Cách hạ sốt nhanh tại nhà cho trẻ em và người lớn
Sốt là phản ứng tự nhiên của hệ miễn dịch chống lại vi khuẩn, virus hoặc viêm nhiễm. Tuy nhiên, thân nhiệt tăng quá cao có thể gây mệt mỏi, mất nước, đau nhức hoặc co giật ở trẻ nhỏ. Trang bị kiến thức về cách xử trí và hạ sốt an toàn tại nhà là cần thiết để bảo vệ sức khỏe. Việc hạ sốt cần thực hiện đúng phương pháp, tránh gây sốc nhiệt hoặc làm trầm trọng thêm các bệnh lý nền, giúp cơ thể phục hồi ổn định.
Thân nhiệt bao nhiêu được xem là sốt?
Việc xác định một người có bị sốt hay không cần dựa trên các chỉ số nhiệt độ đo được từ nhiệt kế tại các vị trí như nách, miệng, tai hoặc hậu môn, thay vì chỉ dùng tay để cảm nhận trên trán hay da thịt.
Đối với người lớn
Ở người trưởng thành khỏe mạnh, nhiệt độ cơ thể trung bình thường dao động trong khoảng từ 36.5 độ C đến 37.2 độ C. Một người lớn được xác định là bắt đầu có biểu hiện sốt khi nhiệt độ đo tại nách vượt quá 37.5 độ C hoặc đo tại miệng/tai trên 38 độ C. Các mức độ sốt ở người lớn thường được chia thành: sốt nhẹ (từ 37.5 đến 38.5 độ C), sốt vừa (từ 38.5 đến 39 độ C), sốt cao (từ 39 đến 40 độ C) và sốt rất cao (trên 40 độ C). Thông thường, sốt nhẹ ở người lớn chưa cần dùng đến thuốc ngay mà có thể theo dõi và áp dụng các biện pháp vật lý.
Đối với trẻ em
Cơ thể trẻ em có hệ thống điều nhiệt chưa hoàn thiện nên nhiệt độ thường nhạy cảm hơn với môi trường và các tác nhân gây bệnh. Trẻ được coi là sốt khi nhiệt độ đo ở nách từ 37.5 độ C trở lên. Nếu đo ở hậu môn hoặc tai (vốn cho kết quả chính xác hơn về nhiệt độ trung tâm), trẻ bị sốt khi chỉ số đạt mức 38 độ C. Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý vì ở trẻ nhỏ, cơn sốt có thể tăng lên rất nhanh. Việc xác định đúng mức độ sốt giúp phụ huynh đưa ra quyết định kịp thời về việc dùng thuốc hạ sốt hoặc đưa trẻ đi cấp cứu để phòng tránh biến chứng co giật do sốt cao.
Cần sử dụng nhiệt kế để xác định chính xác mức độ sốt của trẻ (Nguồn: Sưu tầm)
Cách hạ sốt nhanh chóng tại nhà cho người lớn
Người lớn khi bị sốt thường đi kèm cảm giác đau đầu, mỏi nhừ các cơ và khô miệng. Các biện pháp sau đây giúp hạ nhiệt nhanh và giảm bớt sự khó chịu:
- Sử dụng thuốc hạ sốt không kê đơn: Paracetamol là lựa chọn phổ biến và an toàn nhất để hạ sốt tại nhà. Liều dùng thông thường là 10-15mg trên mỗi kg thể trọng cho mỗi lần uống, cách nhau ít nhất 4-6 tiếng. Cần tuyệt đối tuân thủ liều lượng để tránh gây độc cho gan. Nếu Paracetamol không hiệu quả, có thể cân nhắc các thuốc nhóm NSAIDs như Ibuprofen nhưng cần lưu ý tác dụng phụ lên dạ dày và không dùng khi nghi ngờ sốt xuất huyết.
- Bổ sung nước và chất điện giải: Khi sốt, cơ thể mất một lượng nước lớn qua mồ hôi và hơi thở. Việc uống nhiều nước lọc, nước trái cây giàu vitamin C như cam, chanh hoặc dung dịch Oresol giúp bù lại lượng dịch đã mất, đồng thời hỗ trợ đào thải độc tố ra ngoài. Vitamin C còn giúp tăng cường sức đề kháng để rút ngắn thời gian bị bệnh.
- Chườm ấm: Sử dụng khăn mềm thấm nước ấm (nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt người bệnh khoảng 2 độ C) để lau các vùng có mạch máu lớn đi qua như nách, bẹn, cổ và trán. Hơi ấm sẽ làm giãn mạch máu, giúp nhiệt lượng thoát ra ngoài dễ dàng hơn. Tuyệt đối không chườm đá lạnh vì sẽ gây co mạch, làm nhiệt độ bên trong càng khó thoát ra.
- Mặc quần áo thoáng mát: Chọn trang phục có chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt. Không nên đắp chăn dày hay mặc quá nhiều lớp áo vì sẽ gây bí bách, làm thân nhiệt tăng thêm.
- Nghỉ ngơi trong không gian thông thoáng: Đảm bảo phòng ngủ có không khí lưu thông tốt nhưng tránh gió lùa trực tiếp. Nghỉ ngơi tuyệt đối giúp cơ thể dồn năng lượng cho hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả nhất.
