Cấy que tránh thai đang trở thành một trong những phương pháp ngừa thai nội tiết hiện đại, được đông đảo phụ nữ hiện đại tin tưởng nhờ tính tiện lợi, hiệu quả cao và tính thẩm mỹ cao. Thay vì phải ghi nhớ lịch uống thuốc hàng ngày, chỉ với một tiểu phẫu nhỏ, bạn đã có thể chủ động bảo vệ mình khỏi việc mang thai ngoài ý muốn trong thời gian dài.
Que tránh thai là gì?
Que tránh thai là một thiết bị y tế nhỏ, dẻo, có hình dạng giống như một chiếc que diêm. Đây là một dụng cụ tránh thai chứa hormone được bác sĩ cấy trực tiếp vào vùng da dưới cánh tay không thuận của phụ nữ. Thành phần chính bên trong que cấy thường là hormone Progestogen (cụ thể là Etonogestrel hoặc Levonorgestrel tùy loại).
Hiện nay trên thị trường, dòng que cấy phổ biến nhất là Implanon NXT – loại một que duy nhất với kích thước dài khoảng 4cm và đường kính 2mm. Với thiết kế nhỏ gọn, que cấy không gây vướng víu hay khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày. Sau khi cấy, que sẽ giải phóng một lượng hormone ổn định vào máu để ngăn chặn quá trình thụ thai mà không cần sự tác động hàng ngày của người sử dụng.
Cấy que tránh thai (Nguồn: Sưu tầm)
Cơ chế hoạt động của que tránh thai?
Cơ chế ngừa thai của que cấy hoạt động dựa trên tác động kép của nội tiết tố Progestogen, giúp bảo vệ người phụ nữ theo ba con đường chính:
- Ức chế rụng trứng: Đây là cơ chế quan trọng nhất. Hormone từ que cấy giải phóng vào cơ thể sẽ tác động lên hệ thống trục dưới đồi – tuyến yên, ngăn chặn buồng trứng giải phóng trứng hàng tháng. Khi không có trứng rụng, quá trình thụ tinh không thể diễn ra.
- Làm đặc chất nhầy cổ tử cung: Progestogen làm cho dịch nhầy ở cổ tử cung trở nên đặc và dính hơn. Điều này tạo ra một “bức tường” ngăn cản tinh trùng di chuyển từ âm đạo vào tử cung để gặp trứng.
- Làm mỏng niêm mạc tử cung: Hormone làm cho lớp nội mạc tử cung không phát triển đủ độ dày cần thiết. Ngay cả trong trường hợp hiếm hoi trứng được thụ tinh, nó cũng khó có thể bám vào niêm mạc tử cung để làm tổ và phát triển thành bào thai.
Cấy que tránh thai có ưu điểm và nhược điểm như thế nào?
Bất kỳ phương pháp ngừa thai nào cũng là một sự đánh đổi giữa tính tiện lợi và các phản ứng sinh học của cơ thể. Để quyết định có nên cấy que hay không, chị em cần đặt lên bàn cân so sánh kỹ lưỡng các khía cạnh sau đây.
Một số ưu điểm
Không phải ngẫu nhiên mà cấy que tránh thai được các chuyên gia y tế đánh giá là phương pháp ngừa thai hiện đại bậc nhất:
- Hiệu quả cực cao: Tỷ lệ ngừa thai của que cấy đạt trên 99.9%, tương đương với phương pháp triệt sản nhưng có thể đảo ngược.
- Tiện lợi tối đa: Bạn chỉ cần thực hiện một lần thủ thuật duy nhất và có thể “quên” việc tránh thai trong suốt 3 đến 5 năm. Không lo quên uống thuốc hàng ngày như thuốc tránh thai, không cần chuẩn bị trước mỗi cuộc yêu như bao cao su.
- Tính kín đáo: Que được cấy dưới da tay, mặt trong cánh tay nên rất khó nhận biết từ bên ngoài.
- An toàn cho nhiều đối tượng: Phương pháp này phù hợp với phụ nữ đang cho con bú, người bị tiểu đường, cao huyết áp hoặc những người không dung nạp được hormone Estrogen có trong các loại thuốc tránh thai kết hợp.
- Khả năng hồi phục nhanh: Khi muốn có con trở lại, bạn chỉ cần thực hiện thủ thuật rút que. Khả năng rụng trứng sẽ quay lại rất sớm, thường là ngay trong chu kỳ tiếp theo.
