thường như mùi cơm sôi, mùi nước hoa hay mùi dầu mỡ.
- Yếu tố tâm lý và di truyền: Nếu mẹ hoặc chị gái của bạn từng bị nghén nặng, khả năng cao bạn cũng sẽ gặp tình trạng tương tự. Ngoài ra, căng thẳng (stress) cũng khiến triệu chứng trở nên tồi tệ hơn.
Tìm hiểu thời điểm khởi phát ốm nghén giúp mẹ bầu chuẩn bị tâm lý tốt hơn (Nguồn: Sưu tầm)
Các dấu hiệu ốm nghén điển hình mẹ bầu thường gặp
Dấu hiệu ốm nghén không chỉ đơn thuần là buồn nôn. Tùy vào mức độ, các bạn có thể gặp phải một hoặc nhiều triệu chứng dưới đây:
- Buồn nôn và nôn mửa: Đây là dấu hiệu phổ biến nhất (chiếm khoảng 70-80% phụ nữ mang thai). Cảm giác này có thể xuất hiện bất cứ lúc nào trong ngày, không chỉ vào buổi sáng (dù tên tiếng Anh thường gọi là “Morning Sickness”).
- Nhạy cảm với mùi vị: Cảm giác sợ hãi khi ngửi thấy mùi thức ăn, ngay cả những món yêu thích trước đây. Một số người còn bị thay đổi vị giác, cảm thấy miệng có vị đắng hoặc vị kim loại.
- Mệt mỏi quá mức: Cơ thể mẹ bầu phải hoạt động hết công suất để tạo máu và xây dựng nhau thai, dẫn đến tình trạng uể oải, chỉ muốn ngủ và thiếu năng lượng.
- Chóng mặt và đau đầu: Sự thay đổi huyết áp và lưu lượng máu có thể gây ra những cơn choáng váng nhẹ, đặc biệt là khi thay đổi tư thế đột ngột.
- Chán ăn hoặc thèm ăn cực độ: Bạn có thể đột nhiên “phát cuồng” vì một loại trái cây chua hoặc cảm thấy buồn nôn khi nhìn thấy miếng thịt.
Các cách giảm ốm nghén hiệu quả
Mặc dù không có cách nào loại bỏ hoàn toàn ốm nghén ngay lập tức, nhưng chúng tôi gợi ý một số phương pháp tự nhiên và khoa học giúp bạn dễ chịu hơn:
Chế độ dinh dưỡng:
Chia nhỏ bữa ăn và ưu tiên thực phẩm dễ tiêu
Thay vì ăn 3 bữa lớn, mẹ bầu nên chia nhỏ thành 5 – 6 bữa phụ trong ngày. Việc giữ cho dạ dày không bao giờ quá trống rỗng là chìa khóa để giảm cảm giác buồn nôn do axit dịch vị dư thừa.
- Ưu tiên thực phẩm giàu tinh bột: Bánh mì khô, bánh quy mặn, khoai tây luộc là những lựa chọn tốt vì chúng giúp trung hòa axit trong dạ dày.
- Tránh đồ ăn nhiều dầu mỡ: Thực phẩm chiên xào, cay nóng hoặc có mùi nồng thường là “thủ phạm” gây kích ứng hệ tiêu hóa.
- Ăn nhẹ trước khi rời giường: Để sẵn một ít bánh quy ở đầu giường và ăn một miếng nhỏ ngay khi tỉnh dậy trước khi bước chân xuống đất.
Sử dụng gừng và bạc hà:
Liệu pháp tự nhiên an toàn cho thai nhi
Gừng từ lâu đã được y học cổ truyền và hiện đại công nhận về khả năng làm dịu dạ dày và giảm nôn hiệu quả.
- Trà gừng ấm: Một vài lát gừng tươi hãm với nước ấm và một chút mật ong vào buổi sáng có thể làm giảm đáng kể cảm giác buồn nôn.
- Kẹo gừng hoặc bạc hà: Ngậm kẹo gừng hoặc ngửi tinh dầu bạc hà giúp lấn át những mùi khó chịu xung quanh và tạo cảm giác sảng khoái cho khứu giác.
Bổ sung Vitamin B6 và các vi chất thiết yếu theo chỉ định
Một số nghiên cứu gợi ý rằng Vitamin B6 có thể giúp làm giảm các triệu chứng ốm nghén từ nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, mẹ bầu không nên tự ý mua thuốc bổ sung.
