Abciximab: Công dụng chống kết tập tiểu cầu, liều dùng và cách sử dụng

Thuốc Abciximab là một chất ức chế kết tập tiểu cầu, được chỉ định dùng hỗ trợ trong quá trình can thiệp mạch vành qua da để ngăn ngừa các biến chứng thiếu máu cục bộ. Abciximab hoạt động bằng cách gắn kết với thụ thể glycoprotein IIb/IIIa trên tiểu cầu, ức chế sự kết tập tiểu cầu và ngăn chặn các biến cố thiếu máu cục bộ. Thuốc được dùng qua đường tiêm tĩnh mạch và cần được sử dụng dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ để ngăn ngừa các tác dụng phụ như chảy máu và giảm tiểu cầu.

Tổng quan về Abciximab

Tên thuốc gốc (Hoạt chất)

• Abciximab

Loại thuốc

• Chất ức chế kết tập tiểu cầu, chất chống huyết khối

Dạng thuốc và hàm lượng

• Thuốc tiêm tĩnh mạch đóng lọ thủy tinh 5 ml chứa 10 mg

Chỉ định Abciximab

• Abciximab được chỉ định dùng hỗ trợ trong quá trình can thiệp mạch vành qua da (PCI) nhằm ngăn ngừa các biến chứng thiếu máu cục bộ.
• Thuốc cũng được dùng kết hợp với các liệu pháp chống đông máu như heparin không phân đoạn, heparin trọng lượng phân tử thấp, aspirin, và các thuốc đối kháng thụ thể P2Y12 của adenosine diphosphate (ADP) trên tiểu cầu (ví dụ: clopidogrel, prasugrel, ticagrelor). Mục đích là để phòng ngừa cấp tính các biến cố thiếu máu cục bộ ở bệnh nhân đang thực hiện PCI hoặc những người mắc hội chứng mạch vành cấp không ST chênh lên (NSTE ACS).
• Ngoài ra, Abciximab được chỉ định cho bệnh nhân đau thắt ngực không ổn định mà không đáp ứng với điều trị nội khoa thông thường, đặc biệt khi can thiệp mạch vành qua da dự kiến được thực hiện trong vòng 24 giờ.

Dược lực học

• Abciximab là một đoạn Fab, có nguồn gốc từ kháng thể đơn dòng 7E3 được tạo ra từ chuột và người.
• Thuốc có khả năng gắn kết với thụ thể glycoprotein (GP) IIb/IIIa trên tiểu cầu người. Hoạt động này ức chế sự kết tập tiểu cầu bằng cách ngăn chặn sự gắn kết của fibrinogen, yếu tố von Willebrand, và các phân tử kết dính khác.
• Abciximab cũng liên kết với thụ thể vitronectin (αvβ3), được tìm thấy trên bề mặt tiểu cầu, các tế bào nội mô mạch máu và tế bào cơ trơn.

Dược động học

• Abciximab tạo liên kết với các thụ thể GPIIb/IIIa nguyên vẹn trên bề mặt tiểu cầu. Các thụ thể này thuộc họ integrin, đóng vai trò quan trọng trong quá trình kết dính và kết tập tiểu cầu.
• Cơ chế liên kết này được cho là gây cản trở không gian hoặc thay đổi cấu trúc thụ thể, ngăn chặn các phân tử lớn tiếp cận thụ thể, thay vì tương tác trực tiếp với vị trí gắn kết GPD (arginine-glycine-aspartic acid) của GPIIb/IIIa.
• Thông qua việc gắn kết với thụ thể vitronectin (hay còn gọi là integrin αvβ3), abciximab ngăn chặn các tác động được điều hòa bởi integrin này, bao gồm cả sự kết dính của tế bào.
• Hơn nữa, abciximab còn ức chế thụ thể Mac-1 trên bạch cầu đơn nhân và bạch cầu trung tính, từ đó làm giảm sự bám dính của bạch cầu đơn nhân.

Tương tác thuốc Abciximab

Tương tác với các thuốc khác

• Việc dùng đồng thời abciximab với các thuốc chống đông máu dạng uống, dipyridamole, thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs), hoặc ticlopidine có thể làm tăng nguy cơ chảy máu; do đó, cần hết sức thận trọng khi kết hợp.
• Sử dụng cùng lúc heparin và các thuốc làm tan huyết khối (ví dụ: reteplase) có thể dẫn đến xuất huyết nghiêm trọng; việc theo dõi chỉ số aPTT hoặc ACT trong quá trình điều trị là cần thiết.
• Chống chỉ định dùng abciximab kết hợp với dextran.

