Wormwood là gì? Công dụng, chỉ định và những điều cần lưu ý

Wormwood (Ngải đắng) là một loại cây thân thảo sống lâu năm, có tác dụng điều trị bệnh. Với đặc điểm tự nhiên và phân bố trên toàn cầu, Wormwood được sử dụng dưới nhiều hình thức như thuốc hãm, rượu thuốc. Tuy nhiên, việc sử dụng Wormwood cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn từ các chuyên gia y tế hoặc bác sĩ Y học cổ truyền do chứa hợp chất thujone có khả năng gây độc cho hệ thần kinh trung ương.

Tổng quan về Wormwood

• Tên gọi, danh pháp

• Tên Tiếng Việt: Ngải đắng.

• Tên khác: Ngải áp xanh, Ngải tây.

• Tên khoa học: Artemisia absinthium, thuộc họ Cúc (Asteraceae).

• Đặc điểm tự nhiên

• Cây Ngải đắng (Wormwood) này là một loại cây thân thảo sống lâu năm, có chiều cao từ 60 đến 150cm. Ở gốc, thân cây có một lớp gỗ nhẹ và trên mặt cây có lông mịn màu xám trắng hoặc lông mềm được nén chặt. Cây có từ 1 đến 3 thân chính.

• Các lá ở gần gốc có cuống dài từ 6 đến 12cm. Lá có hình dạng hình elip hoặc hình trứng, có 2 hoặc 3 cặp lá phụ xẻ tới gần gân giữa. Lá phụ có 4 hoặc 5 cặp thùy, thùy có lông mịn. Các tiểu thùy có hình dạng hình mác, hình elip hoặc hình thẳng, đầu lá thùy có đỉnh nhọn. Các lá ở phần thân cây giữa có cuống dài từ 2 đến 6cm, lá có hình dạng hình trứng hoặc hình elip, có 2 cặp lá phụ xẻ tới gần gân giữa. Các tiểu thùy có hình dạng thẳng, hình mác. Các lá trên cùng có kích thước từ 2 đến 6cm, có 5 thùy hoặc lá phụ xẻ tới gần gân giữa, các lá bắc có hình dạng lá có 3 thùy hoặc nguyên, thùy có hình dạng hình mác hoặc thẳng.

• Cụm hoa thường là chùy hoa hình nón rộng, các nhánh cấp 1 thẳng, mọc thẳng lên hoặc tỏa rộng, có thể lệch ít hay nhiều và dài tới 30cm, các nhánh cấp 2 có chiều dài tới 12cm. Cụm hoa hình đầu có cuống ngắn. Tổng bao hoa có 3 đến 4 hàng, hình cầu hoặc hình gần cầu, có đường kính từ 2,5 đến 3,5mm. Các lá bắc ở hàng ngoài cùng thẳng, dài khoảng 3mm, màu xanh lục, có lông mịn áp lên mặt hoa, các lá bắc trong có hình dạng hình trứng hoặc hình trứng rộng hay hình tròn, có kích thước 1,25 đến 2,5mm, chủ yếu ở dạng khô. Đế hoa có hình dạng bán cầu hoặc phẳng, ít hoặc nhiều lông mịn màu trắng. Hoa có nhiều cánh hoa, màu vàng. Hoa cái ở hàng ngoài có khoảng 15 đến 25 cánh hoa, có nguồn gốc từ hoa cái. Tràng hoa màu vàng, có 2 răng lệch, dài khoảng 1,25mm, các nhánh vòi nhụy nằm ngang, thò ra. Quả có dạng quả bế với 2 lá noãn, hình trụ dẹt dài, có chiều dài từ 0,8 đến 1mm, có hoặc không có vành miện hoa ở đỉnh. Cây ra hoa và tạo quả thường vào khoảng tháng 8 đến tháng 9 hằng năm.

• Cây Ngải đắng (Wormwood)
• Phân bố, thu hái, chế biến

• Cây Ngải đắng có phạm vi phân bố trên toàn cầu, bao gồm châu Âu lục địa, Bắc Phi và châu Á (từ Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Nam Á tới Tây Siberia, Trung Á và Tây Himalaya). Nó cũng đã được du nhập và trồng ở nhiều khu vực khác nhau trên thế giới như Anh, châu Mỹ, Eritrea, Ethiopia, Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Nam Á, Đông Nam Á và Australia.

