Sử dụng que thử thai là phương pháp nhanh chóng và phổ biến nhất để kiểm tra khả năng mang thai tại nhà. Tuy nhiên, không hiếm trường hợp chị em rơi vào tình huống dở khóc dở cười khi que hiện 2 vạch nhưng thực tế lại không có thai. Tình trạng này được gọi là dương tính giả. Hiểu rõ nguyên nhân que thử thai dương tính giả sẽ giúp bạn bớt hoang mang và có hướng xử lý y khoa kịp thời.
Tìm hiểu về que thử thai
Que thử thai là dụng cụ giúp phát hiện hormone hCG trong nước tiểu – dấu hiệu cho thấy bạn có thai. Thường có thể sử dụng sau 7–10 ngày quan hệ hoặc khi trễ kinh để cho kết quả chính xác hơn. Cách dùng khá đơn giản: nhúng que vào nước tiểu theo hướng dẫn và chờ vài phút để đọc kết quả. Tuy tiện lợi và nhanh chóng, kết quả vẫn có thể sai lệch nếu thử quá sớm hoặc dùng không đúng cách, nên có thể cần kiểm tra lại hoặc đi khám để xác nhận. Trước khi đi sâu vào các nguyên nhân sai lệch, chúng ta cần hiểu rõ cơ chế vận hành của công cụ chẩn đoán này.
Que thử thai hoạt động như thế nào?
Que thử thai được thiết kế để phát hiện sự hiện diện của hormone Human Chorionic Gonadotropin (hCG) trong nước tiểu. Đây là loại hormone đặc biệt được cơ thể tiết ra sau khi trứng đã thụ tinh và làm tổ thành công trong niêm mạc tử cung.
Trên mỗi que thử đều có chứa một dải sợi được bao phủ bởi các kháng thể nhất định để phản ứng với hormone hCG. Nếu nồng độ hCG đạt đến ngưỡng phát hiện (thường là từ 20 – 50 mIU/mL tùy loại que), phản ứng hóa học sẽ xảy ra và làm thay đổi màu sắc của vạch thứ hai (vạch T), báo hiệu kết quả dương tính.
Kết quả của que thử thai có chính xác hoàn toàn không?
Hầu hết các nhà sản xuất đều khẳng định que thử thai có độ chính xác lên đến 97 – 99% nếu được sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, con số này chỉ đạt được trong điều kiện lý tưởng. Thực tế, độ chính xác có thể bị ảnh hưởng bởi độ nhạy của que, thời điểm thử thai và các yếu tố bệnh lý hoặc thuốc men tác động vào nồng độ hormone trong cơ thể.
Sử dụng que thử đúng cách giúp tăng độ chính xác của kết quả (Nguồn: Sưu tầm)
Nguyên nhân que thử thai dương tính giả
Que thử thai dương tính giả có thể do nhiều nguyên nhân như dùng que sai cách, đọc kết quả quá thời gian quy định hoặc que kém chất lượng. Ngoài ra, một số trường hợp như vừa sảy thai, mới sinh, đang dùng thuốc chứa hCG, hoặc mắc bệnh lý hiếm gặp cũng có thể làm xuất hiện hormone này trong nước tiểu. Vì vậy, nếu nghi ngờ kết quả không chính xác, bạn nên thử lại sau vài ngày hoặc đi khám để xác nhận. Dưới đây là yếu tố dẫn đến sự nhầm lẫn này:
Thai sinh hóa
Đây là tình trạng trứng đã thụ tinh nhưng lại bị hỏng ngay sau khi làm tổ, dẫn đến sảy thai sớm trước khi có thể phát hiện qua siêu âm. Trong trường hợp này, cơ thể đã sản sinh ra một lượng hCG đủ để que thử phát hiện được. Sau khi thai sinh hóa xảy ra, nồng độ hCG giảm dần nhưng vẫn có thể khiến que thử hiện 2 vạch trong một vài ngày đầu.
Thai ngoài tử cung
Thai ngoài tử cung xảy ra khi phôi thai không làm tổ trong buồng tử cung mà ở các vị trí khác như ống dẫn trứng. Cơ thể vẫn sản sinh hCG khiến que thử báo dương tính. Tuy nhiên, đây là tình trạng nguy hiểm cần can thiệp y tế ngay lập tức để tránh biến chứng vỡ ống dẫn trứng gây xuất huyết nội.
Tiền sử thai kỳ
Nếu bạn vừa mới sảy thai hoặc thực hiện đình chỉ thai trong thời gian gần, hormone hCG có thể tồn tại trong máu và nước tiểu từ 4 đến 6 tuần. Nếu thử thai vào thời điểm này, kết quả dương tính giả là điều hoàn toàn có thể xảy ra do nồng độ hormone cũ chưa đào thải hết.