Cấy que tránh thai phù hợp cho mẹ đang cho con bé (Nguồn: Sưu tầm)
Một số nhược điểm
- Tác dụng phụ lên chu kỳ kinh nguyệt: Đây là nhược điểm thường gặp nhất. Trong vài tháng đầu, nhiều người bị rong kinh, kinh nguyệt không đều hoặc thậm chí là vô kinh (không có kinh nguyệt).
- Không phòng ngừa bệnh STIs: Quan trọng nhất, que cấy không bảo vệ bạn khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục (như HIV, lậu, giang mai). Sử dụng bao cao su vẫn là cách duy nhất để phòng ngừa các bệnh này.
- Chi phí ban đầu: Mặc dù tiết kiệm về lâu dài, nhưng chi phí cấy que một lần khá cao so với vỉ thuốc tránh thai.
- Không tự ý thực hiện được: Bạn bắt buộc phải đến cơ sở y tế chuyên khoa để thực hiện tiểu phẫu này.
Loại que tránh thai phổ biến
Hiện nay, các dòng que tránh thai phổ biến nhất trên thế giới và tại Việt Nam là Implanon hoặc các loại que tương đương. Hầu hết là dạng que đơn, được thiết kế để giải phóng nội tiết ổn định trong suốt thời gian sử dụng.
Cấy que tránh thai có hiệu quả như thế nào?
Với hiệu quả trên 99%, que cấy tránh thai được xem là phương pháp tránh thai tạm thời tối ưu nhất hiện nay. Điểm đặc biệt là phương pháp này giúp loại bỏ hoàn toàn sai sót do con người gây ra (như quên uống thuốc, uống sai giờ, hoặc tương tác thuốc khác).
Cấy que tránh thai có tác dụng phụ không?
Ngoài những thay đổi về kinh nguyệt, một số phụ nữ có thể gặp các tác dụng phụ nhẹ như:
- Đau đầu hoặc chóng mặt nhẹ.
- Căng tức ngực.
- Nổi mụn trứng cá hoặc thay đổi tâm trạng, dễ cáu gắt.
- Tăng cân nhẹ (tùy cơ địa). Hầu hết các triệu chứng này sẽ giảm dần và biến mất sau 3-6 tháng khi cơ thể đã làm quen với nội tiết tố.
Tác dụng phụ của que tránh thai phụ thuộc vào tùy cơ địa mỗi người (Nguồn: Sưu tầm)
Những đối tượng nào không nên sử dụng?
Bạn không nên cấy que nếu nằm trong các trường hợp sau:
- Đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai.
- Có bệnh gan cấp tính hoặc khối u ở gan.
- Có tiền sử ung thư vú hoặc các bệnh phụ thuộc nội tiết.
- Chảy máu âm đạo bất thường mà chưa rõ nguyên nhân.
- Có bệnh lý về huyết khối tĩnh mạch.
Tác dụng sau khi cấy que tránh thai là bao lâu?
Nếu bạn thực hiện cấy que vào 5 ngày đầu của chu kỳ kinh nguyệt, que sẽ có hiệu lực ngừa thai ngay lập tức. Nếu cấy vào các thời điểm khác, bạn cần sử dụng thêm biện pháp tránh thai dự phòng (như bao cao su) trong 7 ngày đầu tiên.
Cấy que tránh thai có hiệu lực bao lâu?
Tùy vào loại que được lựa chọn, thời gian hiệu lực thường kéo dài từ 3 năm (ví dụ Implanon) đến khoảng 5 năm đối với một số loại khác. Sau khi hết thời gian này, que sẽ mất tác dụng và cần được tháo bỏ hoặc thay thế để tiếp tục duy trì hiệu quả tránh thai.
Có thể mang thai khi đã lấy que ra khỏi cơ thể hay không?
Chắc chắn là có. Sau khi tháo que tránh thai, khả năng sinh sản của phụ nữ sẽ hồi phục rất nhanh, thường chỉ trong vài ngày đến vài tuần. Điều này hoàn toàn an toàn và tự nhiên, giúp bạn dễ dàng mang thai trở lại nếu có kế hoạch sinh con.
Quy trình cấy que tránh thai như thế nào?