Tương kỵ thuốc

• Chưa ghi nhận bất kỳ sự tương kỵ nào với các thuốc tim mạch thường được sử dụng.
• Tuy nhiên, cần truyền abciximab qua một đường tiêm tĩnh mạch riêng biệt bất cứ khi nào có thể và không được trộn lẫn thuốc này với các loại thuốc khác.

Chống chỉ định thuốc Abciximab

• Không được sử dụng cho người bệnh đang có tình trạng chảy máu nội tạng, chảy máu tạng, hoặc đã từng bị xuất huyết tiêu hóa hay tiết niệu nghiêm trọng trong vòng 6 tuần gần đây.
• Chống chỉ định với bệnh nhân bị tăng huyết áp nặng mà không kiểm soát được.
• Người mới trải qua phẫu thuật lớn hoặc chấn thương đáng kể trong vòng 6 tuần trước đó không nên dùng thuốc.
• Không dùng cho bệnh nhân có tiền sử tai biến mạch máu não (CVA) trong vòng 2 năm trước hoặc đã từng bị CVA gây ra thiếu hụt thần kinh nghiêm trọng.
• Chống chỉ định nếu đã dùng thuốc chống đông máu đường uống trong 7 ngày gần đây, trừ khi chỉ số thời gian prothrombin (PT) không vượt quá 1,2 lần giá trị kiểm soát.
• Không sử dụng khi có tình trạng giảm tiểu cầu với số lượng tiểu cầu dưới 100.000/mm³.
• Người bệnh có khối u ác tính trong hộp sọ.
• Chống chỉ định cho người mắc các dị dạng động mạch hoặc chứng phình động mạch.
• Không dùng cho bệnh nhân đã sử dụng dextran tiêm tĩnh mạch trước hoặc trong quá trình can thiệp mạch vành qua da (PCI).
• Người có tiền sử viêm mạch máu đã được chẩn đoán hoặc nghi ngờ.
• Bệnh nhân có phản ứng quá mẫn với bất kỳ thành phần nào của thuốc hoặc với các kháng thể đơn dòng có nguồn gốc từ chuột.

Liều lượng & cách dùng Abciximab

Liều lượng Abciximab

Người lớn:

Trong các biến chứng thiếu máu cục bộ cấp tính liên quan đến can thiệp mạch vành qua da (PCI) bằng đường tĩnh mạch:

• Đối với bệnh nhân đang trải qua PCI: Dùng 0,25 mg/kg bằng cách tiêm tĩnh mạch (IV) từ 10 đến 60 phút trước khi thực hiện PCI, sau đó tiếp tục truyền IV 0,125 mcg/kg mỗi phút (với liều tối đa 10 mcg/phút) trong 12 giờ.
• Đối với bệnh nhân dự kiến sẽ được thực hiện PCI trong vòng 24 giờ: Bắt đầu với liều 0,25 mg/kg tiêm IV, sau đó truyền IV 10 mcg/phút liên tục trong 18–24 giờ, kết thúc việc truyền 1 giờ sau khi hoàn tất thủ thuật.

Cách dùng Abciximab

• Thuốc được dùng bằng cách tiêm tĩnh mạch (IV) ban đầu, sau đó tiếp tục truyền tĩnh mạch bằng thiết bị truyền dịch có kiểm soát.
• Không được lắc mạnh lọ thuốc.
• Cần lọc dung dịch tiêm khi pha loãng, trước khi tiêm IV hoặc trong quá trình truyền IV bằng bộ lọc vô trùng, không gây dị ứng và có khả năng gắn kết protein thấp (kích thước lỗ lọc 0,2 hoặc 5 µm).
• Khi tiêm IV, hãy hút lượng thuốc cần thiết vào ống tiêm và tiến hành lọc trước khi sử dụng.
• Loại bỏ bất kỳ phần thuốc nào còn lại sau khi sử dụng.
• Tuyệt đối không được tiêm hoặc truyền các loại thuốc khác cùng lúc trong cùng một đường truyền tĩnh mạch với abciximab.
• Hướng dẫn pha loãng: Để truyền IV, rút lượng thuốc cần thiết vào ống tiêm rồi bơm vào dung dịch natri clorid 0,9% hoặc dextrose 5% tiêm truyền trong vật chứa phù hợp.
• Về tốc độ tiêm: Khi tiêm IV, cần thực hiện trong ít nhất 1 phút.
• Giới hạn liều kê đơn: Đối với bệnh nhân đang điều trị PCI, liều truyền IV tối đa là 10 mcg/phút, duy trì trong 12 giờ.