Người bệnh nên tham khảo bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thực phẩm chức năng nào. Bác sĩ có thể chỉ định liều lượng phù hợp hoặc kê đơn các loại vitamin tổng hợp chuyên biệt cho bà bầu để đảm bảo cung cấp đủ Axit Folic, Sắt và Canxi mà không gây kích ứng thêm cho dạ dày.
Tầm quan trọng của việc uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý
Mất nước khiến cơ thể mệt mỏi và làm trầm trọng thêm cảm giác buồn nôn.
- Uống nước đúng cách: Đừng uống quá nhiều nước cùng một lúc. Hãy nhấp từng ngụm nhỏ suốt cả ngày. Nếu nước lọc khiến bạn buồn nôn, có thể thay thế bằng nước ép trái cây pha loãng, nước dừa hoặc súp trong.
- Nghỉ ngơi: Stress và thiếu ngủ là kẻ thù của sức khỏe thai kỳ. Hãy tranh thủ ngủ trưa và đi ngủ sớm vào buổi tối. Một tinh thần thoải mái sẽ giúp cơ thể điều tiết hormone tốt hơn.
Chế độ dinh dưỡng lành mạnh giúp giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu (Nguồn: Sưu tầm)
Cảnh báo:
Khi nào ốm nghén trở nên nguy hiểm?
Đa số các trường hợp ốm nghén là bình thường, nhưng có khoảng 1-2% phụ nữ gặp phải tình trạng nghén nặng (Hyperemesis Gravidarum). Đây là tình trạng y khoa cần được can thiệp kịp thời.
Dấu hiệu mất nước, sụt cân nhanh và không thể ăn uống
Ốm nghén bình thường không gây ảnh hưởng quá lớn đến cân nặng. Tuy nhiên, nếu bạn gặp các dấu hiệu sau, cần phải lưu ý đặc biệt:
- Sụt cân nhanh: Giảm hơn 5% trọng lượng cơ thể so với trước khi mang thai.
- Mất nước nghiêm trọng: Da khô, môi nứt nẻ, nước tiểu có màu vàng đậm hoặc không đi tiểu trong nhiều giờ.
- Suy nhược: Cảm thấy kiệt sức, không thể đứng vững hoặc làm các công việc hằng ngày tối thiểu.
Tình trạng nôn mửa dữ dội dẫn đến mất cân bằng điện giải
Khi nôn quá nhiều, cơ thể không chỉ mất nước mà còn mất đi các khoáng chất quan trọng như Natri, Kali. Sự mất cân bằng điện giải này có thể gây ra:
- Nhịp tim nhanh, hồi hộp.
- Rối loạn thị giác, lơ mơ.
- Cảm giác đau đầu dữ dội hoặc ngất xỉu.
Khi nào mẹ bầu cần nhập viện để can thiệp y tế khẩn cấp?
Mẹ bầu cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu xuất hiện các triệu chứng báo động đỏ sau:
- Nôn ra máu hoặc dịch có màu đen/nâu.
- Không thể giữ được bất kỳ thức ăn hoặc chất lỏng nào trong dạ dày trong suốt 24 giờ.
- Sốt cao đi kèm với nôn mửa.
- Đau bụng hoặc đau vùng chậu dữ dội.
- Thai nhi ít cử động hơn bình thường (trong giai đoạn đã cảm nhận được thai máy).
Việc can thiệp y tế sớm như truyền dịch, bổ sung vitamin qua đường tĩnh mạch hoặc sử dụng thuốc chống nôn theo chỉ định của bác sĩ sẽ giúp bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé, tránh các biến chứng nguy hiểm cho thai nhi như sinh non hoặc nhẹ cân.
Mẹ bầu cần đi khám ngay nếu có dấu hiệu nôn mửa dữ dội kéo dài (Nguồn: Sưu tầm)
Hành trình mang thai là một trải nghiệm thiêng liêng. Dù ốm nghén có thể khiến bạn mệt mỏi, nhưng hãy nhớ rằng đây thường là dấu hiệu cho thấy thai nhi đang phát triển tích cực. Bằng cách lắng nghe cơ thể, áp dụng chế độ dinh dưỡng hợp lý và nghỉ ngơi đầy đủ, bạn sẽ sớm vượt qua giai đoạn này để đón chào thiên thần nhỏ khỏe mạnh.
Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y khoa của nhân viên y tế.
Nguồn tham khảo: Tổng hợp
Vinmec:
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/co-thai-bao-lau-thi-bat-dau-om-nghen-vi
Long Châu:
https://nhathuoclongchau.com.vn/bai-viet/co-thai-bao-lau-thi-nghen-bo-tui-cac-cach-giam-om-nghen-khi-mang-thai.html