Người bị cao huyết áp có nên ăn trứng vịt lộn không?
Tăng huyết áp được ví như “kẻ giết người thầm lặng” bởi những biến chứng nguy hiểm lên tim mạch, não bộ và thận. Trong kiểm soát huyết áp, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò then chốt. Một câu hỏi Pharmacity thường nhận được là người bị cao huyết áp có nên ăn trứng vịt lộn không. Đây là món ăn bổ dưỡng quen thuộc trong ẩm thực Việt, nhưng với người có bệnh lý nền tim mạch, việc tiêu thụ cần dựa trên cơ sở khoa học cụ thể.
Trứng vịt lộn có thành phần dinh dưỡng thế nào?
Để trả lời cho câu hỏi người bị cao huyết áp có nên ăn trứng vịt lộn không, trước hết chúng ta cần phân tích bảng thành phần dinh dưỡng đậm đặc có trong loại thực phẩm này. Trứng vịt lộn thực chất là trứng vịt đang trong quá trình phát triển thành phôi thai (vịt con), do đó nó chứa đựng nguồn năng lượng và dưỡng chất rất lớn để phục vụ cho sự sống đang hình thành. Theo các phân tích dinh dưỡng, một quả trứng vịt lộn trung bình cung cấp khoảng 182 kcal năng lượng. Điều đáng chú ý là hàm lượng protein trong trứng vịt lộn rất cao, khoảng 13,6g, đi kèm với đó là lượng lipid (chất béo) khoảng 12,4g. Đặc biệt, lượng cholesterol trong một quả trứng vịt lộn lên tới khoảng 600mg, con số này cao gấp đôi so với nhu cầu cholesterol khuyến nghị hàng ngày cho một người trưởng thành khỏe mạnh (khoảng 300mg).
Bên cạnh các chất đa lượng, trứng vịt lộn còn là nguồn cung cấp vitamin và khoáng chất dồi dào. Chúng chứa lượng lớn vitamin A (retinol), các vitamin nhóm B như B1, B2 và đặc biệt là vitamin C. Các khoáng chất thiết yếu như canxi (82mg), phốt pho (212mg) và sắt cũng hiện diện với hàm lượng đáng kể. Chính vì sự hội tụ của nhiều dưỡng chất, trứng vịt lộn từ lâu đã được coi là bài thuốc bồi bổ cho người suy nhược cơ thể, trẻ em chậm lớn hoặc người mới ốm dậy cần hồi phục sức khỏe nhanh chóng. Tuy nhiên, chính sự “giàu có” về dinh dưỡng này, đặc biệt là hàm lượng cholesterol và chất béo bão hòa, lại chính là rào cản khiến món ăn này trở thành mối lo ngại đối với những người đang phải đối mặt với tình trạng áp lực máu lên thành mạch cao.
Thành phần dinh dưỡng trong trứng vịt lộn rất đa dạng nhưng chứa hàm lượng cholesterol cao (Nguồn: Sưu tầm)
Chế độ dinh dưỡng tác động thế nào đến sức khỏe của người bị huyết áp cao
Huyết áp là áp lực của máu tác động lên thành động mạch. Khi chỉ số này duy trì ở mức cao trong thời gian dài, thành mạch sẽ bị tổn thương, mất đi độ đàn hồi và dễ hình thành các mảng xơ vữa. Chế độ ăn uống có mối liên hệ mật thiết với chỉ số huyết áp thông qua việc tác động vào thể tích máu, độ nhớt của máu và sức cản ngoại vi của mạch máu. Một chế độ ăn quá nhiều muối (natri) sẽ khiến cơ thể giữ nước, làm tăng áp lực trong lòng mạch. Tương tự, một chế độ ăn giàu chất béo bão hòa và cholesterol sẽ thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, làm hẹp lòng mạch và khiến tim phải co bóp mạnh hơn để đẩy máu đi, từ đó làm tăng chỉ số huyết áp một cách trực tiếp.
Đối với người bệnh tăng huyết áp, mục tiêu của dinh dưỡng không chỉ là cung cấp năng lượng mà còn phải hỗ trợ duy trì sự ổn định của lòng mạch. Các chất béo xấu (LDL-cholesterol) khi nạp vào cơ thể quá mức sẽ bám vào thành mạch, kết hợp với các tế bào viêm tạo thành mảng xơ vữa. Nếu người bệnh không kiểm soát tốt lượng cholesterol nạp vào, các mảng xơ vữa này có thể bị bong ra, gây tắc nghẽn mạch máu não dẫn đến đột quỵ hoặc tắc mạch vành gây nhồi máu cơ tim. Do đó, việc lựa chọn thực phẩm dựa trên chỉ số cholesterol và hàm lượng chất béo là nguyên tắc sống còn trong điều trị bệnh lý này. Chế độ ăn Dash (Dietary Approaches to Stop Hypertension) – một phương pháp tiếp cận dinh dưỡng để ngăn chặn tăng huyết áp – luôn nhấn mạnh vào việc giảm thiểu các nguồn thực phẩm giàu chất béo động vật và thay thế bằng các loại rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo chưa bão hòa.
Kiểm soát chế độ ăn uống giúp ổn định chỉ số huyết áp và phòng ngừa biến chứng (Nguồn: Sưu tầm)
Người bị cao huyết áp có nên ăn trứng vịt lộn không?
Dựa trên những phân tích về thành phần dinh dưỡng và cơ chế tác động của thực phẩm đối với bệnh lý tăng huyết áp, câu trả lời từ các chuyên gia là: Người bị cao huyết áp nên hạn chế tối đa hoặc tránh ăn trứng vịt lộn, đặc biệt là trong giai đoạn huyết áp chưa ổn định. Lý do lớn nhất nằm ở hàm lượng cholesterol cực cao trong thực phẩm này. Như đã đề cập, một quả trứng vịt lộn chứa tới 600mg cholesterol, trong khi người bệnh cao huyết áp thường được khuyến cáo chỉ nên tiêu thụ dưới 200mg cholesterol mỗi ngày để bảo vệ hệ tim mạch. Việc ăn một quả trứng vịt lộn đồng nghĩa với việc bạn đã nạp gấp 3 lần giới hạn cho phép, tạo ra áp lực cực lớn lên hệ thống chuyển hóa và thành mạch máu.
Việc nạp quá nhiều cholesterol trong một thời điểm có thể gây ra tình trạng tăng lipid máu cấp tính, làm tăng độ nhớt của máu và khiến huyết áp có xu hướng tăng vọt sau khi ăn. Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với những người có tiền sử xơ vữa động mạch hoặc đang điều trị bằng thuốc hạ áp nhưng chỉ số chưa về mức mục tiêu. Bên cạnh đó, theo quan niệm của y học cổ truyền và thực tế sử dụng tại Việt Nam, trứng vịt lộn thường được ăn kèm với rau răm và muối tiêu. Việc tiêu thụ thêm muối khi ăn trứng vịt lộn lại càng làm tình trạng giữ nước trầm trọng hơn, góp phần đẩy chỉ số huyết áp lên cao. Rau răm tuy có tác dụng ấm bụng nhưng nếu tiêu thụ quá nhiều cũng không tốt cho người đang có tình trạng nóng trong hoặc các vấn đề về chuyển hóa kèm theo tăng huyết áp.
Ngoài ra, người bị cao huyết áp thường đi kèm với các rối loạn chuyển hóa khác như thừa cân, béo phì, đái tháo đường hoặc tăng mỡ máu (rối loạn lipid máu). Sự kết hợp giữa năng lượng cao (182 kcal) và lượng chất béo lớn trong trứng vịt lộn sẽ khiến việc kiểm soát cân nặng trở nên khó khăn hơn. Thừa cân là một yếu tố nguy cơ độc lập khiến tình trạng tăng huyết áp khó điều trị hơn. Vì vậy, để đảm bảo an toàn, Pharmacity khuyến cáo các bạn nên thay thế trứng vịt lộn bằng các nguồn protein lành mạnh hơn như ức gà, cá, hoặc các loại đậu. Nếu bạn là người quá yêu thích món ăn này và tình trạng huyết áp đang ở mức kiểm soát rất tốt (dưới 120/80 mmHg) và không có các bệnh lý nền về tim mạch hay mỡ máu kèm theo, bạn chỉ nên ăn tối đa 1 quả mỗi tuần và tuyệt đối không ăn vào buổi tối để tránh đầy bụng, khó tiêu và gây áp lực lên hệ tuần hoàn lúc nghỉ ngơi.
Tóm lại, mặc dù trứng vịt lộn là thực phẩm bổ dưỡng cho sức khỏe tổng quát của người bình thường, nhưng đối với người bị cao huyết áp, đây là loại thực phẩm tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc tuân thủ chế độ ăn giảm cholesterol và ít muối là chìa khóa để các bạn chung sống hòa bình với bệnh lý tăng huyết áp và phòng tránh các biến cố nguy hiểm như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ. Hãy luôn tham khảo ý kiến của nhân viên y tế trước khi bổ sung bất kỳ thực phẩm giàu năng lượng nào vào chế độ ăn hàng ngày để đảm bảo phác đồ điều trị đạt hiệu quả cao nhất. Việc duy trì lối sống lành mạnh kết hợp với dùng thuốc đúng chỉ định sẽ giúp các bạn bảo vệ sức khỏe trái tim và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.
Người bệnh nên ưu tiên các nguồn đạm lành mạnh thay vì thực phẩm giàu cholesterol (Nguồn: Sưu tầm)
Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y khoa của nhân viên y tế.
Nguồn tham khảo: Tổng hợp