Cách hạ sốt nhanh chóng tại nhà cho trẻ em
Trẻ nhỏ bị sốt cần sự chăm sóc tỉ mỉ và cẩn trọng hơn do cơ thể trẻ dễ bị mất nước và có nguy cơ co giật.
- Dùng thuốc hạ sốt đúng liều lượng: Chỉ nên dùng thuốc khi trẻ sốt từ 38.5 độ C trở lên. Paracetamol vẫn là ưu tiên hàng đầu với liều 10-15mg/kg/lần. Nếu trẻ nôn trớ không uống được, có thể dùng viên đạn đặt hậu môn. Cha mẹ cần ghi chép lại thời gian uống thuốc để tránh dùng quá liều gây suy gan cấp.
- Lau người bằng nước ấm: Đây là cách hạ sốt vật lý cực kỳ hiệu quả cho trẻ. Sử dụng 5 chiếc khăn nhỏ, 4 chiếc đặt ở hai nách và hai bẹn, chiếc còn lại dùng để lau khắp người trẻ. Thay khăn mỗi 2-3 phút cho đến khi thân nhiệt hạ xuống mức an toàn.
- Cho trẻ bú nhiều hơn hoặc uống bù nước: Với trẻ còn bú mẹ, hãy tăng cường số lần bú vì sữa mẹ chứa nhiều kháng thể và nước. Với trẻ lớn hơn, khuyến khích trẻ uống nước Oresol, nước dừa hoặc súp loãng để bù điện giải.
- Không ủ ấm trẻ: Sai lầm phổ biến là ủ kín trẻ khi thấy trẻ có biểu hiện run. Run là phản ứng tăng nhiệt của cơ thể, nếu càng ủ kín, nhiệt độ sẽ càng tăng cao dẫn đến co giật. Hãy cởi bớt quần áo, chỉ để trẻ mặc đồ mỏng nhẹ.
- Bổ sung vitamin C và dinh dưỡng: Các loại nước ép trái cây không chỉ cung cấp nước mà còn bổ sung vitamin C giúp trẻ nhanh phục hồi. Cho trẻ ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu như cháo, súp và chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
Lau mát bằng nước ấm là biện pháp hỗ trợ hạ sốt an toàn cho trẻ (Nguồn: Sưu tầm)
Khi nào sốt cần đến bệnh viện?
Mặc dù phần lớn các cơn sốt có thể tự xử lý tại nhà, nhưng có những tình huống bắt buộc phải có sự can thiệp của y tế chuyên sâu để tránh nguy hiểm đến tính mạng.
Trẻ em cần đi khám khi sốt bao nhiêu độ?
Cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu gặp các trường hợp sau:
- Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38 độ C trở lên (đây là tình trạng khẩn cấp ở trẻ sơ sinh).
- Trẻ sốt cao trên 39 độ C và không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường.
- Trẻ bị sốt kéo dài quá 2 ngày mà không rõ nguyên nhân.
- Trẻ có dấu hiệu co giật, lờ đờ, li bì, khó đánh thức hoặc quấy khóc không dứt.
- Xuất hiện các triệu chứng đi kèm như: nôn vọt, tiêu chảy nặng, phát ban bất thường (đặc biệt là các nốt xuất huyết không biến mất khi ấn vào), khó thở, tím tái môi.
- Trẻ có dấu hiệu mất nước nặng như môi khô, khóc không có nước mắt, thóp bị lõm hoặc tiểu rất ít.
Người lớn có cần đi khám khi bị sốt?
Người lớn thường có sức chịu đựng tốt hơn nhưng không nên chủ quan nếu cơn sốt đi kèm các biểu hiện:
- Sốt cao trên 40 độ C và không giảm sau khi dùng thuốc.
- Sốt kéo dài liên tục hơn 3 ngày.
- Đau đầu dữ dội, cứng cổ (dấu hiệu nghi ngờ viêm màng não).
- Đau tức ngực, khó thở hoặc ho ra máu.
- Phát ban nhanh chóng toàn thân hoặc có các mảng xuất huyết dưới da.
- Đau bụng dữ dội, nôn mửa liên tục hoặc có các dấu hiệu rối loạn tri giác, lú lẫn.
- Người có bệnh lý nền nặng như suy tim, suy thận, ung thư hoặc HIV/AIDS khi bị sốt cần được thăm khám sớm nhất có thể.
Cần đi khám bác sĩ nếu sốt kéo dài hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường (Nguồn: Sưu tầm)
Sốt là phản ứng của hệ miễn dịch nhằm bảo vệ cơ thể. Việc nắm vững cách hạ sốt an toàn tại nhà như dùng thuốc đúng liều, bù nước, vitamin C và chườm ấm giúp bạn chủ động kiểm soát tình hình. Tuy nhiên, sự an toàn luôn phải được đặt lên hàng đầu. Hãy tìm kiếm sự hỗ trợ y tế khi cơn sốt cao kéo dài hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường. Nghỉ ngơi hợp lý và xử trí bình tĩnh là yếu tố then chốt giúp cơ thể nhanh chóng phục hồi.
Nội dung chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa. Người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám khi có triệu chứng.
Nguồn tham khảo: Nhà thuốc Long Châu
https://nhathuoclongchau.com.vn/bai-viet/nhung-cach-ha-sot-nhanh-chong-cu-the-cho-ca-nguoi-lon-va-tre-em.html