Trước khi cấy
Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra tình trạng sức khỏe tổng quát để đảm bảo bạn đủ điều kiện thực hiện thủ thuật. Đồng thời, bác sĩ sẽ loại trừ khả năng mang thai và xem xét các yếu tố liên quan đến nội tiết, bệnh lý nền hoặc dị ứng thuốc. Việc này giúp chắc chắn rằng bạn không thuộc nhóm chống chỉ định, từ đó đảm bảo quá trình cấy que tránh thai diễn ra an toàn và hiệu quả
Trong khi thực hiện
Trong khi thực hiện, bác sĩ sẽ tiến hành gây tê tại chỗ ở mặt trong cánh tay để giảm cảm giác đau. Sau đó, dùng dụng cụ chuyên dụng đưa que tránh thai vào dưới da. Thao tác này diễn ra nhanh gọn, thường chỉ mất khoảng 5–10 phút, ít gây khó chịu và người bệnh có thể sinh hoạt bình thường ngay sau thủ thuật.
Sau khi thực hiện
Sau khi thực hiện thủ thuật lấy hoặc cấy que tránh thai, vị trí vết cấy sẽ được băng ép để bảo vệ và hạn chế chảy máu. Người bệnh cần giữ vùng da này khô ráo trong 24 giờ đầu, tránh để nước thấm vào băng gạc nhằm giảm nguy cơ nhiễm trùng. Đồng thời, không nên bê vác vật nặng hoặc vận động mạnh bằng cánh tay vừa thực hiện trong vài ngày để vết thương nhanh hồi phục. Sau thời gian này, có thể sinh hoạt bình thường, chỉ cần chú ý vệ sinh sạch sẽ và theo dõi nếu có dấu hiệu bất thường.
Quy trình lấy que tránh thai ra khỏi cơ thể
Quy trình lấy que tránh thai ra khỏi cơ thể khá đơn giản và nhanh chóng. Bác sĩ sẽ gây tê tại chỗ, rạch một vết nhỏ trên da rồi dùng dụng cụ chuyên dụng để lấy que ra. Thủ thuật chỉ mất vài phút, vết thương nhỏ, ít chảy máu và thường hồi phục nhanh nếu được chăm sóc đúng cách.
Sau sinh bao lâu thì có thể cấy que tránh thai?
Thông thường, phụ nữ có thể tiến hành cấy sau khoảng 6 tuần, khi cơ thể đã hồi phục ổn định và niêm mạc tử cung trở lại trạng thái bình thường. Đây là thời điểm an toàn để hạn chế nguy cơ biến chứng.
Nên cấy hoặc rút que tránh thai ở đâu?
Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên thực hiện cấy hoặc rút que tránh thai tại các cơ sở y tế uy tín, bệnh viện phụ sản hoặc các trung tâm kế hoạch hóa gia đình có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa. Việc lựa chọn cơ sở y tế uy tín giúp quy trình diễn ra đúng kỹ thuật, vô trùng và được tư vấn kỹ lưỡng. Tuyệt đối tránh tự thực hiện hoặc đến các địa chỉ không được cấp phép để hạn chế tối đa các biến chứng không đáng có.
Có thể đi làm ngay sau khi cấy que không?
Hoàn toàn có thể. Sau thủ thuật, người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường, không cần nghỉ dưỡng dài ngày. Tuy nhiên, nên tránh vận động mạnh trong vài ngày đầu để cơ thể thích nghi.
Cấy que tránh thai có cần tái khám không?
Việc tái khám sau khi cấy que tránh thai là rất cần thiết để bác sĩ kiểm tra vị trí que cấy, đảm bảo không có phản ứng bất thường tại chỗ hoặc tác dụng phụ nghiêm trọng. Bạn nên quay lại cơ sở y tế theo lịch hẹn của bác sĩ, thường là sau 1-3 tháng hoặc bất cứ khi nào thấy dấu hiệu lạ như đau dữ dội, sưng đỏ kéo dài hay que bị lệch. Việc này giúp theo dõi hiệu quả ngừa thai và xử lý kịp thời các vấn đề sức khỏe phát sinh nếu có.
Có thể để que cấy trong tay vĩnh viễn không?
Không, bạn không được để que cấy tránh thai trong tay vĩnh viễn. Mỗi loại que cấy tránh thai đều có tuổi thọ nhất định (thường từ 3 đến 5 năm tùy loại). Sau khoảng thời gian này, lượng nội tiết tố trong que sẽ giảm dần và không còn đủ tác dụng để ngừa thai hiệu quả. Do đó, bạn cần đến cơ sở y tế để thực hiện rút que cũ và có thể cấy que mới nếu vẫn tiếp tục muốn sử dụng phương pháp này.
Rút que tránh thai có đau không?
