Nguyên nhân và cách xử lý an toàn khi mắt bị cộm
Mắt bị cộm là cảm giác khó chịu như có dị vật trong mắt khiến người bệnh thường xuyên chớp mắt hoặc dụi mắt. Tình trạng này có thể xảy ra khi bụi bẩn, lông mi hoặc các tác nhân từ môi trường rơi vào mắt. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, cộm mắt cũng có thể liên quan đến các bệnh lý như khô mắt hoặc sạn vôi kết mạc. Việc xác định đúng nguyên nhân và xử lý kịp thời sẽ giúp giảm khó chịu và bảo vệ sức khỏe đôi mắt.
Mắt bị cộm là tình trạng gì?
Mắt bị cộm là cảm giác khó chịu trong mắt giống như có vật lạ hoặc hạt cát mắc bên trong. Người gặp tình trạng này thường có xu hướng chớp mắt liên tục hoặc dụi mắt để giảm bớt cảm giác khó chịu. Tuy nhiên, việc dụi mắt quá nhiều có thể khiến mắt bị kích ứng nặng hơn, thậm chí làm trầy xước giác mạc và tăng nguy cơ viêm nhiễm nếu tay không sạch. Vì vậy, khi cảm thấy cộm mắt, người bệnh nên hạn chế dụi mắt và tìm cách làm sạch mắt đúng cách.
Cảm giác cộm mắt có thể xuất hiện đột ngột hoặc kéo dài trong một khoảng thời gian nhất định. Trong nhiều trường hợp, tình trạng này chỉ xảy ra tạm thời khi có bụi bẩn, côn trùng nhỏ hoặc lông mi rơi vào mắt. Khi dị vật được loại bỏ hoặc được nước mắt tự nhiên rửa trôi, cảm giác khó chịu thường nhanh chóng giảm đi. Ngoài ra, mắt cũng có cơ chế tự bảo vệ bằng cách tăng tiết nước mắt để giúp loại bỏ các tác nhân gây kích thích.
Tuy nhiên, nếu cảm giác cộm mắt kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, đây có thể là dấu hiệu cho thấy bề mặt mắt đang bị kích thích hoặc gặp vấn đề. Những yếu tố như môi trường khô, làm việc lâu trước màn hình máy tính, sử dụng điện thoại trong thời gian dài hoặc ở trong phòng điều hòa liên tục có thể làm giảm độ ẩm của mắt, từ đó gây khô mắt và cảm giác cộm. Bên cạnh đó, việc đeo kính áp tròng không đúng cách, đeo quá lâu hoặc không vệ sinh kính đúng cách cũng có thể khiến mắt bị kích ứng và dễ xuất hiện cảm giác khó chịu.
Ngoài các yếu tố từ môi trường và thói quen sinh hoạt, một số bệnh lý về mắt như khô mắt, viêm kết mạc hoặc sạn vôi kết mạc cũng có thể gây ra tình trạng cộm mắt kéo dài. Khi đó, người bệnh có thể kèm theo các triệu chứng khác như đỏ mắt, chảy nước mắt, ngứa mắt hoặc cảm giác rát trong mắt. Nếu những biểu hiện này xuất hiện thường xuyên hoặc không cải thiện sau khi nghỉ ngơi và vệ sinh mắt, người bệnh nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt để được kiểm tra và điều trị phù hợp.
Hình minh họa mắt bị cộm thường khiến người bệnh có cảm giác như có dị vật trong mắt. (Nguồn: Sưu tầm)
Nguyên nhân khiến mắt bị cộm
Có nhiều nguyên nhân khác nhau khiến mắt xuất hiện cảm giác cộm. Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là bụi bẩn hoặc dị vật nhỏ rơi vào mắt. Khi các hạt bụi hoặc lông mi lọt vào mắt, chúng có thể gây kích thích bề mặt mắt và khiến người bệnh cảm thấy cộm.
Ngoài ra, khô mắt cũng là nguyên nhân thường gặp. Khi lượng nước mắt không đủ để giữ ẩm cho bề mặt mắt, mắt có thể trở nên khô và gây ra cảm giác cộm hoặc rát. Tình trạng này thường gặp ở những người làm việc nhiều với máy tính hoặc ở trong môi trường điều hòa trong thời gian dài.
Đeo kính áp tròng không đúng cách cũng có thể khiến mắt bị cộm. Nếu kính áp tròng bị khô, bám bụi hoặc sử dụng quá lâu, chúng có thể gây kích ứng bề mặt mắt.
Bên cạnh đó, một số bệnh lý về mắt như viêm kết mạc hoặc dị ứng mắt cũng có thể khiến mắt bị cộm. Khi mắt bị viêm hoặc kích ứng, niêm mạc mắt có thể trở nên nhạy cảm và gây ra cảm giác khó chịu.
Các triệu chứng thường đi kèm khi mắt bị cộm
Ngoài cảm giác cộm trong mắt, người bệnh có thể xuất hiện thêm một số triệu chứng khác. Một trong những biểu hiện phổ biến là mắt đỏ và chảy nước mắt. Đây là phản ứng tự nhiên của cơ thể nhằm loại bỏ dị vật hoặc các tác nhân gây kích thích ra khỏi bề mặt mắt. Khi mắt bị kích thích, tuyến lệ sẽ tăng tiết nước mắt để giúp rửa trôi bụi bẩn và bảo vệ giác mạc. Tuy nhiên, nếu tình trạng chảy nước mắt kéo dài, nó có thể gây khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
Một số người có thể cảm thấy mắt khô hoặc rát, đặc biệt khi làm việc lâu với máy tính, sử dụng điện thoại trong thời gian dài hoặc khi ở trong môi trường điều hòa và không khí khô. Khi mắt không được cung cấp đủ độ ẩm, bề mặt giác mạc có thể bị kích ứng và gây ra cảm giác cộm, rát hoặc nóng trong mắt. Ngoài ra, mắt có thể trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng, khiến người bệnh cảm thấy khó chịu khi nhìn vào ánh đèn mạnh hoặc ánh nắng mặt trời.