• Ở Việt Nam, cây này đã được du nhập và trồng tại các khu vực như Đà Lạt, Sapa và Tam Đảo. Cây thường sinh sống trên sườn đồi, thảo nguyên, bụi rậm và bìa rừng, thường mọc ở những vùng có độ ẩm cao, đặc biệt thích hợp ở độ cao từ 1.100 đến 1.500m.

• Bộ phận sử dụng

• Bộ phận sử dụng được của cây Ngải đắng (Wormwood) là lá và phần cây trên mặt đất.

Chỉ định Wormwood

Dược lực học

Dược động học

Tương tác thuốc Wormwood

Chống chỉ định thuốc Wormwood

Liều lượng & cách dùng Wormwood

• Ngải đắng (Wormwood) có thể được dùng dưới nhiều hình thức như thuốc hãm, rượu thuốc, cồn chiết, hoặc dùng để tạo hương vị cho rượu và các loại đồ uống khác.
• Hiện tại, chưa có khuyến nghị liều lượng cụ thể nào cho Ngải đắng.
• Vì vậy, người dùng nên tuân thủ chặt chẽ chỉ dẫn trên nhãn mác của các sản phẩm chứa chiết xuất Ngải đắng (Wormwood).
• Việc vượt quá liều khuyến cáo có thể gây ra những tác dụng phụ nghiêm trọng.

Tác dụng phụ của Wormwood

Lưu ý khi dùng Wormwood

Lưu ý khi dùng đường uống

• Loại Ngải đắng (Wormwood) không chứa thujone thường được dùng trong chế biến thực phẩm hoặc đồ uống.
• Nếu không có thujone, Ngải đắng có thể được coi là an toàn khi dùng làm thuốc trong thời gian ngắn.
• Ngược lại, Ngải đắng có chứa thujone lại tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn.
• Thujone, một hợp chất có trong Ngải đắng, có khả năng kích thích hệ thần kinh trung ương, dẫn đến độc tính biểu hiện qua ảo giác, co giật và nhiều tác dụng phụ khác.
• Vì vậy, việc sử dụng thảo dược Ngải đắng cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn từ các chuyên gia y tế hoặc bác sĩ Y học cổ truyền.
• Người dùng tuyệt đối không nên tự ý dùng cây Ngải đắng tươi hoặc chưa qua chế biến, bởi các thành phần độc tính có thể vẫn còn nguyên vẹn trong đó.
• Hợp chất thujone trong Ngải đắng (Wormwood) có thể gây độc cho hệ thần kinh trung ương.

Lưu ý khi bôi ngoài da

• Việc sử dụng chiết xuất Ngải đắng (Wormwood) ở dạng thuốc mỡ bôi ngoài da có thể được xem là an toàn.

Lưu ý đối với phụ nữ mang thai và cho con bú

• Sử dụng Ngải đắng (Wormwood) qua đường uống trong giai đoạn thai kỳ có thể không an toàn.
• Bởi lẽ, thujone có trong Ngải đắng có khả năng ảnh hưởng đến tử cung, đe dọa sự an toàn của thai nhi.
• Hiện chưa có đủ dữ liệu để khẳng định liệu việc thoa chiết xuất Ngải đắng ngoài da có an toàn cho phụ nữ mang thai hay không.
• Tương tự, thông tin đáng tin cậy về độ an toàn của Ngải đắng khi dùng đường uống hoặc bôi ngoài da trong thời kỳ cho con bú vẫn còn hạn chế.
• Do đó, khuyến cáo không nên dùng Ngải đắng cho phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú.

Quá liều và cách xử lý

Nguồn tham khảo

Herbal medicinal products for inflammatory bowel disease: A focus on those assessed in double-blind randomised controlled trials: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ptr.6517

A pilot randomized, placebo-controlled clinical trial to investigate the efficacy and safety of an extract of Artemisia annua administered over 12 weeks, for managing pain, stiffness, and functional limitation associated with osteoarthritis of the hip and knee: https://link.springer.com/article/10.1007/s10067-015-3110-z

Ngải đắng: https://tracuuduoclieu.vn/ngai-dang.html

Wormwood – Uses, Side Effects, and More: https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-729/wormwood

The Health Benefits of Wormwood: https://www.verywellhealth.com/wormwood-5082001