Nhờ có thuốc tê, quá trình rút que chỉ gây cảm giác châm chích rất nhẹ, không gây đau đớn. Thủ thuật diễn ra nhanh chóng, an toàn và hầu như không ảnh hưởng đến sinh hoạt sau đó.
Có thể rút que trước thời hạn không?
Hoàn toàn được. Bạn có thể rút que bất cứ khi nào bạn muốn (muốn có con, muốn đổi phương pháp khác hoặc đơn giản là không thấy thoải mái với các tác dụng phụ). Không có bất kỳ ràng buộc nào về việc phải để que đến hết hạn.
Rút que bao lâu thì có thể mang thai lại?
Khả năng thụ thai có thể quay trở lại ngay lập tức. Theo các nghiên cứu, hormone progestogen sẽ biến mất khỏi cơ thể trong vòng 48 giờ sau khi tháo que. Rất nhiều phụ nữ đã thụ thai thành công ngay trong tháng đầu tiên sau khi rút que mà không gặp bất kỳ trở ngại nào.
Que cấy tránh thai có ảnh hưởng đến mật độ xương không?
Nhiều người nhầm lẫn que cấy với thuốc tiêm tránh thai (Depo-Provera). Thuốc tiêm tránh thai có thể làm giảm nhẹ mật độ xương nếu dùng kéo dài. Tuy nhiên, đối với que cấy tránh thai, các nghiên cứu lâm sàng cho thấy nó không gây ảnh hưởng đáng kể đến mật độ xương ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Do đó, bạn có thể hoàn toàn yên tâm về vấn đề này.
Người bị u xơ tử cung có cấy que tránh thai được không?
Được. Trên thực tế, hormone Progestogen trong que cấy có thể giúp làm mỏng niêm mạc tử cung và giảm lượng máu kinh. Điều này thường có lợi cho những người bị u xơ tử cung vì nó giúp cải thiện tình trạng cường kinh (ra máu kinh quá nhiều) do khối u gây ra. Tuy nhiên, bạn vẫn cần bác sĩ thăm khám và siêu âm cụ thể để đánh giá tình trạng khối u trước khi thực hiện.
Vô kinh do que cấy tránh thai có nguy hiểm không?
Đây là nỗi lo lắng của rất nhiều chị em khi cho rằng kinh nguyệt không ra ngoài là “máu bẩn” tích tụ trong người. Tuy nhiên, về mặt khoa học, hiện tượng vô kinh khi cấy que là do nội tiết tố làm cho niêm mạc tử cung không phát triển dày lên, vì không có lớp niêm mạc bong ra nên không có máu kinh. Đây là trạng thái an toàn, không gây hại cho tử cung hay sức khỏe lâu dài. Thậm chí, vô kinh còn giúp chị em tránh được tình trạng thiếu máu do hành kinh hàng tháng.
Lưu ý khi chọn phương pháp cấy que tránh thai
Khi quyết định chọn phương pháp này, điều quan trọng nhất là bạn cần tìm đến các bệnh viện phụ sản hoặc trung tâm y tế uy tín. Việc cấy que tại các cơ sở không đảm bảo có thể dẫn đến nhiễm trùng hoặc que bị lệch vị trí. Hãy chia sẻ thật lòng với bác sĩ về tiền sử bệnh tật của mình để nhận được lời khuyên chính xác nhất.
Cấy que tránh thai là một lựa chọn thông minh cho phụ nữ hiện đại, giúp bạn tận hưởng cuộc sống một cách chủ động và an toàn. Mặc dù có những tác dụng phụ nhất định về kinh nguyệt, nhưng những ưu điểm về hiệu quả và sự tiện lợi mà nó mang lại là khó có phương pháp nào sánh kịp.
Nguồn tham khảo:
Trạm Y Tế phường Tam Phú
http://tytphuongtamphu.medinet.gov.vn/chuyen-muc/nhung-truong-hop-chong-chi-dinh-voi-cay-que-tranh-thai-cmobile10408-164798.aspx
Sở Y Tế tỉnh Phú Thọ
https://soyte.phutho.gov.vn/Chuyen-muc-tin/Chi-tiet-tin/title/2696/ctitle/63
Sở Y Tế tỉnh Nghệ An
https://yte.nghean.gov.vn/tin-chuyen-nganh/nhung-truong-hop-chong-chi-dinh-voi-cay-que-tranh-thai-659481?pageindex=0
Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tổng quan. Vui lòng tham khảo ý kiến của Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để nhận được hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn.