10 
Amyl Nitrite là thuốc giãn mạch, được chỉ định để làm giảm nhanh các cơn đau thắt ngực. Với khả năng giãn mạch mạnh mẽ, thuốc giúp giảm sức cản của hệ mạch ngoại vi, hạ thấp tiền tải và hậu tải, từ đó cải thiện các triệu chứng liên quan đến đau thắt ngực.
Tổng quan về Amyl Nitrite
Tên thuốc gốc (Hoạt chất)
- Amyl nitrite
Loại thuốc
- Thuốc giãn mạch.
Dạng thuốc và hàm lượng
- Dạng hít: 0,3 g/0,3 ml.
Chỉ định Amyl Nitrite
- Để làm giảm nhanh các cơn đau thắt ngực, amyl nitrit được chỉ định sử dụng.
Dược lực học
- Amyl nitrit là một hoạt chất có khả năng giãn mạch mạnh mẽ.
- Thuốc Amyl Nitrite gây giãn cơ trơn trong mạch máu, từ đó dẫn đến sự giãn nở của mạch vành và làm giảm sức cản của hệ mạch ngoại vi, đồng thời hạ thấp tiền tải và hậu tải.
- Ở những bệnh nhân trải qua cơn đau thắt ngực, thuốc giúp giảm các biến cố thiếu máu cục bộ cơ tim, làm dịu cơn đau ngực và có thể cải thiện các triệu chứng liên quan khác.
Dược động học
Hấp thu
- Amyl Nitrite dạng hơi đi vào cơ thể và được hấp thu cấp tốc qua các phế nang tại phổi.
- Hiệu quả điều trị của thuốc bắt đầu trong vòng một phút sau khi hít và duy trì trong khoảng thời gian từ 3 đến 5 phút.
Phân bố
- Hiện tại, chưa có dữ liệu về quá trình phân bố của thuốc trong cơ thể.
Chuyển hóa
- Amyl Nitrite trải qua quá trình chuyển hóa nhanh chóng, có thể là do phản ứng khử nitơ thủy phân.
Thải trừ
- Ước tính khoảng 1/3 lượng amyl nitrit được hít vào sẽ được đào thải qua đường nước tiểu.
Tương tác thuốc Amyl Nitrite
Tương tác thuốc
- Việc sử dụng amyl nitrit sau khi tiêu thụ rượu có thể làm tăng mức độ nghiêm trọng của các tác dụng không mong muốn.
- Sự kết hợp này cũng tiềm ẩn nguy cơ gây hạ huyết áp nghiêm trọng và dẫn đến trụy tim mạch.
Chống chỉ định thuốc Amyl Nitrite
- Chống chỉ định cho những người mắc bệnh tăng nhãn áp, có chấn thương đầu mới đây, hoặc bị xuất huyết não.
- Không dùng cho phụ nữ đang trong giai đoạn thai kỳ.
Liều lượng & cách dùng Amyl Nitrite
Người lớn
- Bệnh nhân nên ở tư thế nằm nghiêng hoặc ngồi. Giữ viên nang amyl nitrit cách xa mặt, sau đó nghiền nát giữa các ngón tay và đặt dưới mũi bệnh nhân.
- Giữ ngón tay có thuốc dưới mũi bệnh nhân, hướng dẫn hít 2 – 6 lần. Nếu cần thiết, có thể lặp lại liều sau mỗi 3 đến 5 phút.
- Khi người khác hỗ trợ bệnh nhân sử dụng thuốc, cần hết sức cẩn thận để tránh việc hít phải lượng thuốc quá mức.
Tác dụng phụ của Amyl Nitrite
Tác dụng phụ
Thường gặp
- Đau đầu nhẹ thoáng qua, cảm giác chóng mặt và đỏ bừng mặt, ngất xỉu, đại tiểu tiện không tự chủ, hạ huyết áp, da xanh xao, đổ mồ hôi lạnh, tim đập nhanh, cảm giác bồn chồn, suy nhược toàn thân, nôn mửa và buồn nôn.
Ít gặp
- Chưa ghi nhận dữ liệu lâm sàng về tác dụng không mong muốn ở mức độ này.
Hiếm gặp
- Phát ban trên da, cảm giác mệt mỏi.
Lưu ý khi dùng Amyl Nitrite
Lưu ý chung khi dùng Amyl Nitrite
- Sau khi hít amyl nitrit, bệnh nhân có thể gặp các cơn chóng mặt, suy nhược hoặc ngất thoáng qua, cùng với các dấu hiệu khác của thiếu máu não do hạ huyết áp tư thế, đặc biệt nếu giữ tư thế đứng yên.
- Để cải thiện tình trạng này, có thể áp dụng các biện pháp như nằm ở tư thế đầu thấp, hít thở sâu và cử động các chi.
- Amyl nitrit là một chất rất dễ cháy. Không được sử dụng thuốc ở những nơi có thể xảy ra cháy nổ; cần giữ thuốc tránh xa ngọn lửa trần hoặc tia lửa.
- Sử dụng thuốc lặp lại trong thời gian dài có thể dẫn đến hiện tượng không dung nạp thuốc. Khuyến cáo nên bắt đầu với liều thấp nhất có hiệu quả và luân phiên sử dụng với một loại thuốc giãn mạch vành khác.
- Việc dùng Amyl Nitrite liều cao có khả năng gây ra methemoglobin huyết, đặc biệt ở những người bị thiếu hụt methemoglobin reductase hoặc các bất thường chuyển hóa khác làm cản trở quá trình chuyển hóa methemoglobin trở lại hemoglobin bình thường.
Lưu ý với phụ nữ có thai
- Thuốc thuộc loại C đối với thai kỳ. Hiện chưa có nghiên cứu trên động vật được thực hiện với amyl nitrit.
- Chưa xác định được liệu amyl nitrit có thể gây hại cho thai nhi khi dùng cho phụ nữ có thai hay có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản hay không.
- Do đó, amyl nitrit chỉ nên được sử dụng cho phụ nữ có thai khi thật sự cần thiết.
Lưu ý với phụ nữ cho con bú
- Hiện chưa rõ liệu thuốc này có được bài tiết vào sữa mẹ hay không.
- Vì nhiều loại thuốc có thể đi vào sữa mẹ, cần hết sức thận trọng khi dùng amyl nitrit cho phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ.
Lưu ý khi lái xe và vận hành máy móc
- Chưa có dữ liệu báo cáo về ảnh hưởng của thuốc đối với khả năng lái xe và vận hành máy móc.
Quá liều và cách xử lý
Quá liều Amyl Nitrite và độc tính
- Hít từ 5 đến 10 giọt amyl nitrit có thể gây đỏ bừng mặt dữ dội, kèm theo cảm giác căng tức ở đầu và nhịp tim đập nhanh bất thường.
- Nếu hít phải một lượng thuốc lớn hơn, người bệnh có thể trải qua cảm giác ngộp thở và yếu cơ.
- Các triệu chứng tương tự như sốc, bao gồm suy nhược, bồn chồn, đổ mồ hôi, xanh xao, buồn nôn, nôn mửa, ngất xỉu và đại tiện, có thể xuất hiện do sự tích tụ máu trong các tiểu động mạch và tình trạng máu tĩnh mạch không thể hồi lưu về tim.
Cách xử lý khi quá liều Amyl Nitrite
- Có thể áp dụng các biện pháp như để bệnh nhân nằm hoặc ngồi với đầu cúi thấp, thực hiện các hơi thở sâu và vận động các chi.
- Việc sử dụng epinephrine sẽ làm trầm trọng thêm các phản ứng giống sốc.
- Trong trường hợp methemoglobin huyết nặng kèm theo khó thở, khuyến cáo tiêm xanh methylen.
- Tuy nhiên, khi điều trị ngộ độc xyanua, chống chỉ định dùng xanh methylen nếu methemoglobin huyết là do nitrit gây ra.
Quên liều Amyl Nitrite và xử trí
- Amyl Nitrite là thuốc được sử dụng theo nhu cầu.
- Bệnh nhân không nên dùng thuốc với tần suất cao hơn chỉ định của bác sĩ.
- Trong trường hợp bỏ lỡ một liều, cần liên hệ ngay với bác sĩ để nhận được hướng dẫn cụ thể.
Nguồn tham khảo
Tên thuốc: Amyl Nitrite
Drugbank online: https://go.drugbank.com/drugs/DB01612
Dailymed: https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=c1b6e536-df5f-4f76-8e3c-6dc2f1e9975e
Drugs.com: https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html
Ngày cập nhật: 01/10/2021
Bài viết này có hữu ích không?
Có0Không0