Tác dụng phụ của Abciximab

Thường gặp

• Chảy máu
• Đau lưng
• Hạ huyết áp
• Buồn nôn
• Đau ngực
• Nôn
• Nhức đầu
• Đau bụng
• Phù ngoại vi

Ít gặp

• Tiêu chảy
• Đau ở vị trí tiêm
• Nhịp tim chậm

Lưu ý khi dùng Abciximab

Lưu ý chung

• Giảm tiểu cầu
• Cần theo dõi chặt chẽ số lượng tiểu cầu trước, trong và sau quá trình điều trị.
• Việc giảm tiểu cầu cấp tính đòi hỏi phải phân biệt giữa tình trạng giảm tiểu cầu thực sự và giảm tiểu cầu giả.
• Nếu tình trạng giảm tiểu cầu xuất hiện, khuyến nghị ngừng điều trị ngay lập tức, sau đó theo dõi và xử lý tình trạng này.
• Tồn tại nguy cơ chảy máu nghiêm trọng (ví dụ: xuất huyết nội sọ, chảy máu đường tiết niệu hoặc tiêu hóa, chảy máu tại vị trí tiếp cận động mạch) cũng như chảy máu nhẹ (ví dụ: tiểu máu đại thể tự phát, nôn tự phát); có thể cần truyền máu hoặc tiểu cầu để can thiệp.
• Các trường hợp xuất huyết phế nang phổi đã được ghi nhận nhưng rất hiếm.
• Nguy cơ chảy máu lớn gia tăng ở những bệnh nhân có cân nặng ≤ 75 kg, khi sử dụng đồng thời liệu pháp tan huyết khối, khi can thiệp mạch vành qua da (PCI) được thực hiện trong vòng 12 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng nhồi máu cơ tim (NMCT), sau PCI kéo dài (hơn 70 phút), hoặc sau PCI thất bại.
• Trong trường hợp không thể cầm máu bằng áp lực, cần ngưng ngay lập tức abciximab và heparin đang dùng.
• Phản ứng nhạy cảm
• Các phản ứng quá mẫn:
• Sốc phản vệ là một khả năng; nếu xảy ra, phải ngừng ngay abciximab và bắt đầu các biện pháp điều trị phù hợp. Các thuốc xử lý phản ứng quá mẫn (như epinephrine, dopamine, theophylline, thuốc kháng histamine, corticosteroid) nên được chuẩn bị sẵn sàng.
• Đã có báo cáo về sự hình thành kháng thể kháng phân tử ở người (HACA). Các phản ứng quá mẫn (bao gồm cả phản vệ), giảm tiểu cầu, hoặc giảm hiệu quả chống huyết khối có thể xảy ra nếu abciximab được dùng lại hoặc nếu các kháng thể đơn dòng khác được sử dụng cho bệnh nhân có hiệu giá HACA.
• Giám sát
• Cần theo dõi số lượng tiểu cầu ban đầu, sau 2-4 giờ kể từ khi truyền nhanh, và sau 24 giờ. Đồng thời, giám sát thời gian prothrombin, aPTT, Hb, hematocrit, fibrinogen, các sản phẩm tách fibrin, nhu cầu truyền máu, dấu hiệu của phản ứng quá mẫn, cũng như tình trạng phân và nước tiểu.

Lưu ý với phụ nữ có thai

• Tính an toàn của thuốc đối với thai nhi chưa được nghiên cứu. Việc sử dụng abciximab cho phụ nữ mang thai chỉ nên được cân nhắc khi thực sự cần thiết.

Lưu ý với phụ nữ cho con bú

• Hiện chưa rõ liệu abciximab có được bài tiết vào sữa mẹ hay không. Cần thận trọng khi sử dụng thuốc cho đối tượng này.

Lưu ý khi lái xe và vận hành máy móc

• Không có bằng chứng nào cho thấy abciximab ảnh hưởng đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc của người bệnh.

Quá liều và cách xử lý

Quên liều và xử trí

• Nếu một liều thuốc bị bỏ lỡ, bệnh nhân nên dùng ngay khi nhớ ra.
• Tuy nhiên, nếu thời điểm dùng liều kế tiếp đã gần kề, hãy bỏ qua liều đã quên và tiếp tục lịch trình dùng thuốc như bình thường.
• Tuyệt đối không được dùng gấp đôi liều abciximab đã được chỉ định.

Quá liều và xử trí

• Hiện chưa có báo cáo về trường hợp quá liều abciximab nào. Việc xử lý chủ yếu tập trung vào điều trị các triệu chứng phát sinh.

Nguồn tham khảo

Medscape: https://reference.medscape.com/drug/reopro-abciximab-342146

Drugs.com: https://www.drugs.com/monograph/abciximab.html