Trong một số trường hợp, mí mắt có thể bị sưng nhẹ hoặc xuất hiện cảm giác ngứa. Khi đó, người bệnh thường có xu hướng dụi mắt nhiều hơn để giảm bớt sự khó chịu. Tuy nhiên, hành động này có thể làm tình trạng kích ứng trở nên nghiêm trọng hơn, thậm chí gây trầy xước bề mặt mắt hoặc làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nếu tay không được vệ sinh sạch sẽ. Vì vậy, khi cảm thấy ngứa hoặc cộm mắt, tốt nhất nên rửa mắt bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý thay vì dụi mắt.
Ngoài ra, một số người còn có thể nhận thấy mắt tiết nhiều ghèn hơn bình thường, đặc biệt vào buổi sáng sau khi thức dậy. Ghèn mắt có thể xuất hiện khi mắt bị viêm, nhiễm khuẩn hoặc kích ứng kéo dài. Tình trạng này đôi khi khiến mắt bị dính lại sau khi ngủ dậy và cần được làm sạch nhẹ nhàng.
Nếu cảm giác cộm mắt kéo dài và kèm theo các triệu chứng như mờ mắt, đau mắt, đỏ mắt nghiêm trọng hoặc tiết nhiều ghèn bất thường, người bệnh cần đặc biệt chú ý. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý về mắt như viêm kết mạc, khô mắt mạn tính hoặc tổn thương giác mạc. Khi đó, người bệnh nên đến cơ sở y tế hoặc gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh ảnh hưởng đến thị lực lâu dài.
Hình minh họa mắt bị cộm có thể đi kèm với đỏ mắt hoặc chảy nước mắt (Nguồn: Sưu tầm)
Mắt bị cộm là dấu hiệu của bệnh gì?
Trong nhiều trường hợp, cảm giác cộm mắt chỉ là phản ứng tạm thời khi mắt bị kích thích. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài hoặc xuất hiện thường xuyên, nó có thể liên quan đến một số bệnh lý về mắt.
Khô mắt
Khô mắt là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến mắt bị cộm. Tình trạng này xảy ra khi mắt không sản xuất đủ nước mắt hoặc khi nước mắt bay hơi quá nhanh. Người bị khô mắt thường cảm thấy mắt rát, cộm hoặc khó chịu, đặc biệt sau khi đọc sách, sử dụng máy tính hoặc tiếp xúc với gió và điều hòa. Nếu không được điều trị, khô mắt có thể ảnh hưởng đến bề mặt giác mạc và gây ra các vấn đề về thị lực.
Sạn vôi kết mạc
Sạn vôi kết mạc là tình trạng xuất hiện các hạt nhỏ màu trắng hoặc vàng trên bề mặt kết mạc của mắt. Những hạt này có thể cọ xát với giác mạc khi chớp mắt và gây ra cảm giác cộm giống như có hạt cát trong mắt.
Tình trạng này thường gặp ở người lớn tuổi hoặc những người có tiền sử viêm kết mạc kéo dài. Trong một số trường hợp, sạn vôi kết mạc có thể được bác sĩ loại bỏ để giảm cảm giác khó chịu cho người bệnh.
Hình minh họa khô mắt là một trong những nguyên nhân phổ biến gây cảm giác cộm mắt. (Nguồn: Sưu tầm)
Cách khắc phục tình trạng mắt bị cộm
Khi cảm thấy mắt bị cộm, người bệnh nên tránh dụi mắt vì hành động này có thể làm trầy xước giác mạc hoặc khiến dị vật đi sâu hơn vào mắt. Thay vào đó, hãy thử chớp mắt nhiều lần để giúp nước mắt tự nhiên rửa trôi dị vật ra ngoài. Rửa mắt bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý cũng là một cách hiệu quả giúp loại bỏ bụi bẩn và làm dịu bề mặt mắt. Nếu làm việc lâu với máy tính, nên nghỉ ngơi cho mắt định kỳ và hạn chế nhìn màn hình liên tục trong thời gian dài.
Ngoài ra, việc giữ vệ sinh mắt và bảo vệ mắt khi ra ngoài cũng rất quan trọng. Đeo kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường nhiều bụi hoặc gió có thể giúp hạn chế các tác nhân gây kích thích mắt. Nếu cảm giác cộm mắt kéo dài, kèm theo đau mắt, đỏ mắt hoặc mờ mắt, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Bác sĩ có thể xác định nguyên nhân và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp nhằm bảo vệ sức khỏe đôi mắt. Mắt bị cộm là tình trạng khá phổ biến, thường xảy ra khi mắt bị kích thích bởi bụi bẩn, dị vật hoặc môi trường khô. Trong nhiều trường hợp, cảm giác này có thể giảm nhanh khi rửa mắt bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý. Tuy nhiên, nếu cộm mắt kéo dài hoặc kèm đau, đỏ mắt, mờ mắt, người bệnh nên đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Chăm sóc và bảo vệ mắt đúng cách giúp duy trì thị lực khỏe mạnh.
Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y khoa của nhân viên y tế.
Nguồn tham khảo: WHO; Bộ Y tế; Dược thư Quốc gia; Tổng hợp.