Sử dụng sai cách
Mỗi loại que thử đều có thời gian đọc kết quả quy định (thường là 3 – 5 phút). Nếu bạn để que quá lâu mới đọc (ví dụ sau 10 – 20 phút), nước tiểu trên que có thể bị bay hơi và để lại một vạch mờ nhạt ở vị trí vạch thứ hai, khiến nhiều người lầm tưởng là kết quả dương tính.
Đường bay hơi
Đường bay hơi xuất hiện khi nước tiểu bay hơi khỏi que thử sau thời gian quy định. Vạch này thường không có màu rõ rệt mà giống như một chiếc bóng mờ hoặc vạch trắng xám. Đây không phải là kết quả dương tính nhưng rất dễ gây hiểu lầm cho người sử dụng lần đầu.
Ảnh hưởng của thuốc
Một số loại thuốc điều trị có thể trực tiếp làm tăng nồng độ hCG hoặc gây nhiễu kết quả thử thai:
- Thuốc hỗ trợ sinh sản (như Pregnyl, Novarel) có chứa hormone hCG liều cao.
- Một số loại thuốc chống co giật, thuốc an thần hoặc thuốc lợi tiểu.
Bệnh lý cơ thể
Trong một số trường hợp hiếm gặp, các bệnh lý không liên quan đến thai kỳ có thể gây ra nồng độ hCG bất thường:
- Rối loạn nội tiết tố hoặc các vấn đề về tuyến yên.
- U nang buồng trứng hoặc một số loại khối u (u nguyên bào nuôi).
- Các bệnh lý về thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu nặng.
Lựa chọn que thử từ các thương hiệu uy tín để hạn chế sai số (Nguồn: Sưu tầm)
Lưu ý để que thử thai cho kết quả chính xác
Để hạn chế tối đa tình trạng dương tính giả hoặc âm tính giả, chị em nên tuân thủ các nguyên tắc sau:
Đọc kỹ HDSD
Mỗi hãng sản xuất (như Quickstick, Allisa…) có thể có quy trình lấy mẫu và thời gian chờ khác nhau. Bạn nên đọc kỹ tờ hướng dẫn trước khi thực hiện, đặc biệt là thời gian đọc kết quả tối ưu.
Thử thai vào buổi sáng sớm
Nước tiểu đầu tiên vào buổi sáng thường chứa nồng độ hCG đậm đặc nhất. Nếu bạn uống quá nhiều nước trước khi thử, nước tiểu bị pha loãng có thể làm kết quả hiện lên mờ nhạt hoặc không chính xác.
Sử dụng que thử chất lượng
Hãy kiểm tra hạn sử dụng và tính nguyên vẹn của bao bì que thử. Các loại que thử hết hạn hoặc bảo quản không tốt có thể làm hỏng lớp kháng thể trên dải thử, dẫn đến sai lệch kết quả.
Thử lại nhiều lần
Nếu kết quả chưa rõ ràng, bạn nên thử lại sau 2 – 3 ngày. Nếu thực sự mang thai, nồng độ hCG sẽ tăng gấp đôi sau mỗi 48 giờ, giúp vạch thứ hai hiện lên rõ nét hơn.
Pharmacity cung cấp đa dạng các loại que thử thai chính hãng, an toàn (Nguồn: Sưu tầm)
Một số câu hỏi thường gặp về que thử thai dương tính giả
Que thử thai vạch dưới lên trước có chính xác không?
Thông thường, vạch đối chứng (vạch C) sẽ hiện lên trước để báo hiệu que hoạt động bình thường, sau đó mới đến vạch kết quả (vạch T). Nếu vạch T hiện lên trước hoặc vị trí các vạch bị đảo lộn, rất có thể que thử bị lỗi kỹ thuật. Bạn nên sử dụng một que mới để kiểm tra lại.
Khi nào que thử thai không chính xác?
Kết quả có thể sai lệch khi:
- Thử thai quá sớm (trước khi chậm kinh).
- Sử dụng que thử không đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Đang trong quá trình điều trị các bệnh lý liên quan đến nội tiết.
- Que thử đã hết hạn sử dụng hoặc bị ẩm.
Nên thử thai vào thời điểm nào?
Thời điểm lý tưởng nhất để thử thai là sau khi bạn bị chậm kinh từ 5 – 7 ngày. Lúc này, nồng độ hCG đã đủ cao để các loại que thử thông thường có thể phát hiện chính xác. Nếu thử quá sớm, bạn dễ gặp kết quả âm tính giả.
Que thử thai chỉ là công cụ sàng lọc ban đầu tại nhà. Để xác định chắc chắn mình có mang thai hay không, cũng như loại trừ các nguy cơ thai ngoài tử cung, bạn nên đến các cơ sở y tế để thực hiện xét nghiệm máu (đo nồng độ Beta-hCG) và siêu âm đầu dò. Đây là những phương pháp có độ chính xác tuyệt đối và giúp bác sĩ theo dõi sức khỏe thai kỳ của bạn một cách toàn diện nhất.